تحدی در علوم قرآنی: تفاوت میان نسخهها
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
همچنین در [[آیه]] {{متن قرآن|قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا}}<ref>«بگو: اگر آدمیان و پریان فراهم آیند تا مانند این قرآن آورند هر چند یکدیگر را پشتیبانی کنند همانند آن نمیتوانند آورد» سوره اسراء، آیه ۸۸.</ref> آنان را به [[ناتوانی]] [[وصف]] کرده<ref>زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن (باحاشیه)، جلد۲، صفحه ۱۱۰؛ سیوطی، عبدالرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۴؛ معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۳۱؛ زرقانی، محمد عبد العظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، جلد۲، صفحه ۳۵۶؛ خالدی، صلاح عبدالفتاح، البیان فی اعجازالقرآن، صفحه ۶۴.</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص:۱۳۶۷.</ref> | همچنین در [[آیه]] {{متن قرآن|قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا}}<ref>«بگو: اگر آدمیان و پریان فراهم آیند تا مانند این قرآن آورند هر چند یکدیگر را پشتیبانی کنند همانند آن نمیتوانند آورد» سوره اسراء، آیه ۸۸.</ref> آنان را به [[ناتوانی]] [[وصف]] کرده<ref>زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن (باحاشیه)، جلد۲، صفحه ۱۱۰؛ سیوطی، عبدالرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۴؛ معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۳۱؛ زرقانی، محمد عبد العظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، جلد۲، صفحه ۳۵۶؛ خالدی، صلاح عبدالفتاح، البیان فی اعجازالقرآن، صفحه ۶۴.</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص:۱۳۶۷.</ref> | ||
==تحدی به یک سوره== | |||
مرحله سوم از مراحل تحدی قرآن تحدی به یک سوره است. خداوند حکیم برای اثبات حقانیت قرآن و صدق نبوت پیامبر اسلام (ص) منکران را در مرحله اول به آوردن مثل کلّ قرآن فراخواند، و پس از عجز آنان در این مبارزه، تحدی به ده سوره را مطرح کرد که با ناتوانی کافران رو به رو شد؛ ازاینرو، در مرحله بعدی، تحدی به یک سوره را پیش کشید. تحدی به یک سوره، نخستین بار در آیه {{متن قرآن|أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«یا میگویند (پیامبر) آن را بربافته است، بگو: اگر راست میگویید سورهای همگون آن بیاورید و هر کس جز خداوند را میتوانید فرا خوانید» سوره یونس، آیه ۳۸.</ref> و سپس در آیات {{متن قرآن|وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«و اگر در آنچه بر بنده خود فرو فرستادهایم تردیدی دارید، چنانچه راست میگویید سورهای همگون آن بیاورید و (در این کار) گواهان خود را (نیز) در برابر خداوند، فرا خوانید» سوره بقره، آیه ۲۳.</ref>، {{متن قرآن|فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَلَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ}}<ref>«و اگر چنین نکردید- که هرگز نمیتوانید کرد- پس، از آتشی پروا کنید که هیزم آن آدمیان و سنگهاست؛ برای کافران آماده شده است» سوره بقره، آیه ۲۴.</ref> مطرح شده است<ref>زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن(باحاشیه)،جلد۲،صفحه ۱۱۰؛ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۴؛ معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۳۰؛ زرقانی، محمد عبد العظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن،جلد۲،صفحه ۳۵۶؛ خالدی،صلاح عبدالفتاح،البیان فی اعجازالقرآن،صفحه ۶۴</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص:۱۳۶۸.</ref> | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
نسخهٔ ۳ اکتبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۲۳
مقدمه
تحدّی در لغت به معنای مبارزطلبی است، و در اصطلاح به آیاتی که خداوند در آن، مخالفان و منکران وحی و نبوت حضرت محمد(ص) را به مبارزه و آوردن مثل قرآن دعوت کرده است آیات تحدّی میگویند. این آیات سه دستهاند:
- آیات تحدی به کل قرآن: آیات ۳۳ و ۳۴ سوره طور و ۴۹ و ۵۰ سوره قصص؛
- آیات تحدی به ده سوره: آیات ۱۳ و ۱۴ سوره هود؛
- آیات تحدی به یک سوره: آیه ۳۸ سوره یونس و ۲۳ و ۲۴ سوره بقره[۱].[۲]
تحدی به ده سوره
از مراحل تحدی قرآن، تحدی به ده سوره است. خداوند متعالی برای اثبات راستی دعوت پیامبر(ص) و حقانیت قرآن، منکران را در آغاز به مقابله با کل قرآن فراخواند و آنگاه که از آوردن مثل قرآن ناتوان ماندند، آنان را به مقابله با ده سوره از قرآن دعوت کرد و از آنان خواست فقط ده سوره مثل قرآن بیاورند. در آیات ﴿أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَيَاتٍ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ فَإِن لَّمْ يَسْتَجِيبُواْ لَكُمْ فَاعْلَمُواْ أَنَّمَا أُنزِلِ بِعِلْمِ اللَّهِ وَأَن لاَّ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ فَهَلْ أَنتُم مُّسْلِمُونَ﴾[۳].[۴].[۵]
تحدی به کل قرآن
نخستین مرحله تحدی در قرآن، تحدی به کلّ قرآن است. خداوند برای اثبات راستی دعوت پیامبر(ص) و حقانیت قرآن به عنوان معجزه ایشان، مخالفان را به مبارزه فراخواند تا مانند قرآن را بیاورند.
