امامت‌پدیا

رؤیای صادق معصوم: تفاوت میان نسخه‌ها

نمایش تاریخچه به صورت تعاملی
دیداریویکی‌متن
 
(۶۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۹ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{علم معصوم}}
{{مدخل مرتبط
{{خرد}}
| موضوع مرتبط = علم معصوم
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| عنوان مدخل  =  
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[علم معصوم]]''' است. "'''[[رؤیای صادق معصوم]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
| مداخل مرتبط = [[رؤیای صادق معصوم در قرآن]] - [[رؤیای صادق معصوم در کلام اسلامی]]
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| پرسش مرتبط  = علم معصوم (پرسش)
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[رؤیای صادق معصوم در قرآن]] | [[رؤیای صادق معصوم در حدیث]] | [[رؤیای صادق معصوم در کلام اسلامی]] | [[رؤیای صادق معصوم در فلسفه اسلامی]] | [[رؤیای صادق معصوم در عرفان اسلامی]]</div>
}}
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[رؤیای صادق معصوم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
==رؤیای صادق از منابع علم معصوم==
*از جمله منابع علم [[امامان]]{{عم}} خواب و رؤیاى آنان مى‌باشد. ما معتقدیم که خواب [[انبیا]] و [[ائمه|ائمه اطهار]] {{عم}} مطابق با واقع است و آنها افزون بر اینکه در بیدارى از عنایات خداوند برخوردارند، در خواب و رؤیا نیز از تأییدات الهى بهره‌مندند و از غیب آگاه مى‌شوند.<ref>أوائل المقالات، ص۴٢؛ مصنفات شیخ المفید، ج۴، ص٧٠.</ref>
==نمونه‌هایی از رؤیای صادق معصوم==
*در این قسمت به چند نمونه از خواب [[پیامبران]] و [[امامان]]{{عم}} اشاره مى‌کنیم. بى‌شک خواب پیامبران، شاخه‌اى از وحى است.<ref>تفسیر نمونه، ج١٩.</ref> در قرآن کریم به برخى خواب‌هاى پیامبران تصریح شده است؛ براى مثال حضرت ابراهیم خلیل{{ع}} در خواب از قربانى کردن فرزندش در راه خداوند آگاه گردید. خداوند در این مورد مى‌فرماید: {{عربی|اندازه=155%|﴿{{متن قرآن|فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ}}﴾}}<ref>«و چون در تلاش، همپای او گشت (ابراهیم) گفت: پسرکم! من در خواب می‌بینم که تو را سر می‌برم»؛ سوره صافات، آیه ١٠٢.</ref> همچنین خداوند درباره خواب [[حضرت یوسف]]{{ع}} چنین مى‌فرماید: {{عربی|اندازه=155%|﴿{{متن قرآن|إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ}}﴾}}<ref>«(یاد کن) آنگاه را که یوسف به پدرش گفت: ای پدر! من (در خواب) یازده ستاره و خورشید و ماه را دیدم که برای من فروتن بودند»؛ سوره یوسف، آیه ۴.</ref> همچنین طبق آیه قرآن، [[پیامبر]]{{صل}} ورود مسلمانان به مسجدالحرام و انجام‌دادن اعمال عمره را در رؤیا مشاهده نمود؛ چنان‌که خداوند مى‌فرماید: {{عربی|اندازه=155%|﴿{{متن قرآن|لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاء اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُوسَكُمْ وَمُقَصِّرِينَ لا تَخَافُونَ}}﴾}}<ref>«خداوند، به حق رؤیای پیامبرش را راست گردانیده است؛ شما اگر خداوند بخواهد با ایمنی، در حالی که سرهای خود را تراشیده و موها را کوتاه