سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی (پایاننامه)
سیر تطور موضوع گستره علم امام(ع) در کلام اسلامی پایاننامهای است که به موضوع علم امام با نگاه تاریخی و تطبیقی میپردازد. این پایاننامه توسط آقای محمد صادق عظیمی نگاشته و در مجتمع آموزش عالی فقه وابسته به جامعة المصطفی العالمیة دفاع شده است. استاد راهنمای این پایاننامه آقای عبدالرحیم سلیمانی بهبهانی و استاد مشاور آن آقای سید محمد علی داعینژاد است.
| سیر تطور موضوع گستره علم امام(ع) در کلام اسلامی | |
|---|---|
 | |
| زبان | فارسی |
| پژوهشگر | محمد صادق عظیمی (افغانستان) |
| استاد راهنما | عبدالرحیم سلیمانی بهبهانی (ایران) |
| موضوع | علم، علم امام |
| مذهب | شیعه |
| سال دفاع | ۱۳۹۱ |
| وابسته به | جامعة المصطفی العالمیة |
| تعداد صفحات | ۱۹۷ |
چکیده پایاننامه
- پژوهشگر این پایاننامه در ابتدای چکیده خود میگوید: «سیر تطور موضوع گستره علم امام(ع) در کلام اسلامی موضوع رساله حاضر است که با نگاه تاریخی و تطبیقی به آن پرداخته شده است».
- پژوهشگر این پایاننامه میگوید: «در بررسیهای صورت گرفته از سخنان متکلمان دورههای مختلف کلام اسلامی، این نتیجه به دست آمده است که تصویر امامیه با تصویر اهل سنت از امامت، متفاوت است و همین تفاوت ریشه اختلاف این دو مکتب در همه مسائل امامت از جمله علم میباشد».
- در این رساله آمده است: «در مجموع این نکته به دست آمده است که اعتقاد به برخورداری امام از علم غیبی و لدنی، اعتقاد ناشناختهای در میان عالمان امامیه در هیچ عصری نبوده است».
فهرست پایاننامه
مقدمه
- بیان مسئله؛
- ضرورت و اهمیت تحقیق؛
- پیشینه تحقیق؛
- اهداف تحقیق؛
- سؤالهای تحقیق؛
- فرضیه تحقیق؛
- نوآوریهای تحقیق؛
- قلمرو تحقیق؛
- روش تحقیق؛
- روش گردآوری اطلاعات.
فصل اول: واژهشناسی و کلیات
گفتار اول: واژهشناسی
گفتار دوم: کلیات
- حقیقت امامت؛
- عوامل تطور یا اختلاف دیدگاهها.
فصل دوم: تطور موضوع گستره علم امام در کلام اهل سنت
- مقدمه.
گفتار اول: معتزله و گستره علم امام
- جاحظ (م ۲۵۵ ق)؛
- عبدالجبار معتزلی (م ۴۱۵ ق)؛
- ملا حمی خوارزمی (م ۵۳۶ ق)؛
- ابن مرتضی معتزلی (م ۸۴۰ ق).
گفتار دوم: اشاعره و گستره علم امام
- باقلانی (م ۴۰۳ ق)؛
- عبدالقاهر بغدادی (م ۴۲۹ ق)؛
- امام الحرمین جوینی (م ۴۷۸ ق)؛
- امام محمد غزالی (م ۵۰۵ ق)؛
- سیفالدین آمدی (م ۶۳۱ ق)؛
- سعدالدین تفتازانی (م ۷۹۳ ق)؛
- ایجی (م ۷۵۶ ق) و جرجانی (م ۸۱۶ ق)؛
- ابن خلدون (م ۸۰۸ ق)؛
- عبدالکریم خطیب (م ۱۴۲۹ ق)؛
- حسن حنفی (معاصر).
گفتار سوم: ماتریدیه و گستره علم امام
- ابوبکر احمد رازی حنفی (م ۳۷۰ ق)؛
- ابویسر محمد بزدوی (م ۴۹۳ ق)؛
- ابومعین نسفی (م ۵۰۸ ق)؛
- جمال الدین غزنوی حنفی (م ۵۹۳ ق)؛
- ابن الهام حنفی (م ۸۱۶ ق)؛
- مولوی محمد عبدالعزیز فرهاری (م ۱۲۳۹ ق).