در آیه ۳۴ سوره طور میفرماید: ﴿فَلْيَأْتُوا بِحَدِيثٍ مِثْلِهِ إِنْ كَانُوا صَادِقِينَ﴾[۶].
همچنین در آیه ﴿قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا﴾[۷] آنان را به ناتوانی وصف کرده[۸].[۹]
تحدی به یک سوره
مرحله سوم از مراحل تحدی قرآن تحدی به یک سوره است. خداوند حکیم برای اثبات حقانیت قرآن و صدق نبوت پیامبر اسلام (ص) منکران را در مرحله اول به آوردن مثل کلّ قرآن فراخواند، و پس از عجز آنان در این مبارزه، تحدی به ده سوره را مطرح کرد که با ناتوانی کافران رو به رو شد؛ ازاینرو، در مرحله بعدی، تحدی به یک سوره را پیش کشید. تحدی به یک سوره، نخستین بار در آیه ﴿أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ﴾[۱۰] و سپس در آیات ﴿وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ﴾[۱۱]، ﴿فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَلَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ﴾[۱۲] مطرح شده است[۱۳].[۱۴]
منابع
پانویس
- ↑ سیوطی، عبدالرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۴؛ معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۲۱؛ زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن(باحاشیه)، جلد۲، صفحه ۱۱۰و۹۹؛ خالدی، صلاح عبدالفتاح، البیان فی اعجاز القرآن، صفحه ۶۴.
- ↑ فرهنگ نامه علوم قرآنی، ص:۵۱.
- ↑ «یا میگویند که آن (قرآن) را بربافته است (و از خداوند نیست)! بگو اگر راست میگویید ده سورهای بربافته مانند آن بیاورید و هر که را هم میتوانید به جای خداوند، (به یاوری) فرا خوانید پس اگر (فراخوان) شما را پاسخ نگویند بدانید که با دانش خداوند فرو فرستاده شده است و اینکه هیچ خدایی جز او نیست، اکنون آیا گردن مینهید؟» سوره هود، آیه ۱۳-۱۴.
- ↑ زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن(باحاشیه)، جلد۲، صفحه ۱۱۰؛ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، لاتقان فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۴؛ معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۳۰؛ زرقانی، محمد عبد العظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، جلد۲، صفحه ۳۵۶؛ خالدی، صلاح عبدالفتاح، البیان فی اعجاز القرآن، صفحه ۶۴
- ↑ فرهنگ نامه علوم قرآنی، ص:۱۳۶۶.
- ↑ «پس اگر راست میگویند گفتاری مانند آن بیاورند» سوره طور، آیه ۳۴.
- ↑ «بگو: اگر آدمیان و پریان فراهم آیند تا مانند این قرآن آورند هر چند یکدیگر را پشتیبانی کنند همانند آن نمیتوانند آورد» سوره اسراء، آیه ۸۸.
- ↑ زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن (باحاشیه)، جلد۲، صفحه ۱۱۰؛ سیوطی، عبدالرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۴؛ معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۳۱؛ زرقانی، محمد عبد العظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، جلد۲، صفحه ۳۵۶؛ خالدی، صلاح عبدالفتاح، البیان فی اعجازالقرآن، صفحه ۶۴.
- ↑ فرهنگ نامه علوم قرآنی، ص:۱۳۶۷.
- ↑ «یا میگویند (پیامبر) آن را بربافته است، بگو: اگر راست میگویید سورهای همگون آن بیاورید و هر کس جز خداوند را میتوانید فرا خوانید» سوره یونس، آیه ۳۸.
- ↑ «و اگر در آنچه بر بنده خود فرو فرستادهایم تردیدی دارید، چنانچه راست میگویید سورهای همگون آن بیاورید و (در این کار) گواهان خود را (نیز) در برابر خداوند، فرا خوانید» سوره بقره، آیه ۲۳.
- ↑ «و اگر چنین نکردید- که هرگز نمیتوانید کرد- پس، از آتشی پروا کنید که هیزم آن آدمیان و سنگهاست؛ برای کافران آماده شده است» سوره بقره، آیه ۲۴.
- ↑ زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن(باحاشیه)،جلد۲،صفحه ۱۱۰؛ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۴؛ معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۳۰؛ زرقانی، محمد عبد العظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن،جلد۲،صفحه ۳۵۶؛ خالدی،صلاح عبدالفتاح،البیان فی اعجازالقرآن،صفحه ۶۴
- ↑ فرهنگ نامه علوم قرآنی، ص:۱۳۶۸.