کرده‌اید، بی‌آنکه بهراسید به مسجدالحرام وارد شوید»؛ سوره فتح، آیه ٢٧</ref>[[امامان]]{{عم}} نیز همانند [[انبیا|پیامبران]]{{عم}} بسیارى از امور غیبى را از طریق [[رؤیا]] مشاهده مى‌کردند؛ از جمله در روایتى چنین مى‌خوانیم: {{عربی|اندازه=155%|«مَا رُوِیَ أَنَّ عَلِیّاً{{ع}} دَخَلَ المَسْجِدَ بِالمَدِینَةِ غَدَاةَ یَوْمٍ وَ قَالَ رَأَیْتُ فِی النَّوْمِ رَسُولَ‌الله{{صل}} الْبَارِحَةَ وَ قَالَ لِی إِنَّ سَلْمَانَ تُوُفِّیَ وَ وَصَّانِی بِغُسْلِهِ وَ تَکْفِینِهِ وَ الصَّلَاةِ عَلَیْهِ وَ دَفْنِهِ وَ هَا أَنَا خَارِجٌ إِلَى المَدَائِنِ لِذَلِکَ فَقَالَ عُمَرُ خُذِ الْکَفَنَ مِنْ بَیْتِ المَالِ فَقَالَ عَلِیٌّ{{ع}} ذَاکَ مَکْفِیٌّ مَفْرُوغٌ مِنْهُ فَخَرَجَ وَ النَّاسُ مَعَهُ إِلَى ظَاهِرِ المَدِینَةِ ثُمَّ خَرَجَ وَ انْصَرَفَ النَّاسُ فَلَمَّا کَانَ قَبْلَ الظَّهِیرَةِ رَجَعَ وَ قَالَ دَفَنْتُهُ وَ کَانَ أَکْثَرُ النَّاسِ لَمْ یُصَدِّقُوهُ حَتَّى کَانَ بَعْدَ مُدَّةٍ وَ وَصَلَ مِنَ المَدَائِنِ مَکْتُوبٌ أَنَّ سَلْمَانَ تُوُفِّیَ فِی لَیْلَةِ کَذَا وَ دَخَلَ عَلَیْنَا أَعْرَابِیٌّ فَغَسَّلَهُ وَ کَفَّنَهُ وَ صَلَّى عَلَیْهِ وَ دَفَنَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ فَتَعَجَّبُوا کُلُّهُمْ»}}<ref>«[[امام علی|حضرت على]]{{ع}} یک روز صبح در [[مدینه]] وارد مسجد شد و گفت دیشب [[پیامبر|پیامبر خدا]]{{صل}} را در خواب دیدم که به من فرمود که همانا سلمان رحلت نموده است و [[پیامبر]]{{صل}} وصیت نمود که او را غسل نمایم و نماز بر او بخوانم و سپس دفن کنم... و اکنون براى این کار به‌سمت مدائن حرکت مى‌کنم. پس عمر گفت از بیت‌المال کفن ایشان را تهیه نما، [[حضرت]]{{ع}} فرمود: کفن فراهم شده است، نیازى نیست. پس درحالى‌که مردم او را بدرقه مى‌کردند تا بیرون شهر مدینه رسیدند. از آنجا [[حضرت]{{ع}} جدا شد و مردم مراجعت کردند. هنوز ظهر نشده [[حضرت]]{{ع}} بازگشت و فرمود او را دفن کردم، اما اکثر مردم باور نکردند، تا این‌که بعد از مدتى از شهر مدائن نامه‌اى رسید که در آن نوشته شده بود: همانا سلمان در فلان شب از دنیا رفت و یک نفر از اعراب وارد شد او را غسل داد، کفن کرد، بر او نماز خواند و دفن نمود و رفت. با خواندن نامه همه متعجب شدند»؛ الخرائج و الجرائح، قطب الدین راوندى، ج٢، ص۵۶٢.</ref>
*همچنین در روایات است که [[آیا امام حسین علم غیب دارد؟ (پرسش)|امام حسین نیز از شهادت خود و یارانش در خواب آگاه شد]]. آن حضرت شبى که فردایش از مدینه به سوى مکه حرکت کرد، براى وداع با جدش [[پیامبر|رسول خدا]]{{صل}} به حرم نبوى رفت و چند رکعت نماز به‌جاى آورد و دعا کرد و گریست و سپس سر بر قبر نهاد و در خواب پیامبر را دید که از شهادتش خبر داد و فرمود: {{عربی|اندازه=155%|«وَ إِنَّ لَکَ فِی الْجَنَّةِ دَرَجَاتٍ لَا تَنَالُهَا إِلَّا بِالشَّهَادَة»}}<ref>«همانا خداوند براى تو در بهشت منزلتى معین کرده است که جز با شهادت به آن نخواهى رسید»؛ امالى، ص١۵٢؛ حياة الإمام الحسين{{ع}}، الشيخ باقر شريف القرشى، ج۵، ص٢۶٠.</ref><ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1380 منابع علم امامان شیعه، ص ۱۵۰-۱۵۳].</ref>.


