حجاج بن سفیان قریعی: تفاوت میان نسخهها
(←مقدمه) |
(←مقدمه) |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
}} | }} | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
[[حجاج بن سفیان بن نبیره قریعی]]، از | [[حجاج بن سفیان بن نبیره قریعی]]، از [[قریع]]، شاخهای از [[قبیله]] بنونمیر، از [[قبایل]] [[قیس عیلان]] است<ref>سمعانی، ج۴، ص۴۸۶.</ref>. در بیشتر موارد از او با تعبیر «حجاج بن نبیره» یاد شده، اما [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۲، ص۲۷.</ref> نام [[پدر]] وی را «[[سفیان]]» و «نبیره» را جد وی دانسته است. | ||
[[صحابه]] نویسان معمولا عنوان خاصی برای وی قرار نداده و در دو عنوان «[[قرة بن دعموص نمیری]]» و «[[زید بن معاویه نمیری]]» به وی اشاره کردهاند. چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۳، ص۱۱۹۶.</ref> در شرح حال زید بن معاویه نمیری، از حجاج بن نبیره یاد کرده است و گفته که وی همراه عدهای از جمله قرة بن دعموص نزد [[رسول خدا]]{{صل}} آمدند. [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۲، ص۳۷۵.</ref> نیز در شرح حال «زید بن معاویه نمیری» از او یاد کرده و مطالب [[أبونعیم]] را بازگو کرده است. | [[صحابه]] نویسان معمولا عنوان خاصی برای وی قرار نداده و در دو عنوان «[[قرة بن دعموص نمیری]]» و «[[زید بن معاویه نمیری]]» به وی اشاره کردهاند. چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۳، ص۱۱۹۶.</ref> در شرح حال زید بن معاویه نمیری، از حجاج بن نبیره یاد کرده است و گفته که وی همراه عدهای از جمله قرة بن دعموص نزد [[رسول خدا]]{{صل}} آمدند. [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۲، ص۳۷۵.</ref> نیز در شرح حال «زید بن معاویه نمیری» از او یاد کرده و مطالب [[أبونعیم]] را بازگو کرده است. | ||
به همین منوال، ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۲، ص۲۷.</ref> در قسم [[اول]] [[الاصابه]] شرح حال «حجاج بن سفیان» را آورده است و میگوید: یاد وی در شرح حال «زید بن معاویه نمیری» خواهد آمد، اما در آن عنوان<ref>ابن حجر، ج۲، ص۵۱۲.</ref> نیز سخنی از او به میان نیامده است. هرچند در عنوان «قرة بن دعموص»<ref>ابن حجر، ج۵، ص۳۳۱.</ref>، به نام حجاج بن سفیان و اینکه همراه عدهای از بنی تمیر نزد رسول خدا{{صل}} آمدند، اشاره کرده است. از گزارش مفصلی که ابن شبه<ref>ابن شبه، ج۲، ص۵۹۲.</ref> درباره [[ | به همین منوال، ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۲، ص۲۷.</ref> در قسم [[اول]] [[الاصابه]] شرح حال «حجاج بن سفیان» را آورده است و میگوید: یاد وی در شرح حال «زید بن معاویه نمیری» خواهد آمد، اما در آن عنوان<ref>ابن حجر، ج۲، ص۵۱۲.</ref> نیز سخنی از او به میان نیامده است. هرچند در عنوان «قرة بن دعموص»<ref>ابن حجر، ج۵، ص۳۳۱.</ref>، به نام حجاج بن سفیان و اینکه همراه عدهای از بنی تمیر نزد رسول خدا{{صل}} آمدند، اشاره کرده است. از گزارش مفصلی که ابن شبه<ref>ابن شبه، ج۲، ص۵۹۲.</ref> درباره وفد [[بنونمیر]] آورده چنین [[استنباط]] میشود که بنونمیر، برای بررسی اوضاع [[مدینه]] و [[حکومت تازهتأسیس رسول خدا]]{{صل}}، افرادی از جمله «[[حجاج قریعی]]» را بدانجا فرستادند. آنان نزد رسول خدا{{صل}} رفته و اظهار میدارند که برای [[پذیرش اسلام]] نیامدهاند و هر کدام بحثی فرعی را مطرح میکند. «حجاج قریعی» در این [[ملاقات]] هدایایی را به رسول خدا{{صل}} تقدیم کرد (ایتک بمجاهدتین = این [[هدیه]] از مواد غذایی و لبنی بوده است)، [[پیامبر]] [[هدایا]] را پذیرفت و از وی خواست که آنها را تحویل [[ضحاک بن سفیان]] و [[لقیط بن منتفق]] که در مجلس [[حضور]] داشتند، دهد. آنان پس از این [[دیدار]] به [[قبیله]] خود بنونمیر بازگشته و گزارش دیدار را عرضه کردند که پس از آن جمع دیگری از بنو نمیر که منابع از حضور «حجاج» در میان آن جمع یادی نکردهاند، نزد [[رسول خدا]]{{صل}} رفته و [[اسلام]] میپذیرند.<ref>مآخذ: ابن اثیر / اسد الغابه + ابن حجر / الاصابه + ابونعیم / معرفة الصحابه + سمعانی / الانساب + | ||
