←پانویس
(صفحهای تازه حاوی «==فرمانداران موصل== ===سعد بن مسعود ثقفی=== ==کارگزاران موصل== ===معقل بن قیس ریاحی=== ===عبدالرحمان خثعمی===» ایجاد کرد) |
(←پانویس) |
||
| (۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
= | {{مدخل مرتبط | ||
===[[ | | موضوع مرتبط = موصل | ||
==کارگزاران موصل== | | عنوان مدخل = | ||
===[[معقل بن قیس ریاحی]]=== | | مداخل مرتبط = | ||
===[[عبدالرحمان خثعمی]]=== | | پرسش مرتبط = | ||
}} | |||
== آشنایی اجمالی == | |||
{{اصلی|موصل}} | |||
«موصل» شهری است مشهور و بزرگ در عراق که به آن «باب [[العراق]]» گفتهاند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۲۳.</ref>. در وجه [[تسمیه]] این مکان به این نام، اقوال متعددی مطرح شده است. مانند اینکه گفته شده موصل را از آن جهت موصل گفتهاند که جزیره و [[عراق]] را به هم وصل کرده است<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۲۳.</ref> و ... . | |||
امروزه موصل شهری بزرگ در شمال عراق است که در کرانه [[غربی]] [[رود فرات]] و قبل از پیوستن این رود به زاب علیا قرار دارد. موصل بزرگترین شهر شمالی [[عراق]] با باغها و آبادیهای خوب و [[مدارس]] و [[تجارت]] است<ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۰۵.</ref>. | |||
== حاکمان موصل == | |||
=== سعد بن مسعود ثقفی === | |||
{{اصلی|سعد بن مسعود ثقفی}} | |||
نام او سعد یا سعید<ref>شیخ طوسی در رجال، ص۴۴، ش۲۳. او را در زمره اصحاب امام علی {{ع}} ثبت کرده است. و ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه، ج۱۶، ص۲۷ حاکم مدائن را «سعد بن مسعود» و در ص۴۲ «سعید بن مسعود» ثبت کرده است.</ref> بن مسعود انصاری ثقفی است. او عموی [[مختار بن ابی عبید ثقفی]] از [[اصحاب]] و [[انصار]] [[رسول خدا]] {{صل}} و [[یاران]] [[مخلص]] [[امیر المؤمنین]] {{ع}} به شمار میآمد<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۲۹۴ و اعیان الشیعه، ج۷، ص۲۳۰.</ref>. | |||
[[سعد بن مسعود]] جزو [[کارگزاران]] [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} بود و از جانب آن حضرت به [[امارت]] و فرمانداری [[مدائن]] [[منصوب]] شد و تا دوران [[خلافت]] [[امام حسن مجتبی]] {{ع}} در این سمت باقی بود. | |||
طبق [[نقل]] [[نصر بن مزاحم]]، [[حضرت علی]] {{ع}} او را قبل از آنکه بر [[مدائن]] [[منصوب]] کند بر استان زوابی ([[موصل]])<ref>در توضیح «استان زوابی» در حاشیه وقعة صفین، ص۱۱ چنین آمده است: در عراق چهار نهر بوده است: دو نهر بالای بغداد و در نهر پایین آنکه به هر کدام زاب گویند، و به هر یک از این نهرها، زابی هم اطلاق شده که جمع آن «ازوابی» است.</ref> گمارد<ref>وقعة صفین، ص۱۱.</ref>. و در [[جنگ جمل]] او را [[امیر]] بر [[قبایل]] [[قیس]] و [[عبدالقیس]] قرار داد<ref>شرح ابن ابی الحدید، ج۳، ص۱۹۳.</ref>. و پس از استقرار در [[کوفه]] و قبل از [[جنگ صفین]]، او را به عنوان فرماندار [[مدائن]] [[انتخاب]] کرد. او در این سمت بود و [[امام حسن]] {{ع}} در روز [[ساباط]] به او [[پناه]] برد<ref>ر.ک: بحار الانوار، ج۳۲، ص۳۵۷ و تاریخ طبری، ج۴، ص۵۶۵.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظمزاده|ناظمزاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۶۲۱؛ [[سید حمید روحانی|روحانی، سید حمید]]، [[سعید بن مسعود الثقفی (مقاله)|مقاله «سعید بن مسعود الثقفی»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص۳۵۹-۳۶۲؛ [[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج۱، ص۳۴۳-۳۴۵.</ref> | |||
=== معقل بن قیس ریاحی === | |||
{{اصلی|معقل بن قیس ریاحی}} | |||
معقل بن قیس ریاحی از [[رجال]] برجسته و از جنگجویان پیروزمند و سخنوران نامآور [[کوفه]] بود. معقل بن قیس پس از [[قتل عثمان]] [[خلیفه سوم]] در زمره [[شیعیان]] و [[پیروان]] [[راستین]] [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} قرار گرفت و در [[جنگ جمل]]، [[صفین]] و [[نهروان]] در رکاب آن حضرت شرکت نمود. معقل بن قیس ریاحی همواره با تلاشهای صادقانه خود در تحکیم پایههای [[حکومت]] به [[حق]] [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} در صحنههای مختلف کوشید و پس از [[شهادت]] آن حضرت، در [[حمایت]] از جانشینی [[امام حسن مجتبی]] {{ع}} از هیچ تلاشی دریغ ننمود<ref>[[سید اصغر ناظمزاده|ناظمزاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۲ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۲، ص۱۳۲۷-۱۳۲۸.</ref>. | |||
صاحب [[تاریخ موصل]] مینویسد: وقتی [[امام علی بن ابی طالب]]{{ع}} به [[خلافت]] رسید [[معقل بن قیس ریاحی]] را بر موصل گمارد. وی برای آماده ساختن [[مردم]] شهرهای جزیره و در کوچ دادن [[قبایل]]، از [[کوفه]] و [[بصره]] به موصل تلاش کرد<ref>تاریخ الموصل، ج۱، ص۳۰.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج۱، ص۳۴۶.</ref> | |||
=== عبدالرحمان خثعمی === | |||
{{اصلی|عبدالرحمان خثعمی}} | |||
در [[تاریخ]] موصل آمده [[امام علی]]{{ع}} عبدالرحمان خثعمی را در سال ۳۹ بر موصل [[ولایت]] داد. اما تغلبیّون با او [[مخالفت]] کردند و قبل از ورود به موصل، او را کُشتند<ref>تاریخ الموصل، ج۱، ص۳۰.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج۱، ص۳۴۶-۳۴۷.</ref> | |||
== منابع == | |||
{{منابع}} | |||
# [[پرونده:IM010527.jpg|22px]] [[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|'''معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة''']] | |||
# [[پرونده:1379452.jpg|22px]] [[سید اصغر ناظمزاده|ناظمزاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|'''اصحاب امام علی''']] | |||
# [[پرونده:1100829.jpg|22px]] [[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۱ (کتاب)|'''سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۱''']] | |||
# [[پرونده:1100376.jpg|22px]] [[سید حمید روحانی|روحانی، سید حمید]]، [[سعید بن مسعود الثقفی (مقاله)|مقاله «سعید بن مسعود الثقفی»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)|'''اصحاب امام حسن مجتبی''']] | |||
{{پایان منابع}} | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
[[رده:شهرهای عراق]] | |||