==جستارهای وابسته==
برخی از خواب‌ها از واقعیتی محکم و [[استوار]] گزارش می‏‌دهند، این نوع خواب‌هایِ الهی انسان را با [[جهان]] خارج از خود مربوط می‏‌سازد؛ به این خواب‌ها '''رؤیای صادق''' گفته می‌شود. [[پیامبر خاتم|پیامبر اسلام]] {{صل}} در مورد این خواب‌ها فرموده است: "رؤیای صادق، بخشی از [[نبوت]] است". همچنین [[رؤیای صادقه]] مرحله‌ای از [[کشف و شهود]] و از راه‌های [[اطلاع بر غیب]] است. این نوع از خواب‌ها از جمله منابع علم امامان {{ع}} است.
{{پرسش‌های وابسته}}
{{ستون-شروع|3}}
* [[رؤیای صادق امام]]؛
* [[رؤیای صادق پیامبر]]؛
* [[رؤیای صادق پیامبر خاتم]]؛
* [[رؤیای صادق ولی]]؛
* [[رؤیای صادق وصی]]؛
* [[رؤیای صادق اهل بیت]]{{عم}}؛
* [[رؤیای صادق فاطمه زهرا]]{{س}}.
{{پایان}}
{{پایان}}


=='''[[:رده:آثار رؤیای صادق معصوم|منبع‌شناسی جامع رؤیای صادق معصوم]]'''==
== معناشناسی ==
{{پرسش‌های وابسته}}
در مورد خواب‌ها گفته شده است، برخی از خواب‌ها از واقعیتی محکم و [[استوار]] و پابرجا گزارش می‏‌دهند، این نوع خواب‌هایِ [[الهی]] است که ما را با [[جهان]] خارج از خود مربوط می‏‌سازد و از حقایقی دور از محیط ذهن و [[اندیشه]] پرده برمی‏‌دارد؛ به این خواب‌ها رؤیای صادق هم گفته می‌شود. [[پیامبر خاتم|پیامبر اسلام]] {{صل}} در مورد این خواب‌ها فرموده است: "رؤیای صادق، بخشی از [[نبوت]] است"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ الرُّؤْیَا الصَّادِقَةَ جُزْءٌ مِنْ سَبْعِینَ جُزْءاً مِنَ النُّبُوَّةِ}}؛ شیخ صدوق، محمد بن علی، من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۵۸۵.</ref>. ابن سینا می‌گوید: "تجربه و قیاس به ما می‌گویند که [[انسان]] در موقع [[خواب]] می‌تواند با جهان خارج در تماس بوده، بر آن [[آگاهی]] یابد. با توجه به این [[حقیقت]]، مانعی ندارد که انسان به هنگام [[بیداری]] نیز دارای چنین [[توانایی]] باشد"<ref>ابن سینا، الاشارات و التنبیهات، ج ۳، ص۳۹۹.</ref>. [[رؤیای صادقه]] مرحله‌ای از [[کشف و شهود]] و از راه‌های [[اطلاع بر غیب]] است<ref>ر.ک: [[جعفر سبحانی|سبحانی، جعفر]]، [[منشور جاوید (کتاب)|منشور جاوید]]، ج ۶، ص۲۲۸؛ [[عین‌الله زرین‌جویی|زرین‌جویی، عین الله]]، [[مسئله علم امام در آثار دانشمندان معاصر شیعی (پایان‌نامه)|مسئله علم امام در آثار دانشمندان معاصر شیعی]]، ص۱۱۷.</ref>.
{{ستون-شروع|3}}
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های رؤیای صادق|کتاب‌شناسی رؤیای صادق]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های رؤیای صادق|مقاله‌شناسی رؤیای صادق]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های رؤیای صادق|پایان‌نامه‌شناسی رؤیای صادق]].  
{{پایان}}
{{پایان}}