ابن شبه نمیری، عمر (م ۲۶۲)، تاریخ المدینة المنوره، تحقیق فهیم محمد شلتوت، قم، دارالفکر.</ref><ref>[[منصور داداشنژاد|داداشنژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «حجاج بن سفیان قریعی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص: ۴.</ref>. | ابن شبه نمیری، عمر (م ۲۶۲)، تاریخ المدینة المنوره، تحقیق فهیم محمد شلتوت، قم، دارالفکر.</ref><ref>[[منصور داداشنژاد|داداشنژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «حجاج بن سفیان قریعی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص: ۴.</ref>. | ||
نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۱۴
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. حجاج بن سفیان قریعی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: حجاج بن سفیان قریعی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
حجاج بن سفیان بن نبیره قریعی، از قریع، شاخهای از قبیله بنونمیر، از قبایل قیس عیلان است[۱]. در بیشتر موارد از او با تعبیر «حجاج بن نبیره» یاد شده، اما ابن حجر[۲] نام پدر وی را «سفیان» و «نبیره» را جد وی دانسته است. صحابه نویسان معمولا عنوان خاصی برای وی قرار نداده و در دو عنوان «قرة بن دعموص نمیری» و «زید بن معاویه نمیری» به وی اشاره کردهاند. چنان که ابونعیم[۳] در شرح حال زید بن معاویه نمیری، از حجاج بن نبیره یاد کرده است و گفته که وی همراه عدهای از جمله قرة بن دعموص نزد رسول خدا(ص) آمدند. ابن اثیر[۴] نیز در شرح حال «زید بن معاویه نمیری» از او یاد کرده و مطالب أبونعیم را بازگو کرده است. به همین منوال، ابن حجر[۵] در قسم اول الاصابه شرح حال «حجاج بن سفیان» را آورده است و میگوید: یاد وی در شرح حال «زید بن معاویه نمیری» خواهد آمد، اما در آن عنوان[۶] نیز سخنی از او به میان نیامده است. هرچند در عنوان «قرة بن دعموص»[۷]، به نام حجاج بن سفیان و اینکه همراه عدهای از بنی تمیر نزد رسول خدا(ص) آمدند، اشاره کرده است. از گزارش مفصلی که ابن شبه[۸] درباره وفد بنونمیر آورده چنین استنباط میشود که بنونمیر، برای بررسی اوضاع مدینه و حکومت تازهتأسیس رسول خدا(ص)، افرادی از جمله «حجاج قریعی» را بدانجا فرستادند. آنان نزد رسول خدا(ص) رفته و اظهار میدارند که برای پذیرش اسلام نیامدهاند و هر کدام بحثی فرعی را مطرح میکند. «حجاج قریعی» در این ملاقات هدایایی را به رسول خدا(ص) تقدیم کرد (ایتک بمجاهدتین = این هدیه از مواد غذایی و لبنی بوده است)، پیامبر هدایا را پذیرفت و از وی خواست که آنها را تحویل ضحاک بن سفیان و لقیط بن منتفق که در مجلس حضور داشتند، دهد. آنان پس از این دیدار به قبیله خود بنونمیر بازگشته و گزارش دیدار را عرضه کردند که پس از آن جمع دیگری از بنو نمیر که منابع از حضور «حجاج» در میان آن جمع یادی نکردهاند، نزد رسول خدا(ص) رفته و اسلام میپذیرند.[۹][۱۰].
منابع
پانویس
- ↑ سمعانی، ج۴، ص۴۸۶.
- ↑ ابن حجر، ج۲، ص۲۷.
- ↑ ابونعیم، ج۳، ص۱۱۹۶.
- ↑ ابن اثیر، ج۲، ص۳۷۵.
- ↑ ابن حجر، ج۲، ص۲۷.
- ↑ ابن حجر، ج۲، ص۵۱۲.
- ↑ ابن حجر، ج۵، ص۳۳۱.
- ↑ ابن شبه، ج۲، ص۵۹۲.
- ↑ مآخذ: ابن اثیر / اسد الغابه + ابن حجر / الاصابه + ابونعیم / معرفة الصحابه + سمعانی / الانساب + ابن شبه نمیری، عمر (م ۲۶۲)، تاریخ المدینة المنوره، تحقیق فهیم محمد شلتوت، قم، دارالفکر.
- ↑ داداشنژاد، منصور، مقاله «حجاج بن سفیان قریعی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص: ۴.