حکیم بن عیاش کلبی: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = حكيم بن عياش كلبی | مداخل مرتبط = حكيم بن عياش كلبی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == حکیم به قبیله کلب، از عرب جنوبی در یمن نسب می‌برد<ref>سمعانی، الانساب، ج۵، ص۸۵.</ref>. او شاع...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱۲: خط ۱۲:
{{پایان شعر}}
{{پایان شعر}}


با اشاره به [[شهادت]] [[زید بن علی]]، [[امام صادق]]{{ع}} و [[اهل بیت]]{{ع}} را هجو کرد. [[امام]] وی را [[نفرین]] کرد، از این‌رو، به چنگال شیری گرفتار و دریده شد<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ح۱۵، ص۱۸۱؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۱.</ref>. وقتی این خبر را برای امام صادق{{ع}} آوردند، آن حضرت به [[سجده]] رفت و عرضه داشت: [[ستایش]] خدایی را که به وعده‌اش عمل کرد<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۶، ص۷۲.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۱.</ref> گوید: [[زید]] در سال ۱۲۲ [[شهید]] شد و این دلیل بر آن است که [[حکیم]] سال‌ها بعد از [[شهادت]] زید زنده بوده است؛ بنابراین [[صحابی]] بودن [[حکیم]] درست نیست.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «حكيم بن عياش كلبی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱۱۱-۱۱۲.</ref>
با اشاره به [[شهادت]] [[زید بن علی]]، [[امام صادق]]{{ع}} و [[اهل بیت]]{{ع}} را هجو کرد. [[امام]] وی را [[نفرین]] کرد، از این‌رو، به چنگال شیری گرفتار و دریده شد<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ح۱۵، ص۱۸۱؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۱.</ref>. وقتی این خبر را برای امام صادق{{ع}} آوردند، آن حضرت به [[سجده]] رفت و عرضه داشت: [[ستایش]] خدایی را که به وعده‌اش عمل کرد<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۶، ص۷۲.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۱.</ref> گوید: [[زید]] در سال ۱۲۲ [[شهید]] شد و این دلیل بر آن است که [[حکیم]] سال‌ها بعد از [[شهادت]] زید زنده بوده است؛ بنابراین [[صحابی]] بودن [[حکیم]] درست نیست.<ref>[[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «حكيم بن عياش كلبی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱۱۱-۱۱۲.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
خط ۲۱: خط ۲۱:
== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «حكيم بن عياش كلبی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «حكيم بن عياش كلبی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}



نسخهٔ کنونی تا ‏۳۱ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۷

آشنایی اجمالی

حکیم به قبیله کلب، از عرب جنوبی در یمن نسب می‌برد[۱]. او شاعری است وابسته به بنی‌امیه در دمشق که در مِزّة[۲]منزل گزید و سپس به کوفه رفت[۳]. ابن حجر[۴] در قسم چهارم الاصابه (توهمات) از او یاد کرده، می‌گوید: ابن فتحون مالکی (م۵۲۰) در کتاب ذیل الاستیعاب از او یاد کرده و او را به دلیل سرودن اشعاری که در هجو و عیب‌جویی بنی‌تمیم و سجاح که مدعی نبوت در ایام خلافت ابوبکر بود، از صحابه دانسته است. در حالی که شاعری مانند وی می‌تواند هم کسانی را که درک کرده و هم کسانی را که درک نکرده، هجو کند. بنابراین برداشت ابن فتحون صحیح نخواهد بود. چنان‌که حکیم بن عیاش به خاطر یمنی‌ها بر مضر تعصب می‌برد و به همین سبب میان وی و کمیت بن زید اسدی مفآخرت بود و دیگر شعرای مضری نیز در رد بر او شعر گفته‌اند. برخی از اشعاری که حکیم در عیب‌جویی مضریان به سبب سجاح گفته، چنین است: برای شما دینی قویم آوردند، اما شما کسی را آوردید که آیات مصحف حکیم را نسخ می‌کند[۵]. حکیم بن عیاش به بنی‌امیه تعصب می‌ورزید و مخالفان آنان را هجو می‌کرد[۶]. کوکبی در فوائد گفته که او در اشعاری که یک بیت آن چنین است:

فَصَلَبْنَا لَكُم زَيْداً عَلَى رَأْسِ نَخْلَةوَ لَمْ أَرَ مَهْدِيَّاً عَلَى الجِذْعِ يُصْلَبُ

با اشاره به شهادت زید بن علی، امام صادق(ع) و اهل بیت(ع) را هجو کرد. امام وی را نفرین کرد، از این‌رو، به چنگال شیری گرفتار و دریده شد[۷]. وقتی این خبر را برای امام صادق(ع) آوردند، آن حضرت به سجده رفت و عرضه داشت: ستایش خدایی را که به وعده‌اش عمل کرد[۸]. ابن حجر[۹] گوید: زید در سال ۱۲۲ شهید شد و این دلیل بر آن است که حکیم سال‌ها بعد از شهادت زید زنده بوده است؛ بنابراین صحابی بودن حکیم درست نیست.[۱۰]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. سمعانی، الانساب، ج۵، ص۸۵.
  2. نیم فرسخی دمشق، یاقوت حموی، معجم الأدباء، ج۵، ص۱۲۲.
  3. یاقوت حموی، معجم الأدباء، ج۵، ص۲۴۷؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۵، ص۱۳۲.
  4. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۱.
  5. طبری، تاریخ، ج۳، ص۲۷۴.
  6. یاقوت حموی، معجم الأدباء، ج۵، ص۲۴۷.
  7. ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ح۱۵، ص۱۸۱؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۱.
  8. مجلسی، بحارالانوار، ج۶، ص۷۲.
  9. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۱.
  10. محمدی، رمضان، مقاله «حكيم بن عياش كلبی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۱۱-۱۱۲.