==منابع==
== رؤیای صادق از [[منابع علم امامان]] ==
{{پرسش‌های وابسته}}
از جمله منابع علم امامان {{ع}} خواب و رؤیای ایشان است. [[شیعه]] [[معتقد]] است خواب [[انبیاء]] و [[امامان]] {{ع}} مطابق با واقع است و آنها افزون بر اینکه در بیداری از عنایات [[خداوند]] برخوردارند، در خواب و [[رؤیا]] نیز از تأییدات الهی بهره‌مندند و از [[غیب]] [[آگاه]] شده<ref>أوائل المقالات، ص۴٢؛ مصنفات شیخ المفید، ج۴، ص٧٠.</ref> و از این راه، بر بسیاری از [[حقایق]] جهان[[دست]] می‌یابند. بدون تردید خواب [[پیامبران]]، شاخه‌ای از [[وحی]] و نبوت است<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، تفسیر نمونه، ج ١٩.</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} در این زمینه می‌‌فرماید: {{متن حدیث|إِنَّ مِنَّا لَمَنْ یُنْکَتُ فِی قَلْبِهِ وَ إِنَّ مِنَّا لَمَنْ یُؤْتَی فِی مَنَامِه}}<ref>طوسی، محمد بن حسن، امالی، ص۴۰۸.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص۳۳۵.</ref>
{{ستون-شروع|2}}  
* [[پرونده:95220153.jpg|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|'''منابع علم امامان شیعه''']]؛
{{پایان}}
{{پایان}}


==پانویس==
== رؤیای صادق [[پیامبران]] در [[قرآن]] ==
{{یادآوری پانویس}}
در [[قرآن]] به برخی از رؤیاهای [[پیامبران]] اشاره شده است مانند اینکه [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} در [[خواب]] از [[قربانی کردن]] فرزندش در راه [[خداوند]] [[آگاه]] گردید: {{متن قرآن|فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ}}<ref>سوره صافات، آیۀ ۱۰۲.</ref> و یا دربارۀ خواب [[حضرت یوسف]] {{ع}} چنین آمده است: {{متن قرآن|إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ}}<ref>سورۀ یوسف، آیه ۴.</ref>. همچنین طبق [[آیه قرآن]]، [[پیامبر اکرم]] {{صل}} ورود [[مسلمانان]] به [[مسجدالحرام]] و انجام دادن [[اعمال]] [[عمره]] را در [[رؤیا]] مشاهده نمود، چنانکه خداوند می‌فرماید: {{متن قرآن|لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاء اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُوسَكُمْ وَمُقَصِّرِينَ لا تَخَافُونَ}}<ref>سورۀ فتح، آیه ۲۷.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[سید علی هاشمی|هاشمی، سید علی]]، [[قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن (مقاله)|قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن]]؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص۳۳۵.</ref>
{{پانویس2}}


