دعوت پیامبر: تفاوت میان نسخهها
| (۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{نبوت}} | {{نبوت}} | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = پرسش مرتبط | = دعوت پیامبر (پرسش)}} | |||
==ساحتهای [[دعوت]] [[پیامبران]] == | == ساحتهای [[دعوت]] [[پیامبران]] == | ||
# [[دعوتهای اجتماعی]]: | # [[دعوتهای اجتماعی]]: | ||
## [[دعوت به عدالت اجتماعی]]؛ | ## [[دعوت به عدالت اجتماعی]]؛ | ||
| خط ۵۱: | خط ۴۹: | ||
### [[دعوت به رهبری نائب امام]] ([[دعوت به رهبری فقیه عادل]])؛ | ### [[دعوت به رهبری نائب امام]] ([[دعوت به رهبری فقیه عادل]])؛ | ||
## [[دعوتهای قضایی]]. | ## [[دعوتهای قضایی]]. | ||
==اصول کلی [[دعوت]] [[پیامبران]]== | == اصول کلی [[دعوت]] [[پیامبران]] == | ||
[[پیامبران الهی]] با وجود این که هر یک متناسب با شرایط مکانی و زمانی و مقتضیات عصر خود وظایفی برعهده داشتند لکن از سنتهای ثابتی [[پیروی]] میکردند و اصول مشترکی در [[دعوت]] ایشان [[حاکم]] بود. این اصول کلی و مشترک از یک سو ما را به خطوط اساسی [[ادیان الهی]] آشنا میسازد و از سوی دیگر [[حقانیت]] [[دعوت]] آنان را آشکار میکند. در آیاتی از [[قرآن کریم]] به این مطلب اشاره شده است مانند: {{متن قرآن|لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ }}<ref> میان هیچیک از آنان فرق نمینهیم و ما فرمانبردار اوییم؛ سوره بقره، آیه۱۳۶.</ref> یا {{متن قرآن|لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ }}<ref> میان هیچ یک از پیامبران وی، فرق نمینهیم؛ سوره بقره، آیه۲۸۵.</ref> [[آیات]] تأکید میکند [[مؤمنان]] واقعی کسانی هستند که میان [[پیامبران الهی]] تفاوتی نمیگذارند و به تعلیمات همه آنان [[ایمان]] دارند و این [[گواه]] روشنی است بر [[یگانگی]] اصول کلی [[تعلیمات انبیا]] و به همین [[دلیل]] کسی که [[نبوت]] یک [[پیامبر]] را [[انکار]] کند مثل آن است که [[نبوت]] همه [[انبیا]] را نپذیرفته است. [[قرآن]] در مورد [[قوم ثمود]] و [[لوط]] میفرماید همه [[رسولان]] را [[تکذیب]] میکردند<ref>سوره شعراء، آیه ۱۴۱ و ۱۶۰.</ref> با این که این دو [[قوم]] هر کدام بیش از یک [[پیامبر]] نداشتند و این به آن [[دلیل]] است که [[دعوت]] یک [[پیامبر]] [[دعوت]] همه [[انبیا]] است<ref>[[محمد جواد اصغری|اصغری، محمد جواد]]، [[انبیا (مقاله)|مقاله «انبیا»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]] ص ۴۸۷-۴۹۳.</ref>. | |||
از جمله این اصول مشترک: | |||