گفتار چهارم: اباضیه و گستره علم امام
- شماخی (م ۹۲۸ ق)؛
- اطفیش (م ۱۳۳۲ ق)؛
- اباضی حضرمی؛
- محمد ناصر؛
- حاصل کلام؛
- نقد و بررسی دیدگاه اهل سنت در علم امام.
فصل سوم: تطور موضوع گستره علم امام در کلام امامیه
دوره اول: عصر حضور:
گفتار اول: ویژگیهای این دوره
- حضور امامان؛
- مشکلات سیاسی، اجتماعی شیعه؛
- مشکلات تحقیق در این دوره.
گفتار دوم: گستره علم امام در روایات
- علم به احکام؛
- علم به سیاست و حکومتداری؛
- دارا بودن علم الکتاب؛
- علم به شرایع آسمانی؛
- علم به رخدادهای گذشته و آینده؛
- علم به زمان مرگ و رویدادهای ناگوار؛
- علم به اخبار آسمانها و زمین؛
- علم به ضمایر و اسرار درونی؛
- آگاهی از زبان همه انسانها و حیوانات؛
- علم به اسامی شیعیان.
گفتار سوم: گستره علم امام در دیدگاه اصحاب ائمه
دوره دوم: عصر غیب تا پایان قرن ششم:
گفتار اول: ویژگیهای این دوره
- غیبت امام؛
- تدوین جامع از کلام امامیه؛
- رشد دانش و فرهنگ؛
- گسترش تشیع.
گفتار دوم: گستره علم امام در دیگاه نصگرایان
گفتار سوم: گستره علم امام در دیدگاه عقلگرایان
- چیستی عقل گرایی؛
- شخصیتها؛
- نوبختیها؛
- ابن قبه رازی (م ۱۹ ق)؛
- محمد بن جریر طبری؛
- شیخ مفید (م ۴۱۳ ق)؛
- سید مرتضی (م ۴۳۶ ق)؛
- ابوالفتح کراجکی (م ۴۴۹ق)؛
- شیخ طوسی (م ۴۶۰ ق)
- قزوینی رازی (قرن ششم)؛
- عوامل پیدایی دیدگاه محدودیت علم امام؛
دوره سوم: قرن هفتم تا دوران معاصر:
گفتار اول: ویژگی این دوره
گفتار دوم: گستره علم امام در دیدگاه متکلمان این دوره
- ابن طاووس (م ۶۴ ق)؛
- ابن میثم بحرانی (م ۶۷۹ ق)؛
- عمادالدین طبری (م قرن ۷ ق)؛
- خواجه نصیرالدین طوسی (م ۶۷۲ ق)؛
- علامه حلی (م ۷۲۶ ق)؛
- فیض لاهیجی (م ۱۰۷۲ ق)؛
- فیض کاشانی (م ۱۰۹۲ ق)؛
- علامه مجلسی (م ۱۱۱۱ ق)؛
- آیت الله نجفی لاری (م ۱۳۴۲ ق)؛
- محمد حسین مظفر (م ۱۳۸۱)؛
- علامه طباطبایی؛
- آیت الله جوادی آملی؛
- آیت الله جعفر سبحانی؛
- عوامل پیدایی دیدگاه عمومیت علم امام؛
- توقف و سکوت در حدود علم امام.
فصل چهارم: وجوه اشتراک و افتراق متکلمان امامه و اهل سنت در گستره علم امام
گفتار اول: وجوه اشتراک
- علم به احکام شریعت؛
- تدبیر و کفایت.
گفتار دوم: وجوه افتراق
- خطاپذیری؛
- علم غیب؛
- خاستگاه علم امام؛
- جمعبندی نهایی؛
- کتابنامه.
دربارهٔ پدیدآورندگان
| محمد صادق عظیمی (پژوهشگر) |
|---|
 |
| عبدالرحیم سلیمانی بهبهانی (استاد راهنما) |
|---|
 |
| سید محمد علی داعینژاد (استاد مشاور) |
|---|
 |
استخراج مقاله از پایاننامه
در این باره، اطلاعاتی در دست نیست.
چاپ پایاننامه به صورت کتاب
در این باره، اطلاعاتی در دست نیست.
پانویس
- ↑ مکاتبه اختصاصی دانشنامه مجازی امامت و ولایت با پدیدآورنده
- ↑ صفحه استاد مشاور در پایگاه اندیشوران حوزه
- ↑ پایگاه اندیشوران حوزه