[[رده:مدخل‌های اصلی دانشنامه]]
== رؤیای صادق [[امامان]] ==
[[رده:رؤیای صادق معصوم]]
امامان {{ع}} نیز همانند پیامبران، بسیاری از [[امور غیبی]] را از طریق رؤیا مشاهده می‌کردند؛ خواب‌های امامان {{ع}} همیشه راست و [[حقیقت]] است و لذا آنان در خواب هم از تأییدات الهی برخوردار بوده و از این راه بر بسیاری از [[حقایق]] [[جهان]] [[دست]] می‌یابند. [[امام صادق]] {{ع}} در روایتی می‌‌فرمایند: "خواب‌های راستین بخشی از هفتاد جزء [[نبوت]] است"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ الرُّؤْیَا الصَّادِقَةَ جُزْءٌ مِنْ سَبْعِینَ جُزْءاً مِنَ النُّبُوَّةِ}}؛ شیخ صدوق، محمد بن علی، من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۵۸۵.</ref> و یا در روایتی دیگر چنین می‌خوانیم: "[[حضرت علی]] {{ع}} یک [[روز]] صبح در [[مدینه]] وارد [[مسجد]] شد و گفت دیشب [[پیامبر خدا]] {{صل}} را در [[خواب]] دیدم، به من فرمود همانا [[سلمان]] رحلت نموده است و [[پیامبر]] [[وصیت]] نمود او را [[غسل]] نمایم و [[نماز]] بر او بخوانم و سپس [[دفن]] کنم... و اکنون برای این [[کار]] به سمت [[مدائن]] حرکت می‌کنم. پس [[عمر]] گفت از [[بیت‌المال]] کفن ایشان را تهیه نما، حضرت فرمود: کفن فراهم شده است، نیازی نیست. پس درحالی که [[مردم]] او را بدرقه می‌کردند تا بیرون [[شهر مدینه]] رسیدند. از آنجا حضرت جدا شد و مردم مراجعت کردند. هنوز ظهر نشده حضرت بازگشت و فرمود او را دفن کردم، اما اکثر مردم [[باور]] نکردند، تا اینکه بعد از مدتی از [[شهر]] مدائن نامه‌ای رسید که در آن نوشته شده بود: همانا سلمان در فلان شب از [[دنیا]] رفت و یک نفر از [[اعراب]] وارد شد او را غسل داد، کفن کرد، بر او نماز خواند و دفن نمود و رفت. با خواندن [[نامه]] همه متعجب شدند"<ref>{{متن حدیث|أَنَّ عَلِیّاً {{ع}}دَخَلَ الْمَسْجِدَ بِالْمَدِینَةِ غَدَاةَ یَوْمٍ وَ قَالَ رَأَیْتُ فِی النَّوْمِ رَسُولَ اللَّهِ صالْبَارِحَةَ وَ قَالَ لِی إِنَّ سَلْمَانَ تُوُفِّیَ وَ وَصَّانِی بِغُسْلِهِ وَ تَکْفِینِهِ وَ الصَّلَاةِ عَلَیْهِ وَ دَفْنِهِ وَ هَا أَنَا خَارِجٌ إِلَی الْمَدَائِنِ لِذَلِکَ فَقَالَ عُمَرُ خُذِ الْکَفَنَ مِنْ بَیْتِ الْمَالِ فَقَالَ عَلِیٌّ {{ع}}ذَاکَ مَکْفِیٌّ مَفْرُوغٌ مِنْهُ فَخَرَجَ وَ النَّاسُ مَعَهُ إِلَی ظَاهِرِ الْمَدِینَةِ ثُمَّ خَرَجَ وَ انْصَرَفَ النَّاسُ فَلَمَّا کَانَ قَبْلَ الظَّهِیرَةِ رَجَعَ وَ قَالَ دَفَنْتُهُ وَ کَانَ أَکْثَرُ النَّاسِ لَمْ یُصَدِّقُوهُ حَتَّی کَانَ بَعْدَ مُدَّةٍ وَ وَصَلَ مِنَ الْمَدَائِنِ مَکْتُوبٌ أَنَّ سَلْمَانَ تُوُفِّیَ فِی لَیْلَةِ کَذَا وَ دَخَلَ عَلَیْنَا أَعْرَابِیٌّ فَغَسَّلَهُ وَ کَفَّنَهُ وَ صَلَّی عَلَیْهِ وَ دَفَنَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ فَتَعَجَّبُوا کُلُّهُم}}؛ ‏قطب الدین راوندی، الخرائج و الجرائح، ج ٢، ص۵۶٢.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص۳۳۵؛ [[محمد صادق عظیمی|عظیمی، محمد صادق]]، [[سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی (پایان‌نامه)|سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی]]، ص۱۷۸.</ref>
 