# '''[[دعوت به توحید]]:''' یکی از مهمترین اصول [[دعوت]] [[انبیا]] است و به [[شهادت]] [[آیات]] مختلف [[قرآن]]<ref>سوره انبیاء، آیه۲۵ و سوره نحل، آیه۳۶.</ref> هر یک از آنها که [[مبعوث]] به [[نبوت]] میشوند نخستین گفتارشان [[توحید]] بود و به خاطر تحقق این اصل مهم است که [[آیات قرآن]] مکرراً بیان میکند که [[مبارزه]] با [[طاغوتها]] و تخصیص [[پرستش]] به [[خداوند]] در سرلوحه تعلیمات همه [[انبیا]] بود چرا که تا [[انسان]] [[بنده]] [[طاغوت]] است در [[اسارت]] است و آن گاه [[آزاد]] میشود که تنها [[بنده]] [[خداوند]] باشد<ref>المیزان، ج۳، ص ۳۸۹ و ۳۹۱؛ تفسیر قرآن العظیم ابن کثیر، ج۷، ص ۲۱۱ و روح البیان، ج۸، ص ۲۴.</ref> | |||
# '''[[دعوت به معاد]]:''' [[اعتقاد]] به [[معاد]] یکی دیگر از اصول [[دعوت]] [[انبیا]] است، [[آیه]] ۱۳۰ [[سوره انعام]] نشان میدهد که تمام پیامبرانی که [[مبعوث]] شدند [[مردم]] را از [[روز رستاخیز]]، مجازاتها و کیفرهای آن برحذر داشتند و همه در این اصل اساسی مشترک بودند<ref>المیزان، ج۷، ص ۳۵۴ و تفسیر ابن کثیر، ج۳، ص ۳۰۵.</ref> | |||
# '''[[دعوت به تقوا]]:''' نیز از اصول کلی [[دعوت]] [[انبیا]] {{عم}} است<ref>سوره نساء، آیه۱۳۱.</ref> چرا که [[هدف]] نهایی [[آفرینش بشر]] و [[نظم]] [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] او بدون این امر ممکن نیست<ref>تفسیر قرطبی، ج۳، ص ۱۹۷۸.</ref> در [[قرآن کریم]] به صورت مکرر از زبان [[انبیا]]، [[مردم]] به رعایت [[تقوا]] [[دعوت]] شدهاند<ref>سوره شعراء، آیه۱۳۰ـ۱۳۲ و ۱۴۱ـ ۱۴۴ و ۱۶۰و ۱۷۶ـ ۱۷۹.</ref> | |||
# '''[[دعوت به عدالت اجتماعی]]:''' یکی دیگر از این اصول اساسی است<ref>سوره حدید، آیه۲۵.</ref> زیرا بدون [[اقامه قسط]] و [[عدالت اجتماعی]] هرگز [[جامعه بشری]] به اهداف نهایی خود یعنی [[تکامل معنوی]] نخواهد رسید<ref> المیزان، ج۱۹، ص ۱۷۱.</ref> | |||
# '''[[شکستن سنتهای غلط]]:''' که مایه [[انحراف]] و عقب ماندگی [[جوامع بشری]] است نیز از اصول کلی [[دعوت]] [[انبیا]] بوده است. چون برنامه اصلی همه [[انبیا]] [[تعلیم کتاب و حکمت]] و تحقیق درباره [[معارف]] آنهاست و [[جهلزدایی]] و رفع [[تقلید]] مقدمه ضروری هرگونه [[تعلیم]] و تحقیق به شمار میرود از این رو [[پیامبران]] با [[تقلید]] [[باطل]] و [[جهل]] و سنتهای [[نادرست]] [[مبارزه]] کردند [[آیات]] متعدد [[قرآن]]<ref>سوره بقره، آیه۱۷۰؛ سوره مائده، آیه۱۰۴؛ سوره اعراف، آیه۲۸؛ سوره لقمان، آیه۲۱ و سوره زخرف، آیه۲۰ـ ۲۴.</ref> نشان میدهد [[مبارزه]] با [[تقلید کورکورانه]] [[سیره]] قطعی هر [[پیامبر]] بوده و از لوازم [[رسالت]] [[عامه]] به شمار میرود. [[قرآن کریم]] از [[پیامبران]] [[نقل]] میکند که به [[قوم]] خویش میگفتند سخن ما را بسنجید اگر بهتر از سخن پیشینیان شما بود آن گاه بپذیرید و این نشان میدهد که [[دعوت]] به [[عقل]] و [[برهان]] و [[پرهیز]] از [[وهم]] و [[گمان]]، [[سنت]] مشترک همه [[انبیا]] بوده است <ref>سوره انعام، آیه۵۷ و سوره یوسف، آیه۱۰۸.</ref>.<ref>[[محمد جواد اصغری|اصغری، محمد جواد]]، [[انبیا (مقاله)|مقاله «انبیا»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]] ص ۴۸۷-۴۹۳.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:440259451.jpg|22px]] [[محمد جواد اصغری|اصغری، محمد جواد]]، [[انبیا (مقاله)|مقاله «انبیا»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
{{ | {{مدخل وابسته}} | ||