== پرسش‌های وابسته ==
{{پرسش وابسته}}
* [[رابطه رؤیای صادق با علم معصوم چیست؟ (پرسش)]]
* [[رابطه رؤیای صادق با علم غیب معصوم چیست؟ (پرسش)]]
{{پایان پرسش وابسته}}
 
== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[علم معصوم]]
* [[علم غیب معصوم]]
{{پایان مدخل وابسته}}
 
== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:136887.jpg|22px]] [[جعفر سبحانی|سبحانی، جعفر]]، [[منشور جاوید (کتاب)|'''منشور جاوید''']]
# [[پرونده:95220153.jpg|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|'''منابع علم امامان شیعه''']]
# [[پرونده:89913604.jpg|22px]] [[محمد صادق عظیمی|عظیمی، محمد صادق]]، [[سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی (پایان‌نامه)|'''سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی''']]
# [[پرونده:1368101.jpg|22px]] [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|'''علم غیب امام''']]
# [[پرونده:18465721.jpg|22px]] [[سید علی هاشمی|هاشمی، سید علی]]، [[قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن (مقاله)|'''قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن''']]
# [[پرونده:Daneshgaheqom.jpg|22px]] [[عین‌الله زرین‌جویی|زرین‌جویی، عین الله]]، [[مسئله علم امام در آثار دانشمندان معاصر شیعی (پایان‌نامه)|'''مسئله علم امام در آثار دانشمندان معاصر شیعی''']]
{{پایان منابع}}
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
[[رده:منبع علم معصوم]]
[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان]]
[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۳

این مدخل زیرشاخهٔ بحث علم معصوم است. رؤیای صادق معصوم از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: رؤیای صادق معصوم در قرآن - رؤیای صادق معصوم در کلام اسلامی - پرسش‌های مرتبط

برخی از خواب‌ها از واقعیتی محکم و استوار گزارش می‏‌دهند، این نوع خواب‌هایِ الهی انسان را با جهان خارج از خود مربوط می‏‌سازد؛ به این خواب‌ها رؤیای صادق گفته می‌شود. پیامبر اسلام (ص) در مورد این خواب‌ها فرموده است: "رؤیای صادق، بخشی از نبوت است". همچنین رؤیای صادقه مرحله‌ای از کشف و شهود و از راه‌های اطلاع بر غیب است. این نوع از خواب‌ها از جمله منابع علم امامان (ع) است.

معناشناسی

در مورد خواب‌ها گفته شده است، برخی از خواب‌ها از واقعیتی محکم و استوار و پابرجا گزارش می‏‌دهند، این نوع خواب‌هایِ الهی است که ما را با جهان خارج از خود مربوط می‏‌سازد و از حقایقی دور از محیط ذهن و اندیشه پرده برمی‏‌دارد؛ به این خواب‌ها رؤیای صادق هم گفته می‌شود. پیامبر اسلام (ص) در مورد این خواب‌ها فرموده است: "رؤیای صادق، بخشی از نبوت است"[۱]. ابن سینا می‌گوید: "تجربه و قیاس به ما می‌گویند که انسان در موقع خواب می‌تواند با جهان خارج در تماس بوده، بر آن آگاهی یابد. با توجه به این حقیقت، مانعی ندارد که انسان به هنگام بیداری نیز دارای چنین توانایی باشد"[۲]. رؤیای صادقه مرحله‌ای از کشف و شهود و از راه‌های اطلاع بر غیب است[۳].

رؤیای صادق از منابع علم امامان

از جمله منابع علم امامان (ع) خواب و رؤیای ایشان است. شیعه معتقد است خواب انبیاء و امامان (ع) مطابق با واقع است و آنها افزون بر اینکه در بیداری از عنایات خداوند برخوردارند، در خواب و رؤیا نیز از تأییدات الهی بهره‌مندند و از غیب آگاه شده[۴] و از این راه، بر بسیاری از حقایق جهاندست می‌یابند. بدون تردید خواب پیامبران، شاخه‌ای از وحی و نبوت است[۵]. امام صادق (ع) در این زمینه می‌‌فرماید: «إِنَّ مِنَّا لَمَنْ یُنْکَتُ فِی قَلْبِهِ وَ إِنَّ مِنَّا لَمَنْ یُؤْتَی فِی مَنَامِه»[۶].[۷]

رؤیای صادق پیامبران در قرآن

در قرآن به برخی از رؤیاهای پیامبران اشاره شده است مانند اینکه حضرت ابراهیم (ع) در خواب از قربانی کردن فرزندش در راه خداوند آگاه گردید: ﴿فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ﴾[۸] و یا دربارۀ خواب حضرت یوسف (ع) چنین آمده است: ﴿إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ﴾[۹]. همچنین طبق آیه قرآن، پیامبر اکرم (ص) ورود مسلمانان به مسجدالحرام و انجام دادن اعمال عمره را در رؤیا مشاهده نمود، چنانکه خداوند می‌فرماید: ﴿لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاء اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُوسَكُمْ وَمُقَصِّرِينَ لا تَخَافُونَ﴾[۱۰].[۱۱]

رؤیای صادق امامان

امامان (ع) نیز همانند پیامبران، بسیاری از امور غیبی را از طریق رؤیا مشاهده می‌کردند؛ خواب‌های امامان (ع) همیشه راست و حقیقت است و لذا آنان در خواب هم از تأییدات الهی برخوردار بوده و از این راه بر بسیاری از حقایق جهان دست می‌یابند. امام صادق (ع) در روایتی می‌‌فرمایند: "خواب‌های راستین بخشی از هفتاد جزء نبوت است"[۱۲] و یا در روایتی دیگر چنین می‌خوانیم: "حضرت علی (ع) یک روز صبح در مدینه وارد مسجد شد و گفت دیشب پیامبر خدا (ص) را در خواب دیدم، به من فرمود همانا سلمان رحلت نموده است و پیامبر وصیت نمود او را غسل نمایم و نماز بر او بخوانم و سپس دفن کنم... و اکنون برای این کار به سمت مدائن حرکت می‌کنم. پس عمر گفت از بیت‌المال کفن ایشان را تهیه نما، حضرت فرمود: کفن فراهم شده است، نیازی نیست. پس درحالی که مردم او را بدرقه می‌کردند تا بیرون شهر مدینه رسیدند. از آنجا حضرت جدا شد و مردم مراجعت کردند. هنوز ظهر نشده حضرت بازگشت و فرمود او را دفن کردم، اما اکثر مردم باور نکردند، تا اینکه بعد از مدتی از شهر مدائن نامه‌ای رسید که در آن نوشته شده بود: همانا سلمان در فلان شب از دنیا رفت و یک نفر از اعراب وارد شد او را غسل داد، کفن کرد، بر او نماز خواند و دفن نمود و رفت. با خواندن نامه همه متعجب شدند"[۱۳].[۱۴]

پرسش‌های وابسته

جستارهای وابسته

منابع

  1.   سبحانی، جعفر، منشور جاوید
  2.   سبحانی، سید محمد جعفر، منابع علم امامان شیعه
  3.   عظیمی، محمد صادق، سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی
  4.   یوسفیان، حسن، علم غیب امام
  5.   هاشمی، سید علی، قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن
  6.   زرین‌جویی، عین الله، مسئله علم امام در آثار دانشمندان معاصر شیعی