* [[پیامبر]] ([[نبی]]) | * [[پیامبر]] ([[نبی]]) | ||
* [[نبوت در قرآن]] | * [[نبوت در قرآن]] | ||
| خط ۱۲۲: | خط ۱۱۹: | ||
* [[نبوغ عقلی]] | * [[نبوغ عقلی]] | ||
{{پایان مدخل وابسته}} | {{پایان مدخل وابسته}} | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:فلسفه نبوت]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۱
دعوت پیامبر از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: پرسش مرتبط - پرسش مرتبط نداردساحتهای دعوت پیامبران
- دعوتهای اجتماعی:
- دعوتهای فرهنگی:
- دعوتهای علمی (دعوتهای معرفتی):
- دعوتهای حاکمیتی:
اصول کلی دعوت پیامبران
پیامبران الهی با وجود این که هر یک متناسب با شرایط مکانی و زمانی و مقتضیات عصر خود وظایفی برعهده داشتند لکن از سنتهای ثابتی پیروی میکردند و اصول مشترکی در دعوت ایشان حاکم بود. این اصول کلی و مشترک از یک سو ما را به خطوط اساسی ادیان الهی آشنا میسازد و از سوی دیگر حقانیت دعوت آنان را آشکار میکند. در آیاتی از قرآن کریم به این مطلب اشاره شده است مانند: ﴿لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ﴾[۱] یا ﴿لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ ﴾[۲] آیات تأکید میکند مؤمنان واقعی کسانی هستند که میان پیامبران الهی تفاوتی نمیگذارند و به تعلیمات همه آنان ایمان دارند و این گواه روشنی است بر یگانگی اصول کلی تعلیمات انبیا و به همین دلیل کسی که نبوت یک پیامبر را انکار کند مثل آن است که نبوت همه انبیا را نپذیرفته است. قرآن در مورد قوم ثمود و لوط میفرماید همه رسولان را تکذیب میکردند[۳] با این که این دو قوم هر کدام بیش از یک پیامبر نداشتند و این به آن دلیل است که دعوت یک پیامبر دعوت همه انبیا است[۴].
از جمله این اصول مشترک:
- دعوت به توحید: یکی از مهمترین اصول دعوت انبیا است و به شهادت آیات مختلف قرآن[۵] هر یک از آنها که مبعوث به نبوت میشوند نخستین گفتارشان توحید بود و به خاطر تحقق این اصل مهم است که آیات قرآن مکرراً بیان میکند که مبارزه با طاغوتها و تخصیص پرستش به خداوند در سرلوحه تعلیمات همه انبیا بود چرا که تا انسان بنده طاغوت است در اسارت است و آن گاه آزاد میشود که تنها بنده خداوند باشد[۶]
- دعوت به معاد: اعتقاد به معاد یکی دیگر از اصول دعوت انبیا است، آیه ۱۳۰ سوره انعام نشان میدهد که تمام پیامبرانی که مبعوث شدند مردم را از روز رستاخیز، مجازاتها و کیفرهای آن برحذر داشتند و همه در این اصل اساسی مشترک بودند[۷]
- دعوت به تقوا: نیز از اصول کلی دعوت انبیا (ع) است[۸] چرا که هدف نهایی آفرینش بشر و نظم زندگی فردی و اجتماعی او بدون این امر ممکن نیست[۹] در قرآن کریم به صورت مکرر از زبان انبیا، مردم به رعایت تقوا دعوت شدهاند[۱۰]