پانویس

  1. ↑ «إِنَّ الرُّؤْیَا الصَّادِقَةَ جُزْءٌ مِنْ سَبْعِینَ جُزْءاً مِنَ النُّبُوَّةِ»؛ شیخ صدوق، محمد بن علی، من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۵۸۵.
  2. ↑ ابن سینا، الاشارات و التنبیهات، ج ۳، ص۳۹۹.
  3. ↑ ر.ک: سبحانی، جعفر، منشور جاوید، ج ۶، ص۲۲۸؛ زرین‌جویی، عین الله، مسئله علم امام در آثار دانشمندان معاصر شیعی، ص۱۱۷.
  4. ↑ أوائل المقالات، ص۴٢؛ مصنفات شیخ المفید، ج۴، ص٧٠.
  5. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ١٩.
  6. ↑ طوسی، محمد بن حسن، امالی، ص۴۰۸.
  7. ↑ ر.ک: سبحانی، سید محمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ یوسفیان، حسن، علم غیب امام، ص۳۳۵.
  8. ↑ سوره صافات، آیۀ ۱۰۲.
  9. ↑ سورۀ یوسف، آیه ۴.
  10. ↑ سورۀ فتح، آیه ۲۷.
  11. ↑ ر.ک: سبحانی، سید محمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ هاشمی، سید علی، قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن؛ یوسفیان، حسن، علم غیب امام، ص۳۳۵.
  12. ↑ «إِنَّ الرُّؤْیَا الصَّادِقَةَ جُزْءٌ مِنْ سَبْعِینَ جُزْءاً مِنَ النُّبُوَّةِ»؛ شیخ صدوق، محمد بن علی، من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۵۸۵.
  13. ↑ «أَنَّ عَلِیّاً (ع)دَخَلَ الْمَسْجِدَ بِالْمَدِینَةِ غَدَاةَ یَوْمٍ وَ قَالَ رَأَیْتُ فِی النَّوْمِ رَسُولَ اللَّهِ صالْبَارِحَةَ وَ قَالَ لِی إِنَّ سَلْمَانَ تُوُفِّیَ وَ وَصَّانِی بِغُسْلِهِ وَ تَکْفِینِهِ وَ الصَّلَاةِ عَلَیْهِ وَ دَفْنِهِ وَ هَا أَنَا خَارِجٌ إِلَی الْمَدَائِنِ لِذَلِکَ فَقَالَ عُمَرُ خُذِ الْکَفَنَ مِنْ بَیْتِ الْمَالِ فَقَالَ عَلِیٌّ (ع)ذَاکَ مَکْفِیٌّ مَفْرُوغٌ مِنْهُ فَخَرَجَ وَ النَّاسُ مَعَهُ إِلَی ظَاهِرِ الْمَدِینَةِ ثُمَّ خَرَجَ وَ انْصَرَفَ النَّاسُ فَلَمَّا کَانَ قَبْلَ الظَّهِیرَةِ رَجَعَ وَ قَالَ دَفَنْتُهُ وَ کَانَ أَکْثَرُ النَّاسِ لَمْ یُصَدِّقُوهُ حَتَّی کَانَ بَعْدَ مُدَّةٍ وَ وَصَلَ مِنَ الْمَدَائِنِ مَکْتُوبٌ أَنَّ سَلْمَانَ تُوُفِّیَ فِی لَیْلَةِ کَذَا وَ دَخَلَ عَلَیْنَا أَعْرَابِیٌّ فَغَسَّلَهُ وَ کَفَّنَهُ وَ صَلَّی عَلَیْهِ وَ دَفَنَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ فَتَعَجَّبُوا کُلُّهُم»؛ ‏قطب الدین راوندی، الخرائج و الجرائح، ج ٢، ص۵۶٢.
  14. ↑ ر.ک: سبحانی، سید محمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ یوسفیان، حسن، علم غیب امام، ص۳۳۵؛ عظیمی، محمد صادق، سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی، ص۱۷۸.
برگرفته از «https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=رؤیای_صادق_معصوم&oldid=1301397»