- دعوت به عدالت اجتماعی: یکی دیگر از این اصول اساسی است[۱۱] زیرا بدون اقامه قسط و عدالت اجتماعی هرگز جامعه بشری به اهداف نهایی خود یعنی تکامل معنوی نخواهد رسید[۱۲]
- شکستن سنتهای غلط: که مایه انحراف و عقب ماندگی جوامع بشری است نیز از اصول کلی دعوت انبیا بوده است. چون برنامه اصلی همه انبیا تعلیم کتاب و حکمت و تحقیق درباره معارف آنهاست و جهلزدایی و رفع تقلید مقدمه ضروری هرگونه تعلیم و تحقیق به شمار میرود از این رو پیامبران با تقلید باطل و جهل و سنتهای نادرست مبارزه کردند آیات متعدد قرآن[۱۳] نشان میدهد مبارزه با تقلید کورکورانه سیره قطعی هر پیامبر بوده و از لوازم رسالت عامه به شمار میرود. قرآن کریم از پیامبران نقل میکند که به قوم خویش میگفتند سخن ما را بسنجید اگر بهتر از سخن پیشینیان شما بود آن گاه بپذیرید و این نشان میدهد که دعوت به عقل و برهان و پرهیز از وهم و گمان، سنت مشترک همه انبیا بوده است [۱۴].[۱۵]
منابع
جستارهای وابسته
- پیامبر (نبی)
- نبوت در قرآن
- نبوت در حدیث
- نبوت در کلام اسلامی
- نبوت در حکمت اسلامی
- نبوت در عرفان اسلامی
- نبوت در فلسفه دین
- نبوت از دیدگاه بروندینی
- نبوت مطلق
- نبوت مقید
- نبوت خاصه
- نبوت عامه
- نبوت تشريعى
- نبوت تبلیغی
- شؤون نبوت
- کارکردهای نبوت
- تکثر نبوت
- اهداف نبوت
- اثبات نبوت
- مقام نبوت
- درجه نبوت
- فلسفه بعثت
- وجوب بعثت
- ضرورت نبوت
- نبوت زن
- نبوت مشترکه
- اتصال نبوت ها
- اجتبای نبوت
- ادعای نبوت
- انقطاع نبوت
- آیات نبوت
- احادیث نبوت
- بقای نبوت
- تجدید نبوت
- تعلیم غیبی به غیر نبی
- احکام نبوت
- خصایص نبوت
- ضروریات نبوت
- ضرورت نبوت
- قدم نبوت
- کمال نبوت
- ختم نبوت
- مدعی نبوت
- فعل پیامبر
- ويژگی پیامبر
- مقامهای پیامبر
- نبوت برادران یوسف پیامبر
- معجزه
- وحی
- ولایت
- نبوغ عقلی
پانویس
- ↑ میان هیچیک از آنان فرق نمینهیم و ما فرمانبردار اوییم؛ سوره بقره، آیه۱۳۶.
- ↑ میان هیچ یک از پیامبران وی، فرق نمینهیم؛ سوره بقره، آیه۲۸۵.
- ↑ سوره شعراء، آیه ۱۴۱ و ۱۶۰.
- ↑ اصغری، محمد جواد، مقاله «انبیا»، دانشنامه کلام اسلامی ج۱ ص ۴۸۷-۴۹۳.
- ↑ سوره انبیاء، آیه۲۵ و سوره نحل، آیه۳۶.
- ↑ المیزان، ج۳، ص ۳۸۹ و ۳۹۱؛ تفسیر قرآن العظیم ابن کثیر، ج۷، ص ۲۱۱ و روح البیان، ج۸، ص ۲۴.
- ↑ المیزان، ج۷، ص ۳۵۴ و تفسیر ابن کثیر، ج۳، ص ۳۰۵.
- ↑ سوره نساء، آیه۱۳۱.
- ↑ تفسیر قرطبی، ج۳، ص ۱۹۷۸.
- ↑ سوره شعراء، آیه۱۳۰ـ۱۳۲ و ۱۴۱ـ ۱۴۴ و ۱۶۰و ۱۷۶ـ ۱۷۹.
- ↑ سوره حدید، آیه۲۵.
- ↑ المیزان، ج۱۹، ص ۱۷۱.
- ↑ سوره بقره، آیه۱۷۰؛ سوره مائده، آیه۱۰۴؛ سوره اعراف، آیه۲۸؛ سوره لقمان، آیه۲۱ و سوره زخرف، آیه۲۰ـ ۲۴.
- ↑ سوره انعام، آیه۵۷ و سوره یوسف، آیه۱۰۸.
- ↑ اصغری، محمد جواد، مقاله «انبیا»، دانشنامه کلام اسلامی ج۱ ص ۴۸۷-۴۹۳.