بابل: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

این واژه در [[عبری]] "[[بابل]]" یا "باول"، در یونانی "بابیلون" و در اصل " Bab - illu " و پیش‌تر " Bab - illim " به معنای دروازه [[خدا]] بوده است.<ref>التحقیق، ج ۱، ص ۲۰۴؛ نثر طوبی، ص ۶۰، «بابل».</ref> ویرانه‌های [[شهر]] بابل هم‌اکنون بر کرانه [[رود فرات]]، نزدیک حله کنونی و ۸۸ کیلومتری جنوب [[بغداد]] قرار دارد.<ref> Britanica: Babylon.</ref> منطقه [[تمدنی]] بابل نیز در جنوب بین‌النهرین از بغداد تا خلیج فارس امتداد داشته <ref>. Britanica: Babylonia.</ref> و همواره میدان [[نزاع]] سومریان و اکدیان (سامیها) و بعدها آشوریان و بابلیان بوده است.<ref>ر. ک: بابل تاریخ مصور، ص ۴۴ ـ ۱۹۳؛ تاریخ حضارة وادی الرافدین، ج ۲، ص ۱۵ ـ ۱۷۲؛ Britanica: Babylonia</ref>

بابل از لحاظ [[تاریخ]] و نژاد [[مردم]] آن نتیجه آمیختن اکدیان و سومریان، البته با [[غلبه]] عنصر سامی است.<ref> ادیان جهان باستان، ج ۲، ص ۱۷۱.</ref> از آغاز شهر بابل اطلاع دقیقی در دست نیست؛ اما چون این واژه، ریشه سومری یا سامی شناخته شده‌ای ندارد، باید میراثی از ساکنان پیش از سومر باشد.<ref> Judaica: Babylon.</ref> حمورابی، تدوین کننده اولین [[قانون]] [[نامه]] <ref>ر. ک: آغاز قانون‌گذاری، ص ۱۴۷ ـ ۲۰۲.</ref> شناخته شده (موسوم به قانون حمورابی) از مشهورترین و مقتدرترین [[پادشاهان]] بابل، از سلسله نخست بابلی در سده ۱۸ پیش از میلاد بر این شهر [[حکم]] راند.<ref>تاریخ حضارة وادی الرافدین، ج ۲، ص ۵۹.</ref> [[بخت نصر]] (نِبوکد نُصَّر) از سلسله چهارم بابلی (کلدانیان) از دیگر پادشاهان مشهور بابل است.<ref>نبوخذ نصر الثانی، ص ۵۸ ـ ۵۹.</ref> وی به سبب [[حمله]] به [[اورشلیم]] و [[اسیر]] کردن [[یهودیان]] و بازتاب وسیع آن در [[کتاب مقدس]] [[شهرت]] فراوانی یافته است.<ref>ر. ک: نبوخذ نصر الثانی، ص ۷۹ - ۸۳؛ کتاب مقدس: دوم پادشاهان، ۲۴: ۱ ـ ۲، ۲۵: ۱ ـ ۷؛ دوم تواریخ، ۳۶.</ref> بابل شکوهمندترین دوران خود را در این [[زمان]] تجربه می‌کرد. قصرهای بزرگ و باغهای معلق، [[معابد]] و زیگوراتهای بلند، خیابانهای مستقیم، دیوارهای [[عظیم]] [[دفاعی]]، پلهای متحرک و کانالهای آبرسانی، آن را به بزرگ‌ترین و شکوهمندترین پایتخت دنیای قدیم تبدیل کرده بود.<ref> ر. ک: تاریخ بابل، ص ۸۳ - ۸۴؛ تاریخ حضارة وادی الرافدین، ج ۲، ص ۱۴۸ - ۱۶۰؛ نبوخد نصر الثانی، ص ۹۵ - ۱۱۰.</ref>

در [[کتاب مقدس]]، اشاره‌هایی به [[عظمت]] و شکوه [[بابل]] شده است <ref>کتاب مقدس: اشعیا، ۱۳: ۱۹؛ ارمیا، ۵۱: ۵۳ - ۵۸.</ref> و هرودوت، شگفتیهای فراوانی از آن نقل می‌کند که با وجود کاوشهای باستان‌شناسی اخیر چندان دور از [[واقعیت]] نیست.<ref>تاریخ هرودوت، ص ۱۱۶ - ۱۲۳.</ref> بابل در سال ۵۳۹ ق. م. به دست کورش هخامنشی [[فتح]] شد و [[یهودیان]] به [[اسارت]] رفته در آن [[آزاد]] گذاشته شدند که به [[اورشلیم]] باز گردند.<ref>بابل تاریخ مصور، ص ۲۰۷.</ref> در سال ۳۳۱ ق. م. نیز [[اسکندر مقدونی]] بر آن [[سلطه]] یافت و آن را پایتخت خود گرداند؛<ref>تاریخ حضارة وادی الرافدین، ج ۲، ص ۱۷۱.</ref> ولی [[مرگ ناگهانی]] وی باعث [[آشفتگی]] در [[امپراتوری]] شد و بابل به تدریج اهمیت خود را از دست داد.<ref> تاریخ بابل، ص ۱۷۳ ـ ۱۷۴.</ref> [[ارتباط]] عمیقی میان [[ادیان]] [[بین النهرین]] می‌توان یافت که همگی ریشه در [[فرهنگ]] سومری دارد.<ref>ر. ک: ادیان جهان باستان، ج ۲، ص ۲۰۱، ۲۲۰؛ تاریخ تمدن، ج ۱، ص ۲۷۷، ۲۸۵.</ref> همه [[دولت]] شهرهای بین‌النهرین گروه [[خدایان]] واحدی را می‌پرستیدند، با این حال هر دولت [[شهر]]، خدای [[نگهبان]] خاص خود را داشت که خدای [[برتر]] آنان به شمار می‌رفت.<ref> ادیان جهان باستان، ج ۲، ص ۲۰۲.</ref>

بابل در افسانه‌ها و [[روایات اسلامی]]، اقلیم چهارم <ref>التنبیه والاشراف، ص ۳۲؛ المنتظم، ج ۱، ص ۱۳۱.</ref> یا سوم <ref>نزهة القلوب، ص ۳۸؛ برهان قاطع، ص ۱۴۰.</ref> از اقالیم هفت‌گانه [[جهان]] بوده و در مرکز عالم قرار داشته <ref> المستطرف، ج ۱، ص ۵۹۲؛ برهان قاطع، ص ۱۴۰.</ref> و آن را متشکل از ۷ [[شهر]] دانسته‌اند که هر شهر به امری [[خارق عادت]] [[شهرت]] یافته بود.<ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۱۰ ـ ۳۱۱؛ آثار البلاد، ص ۳۰۴ ـ ۳۰۵.</ref> نویسندگان قدیم همه جا شهر و [[کشور]] بابل را به یک نام خوانده‌اند. در مورد [[تاریخ]] آن نیز گفته شده که [[هابیل و قابیل]] در آن ساکن بودند <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۱۱.</ref> و اولین شهری بود که پس از [[طوفان نوح]] ساخته شد.<ref>مبهمات القرآن، ج ۱، ص ۱۶۹؛ معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۰۹.</ref> از [[نوح]]،<ref>معجم البلدان، ص ۳۰۹.</ref> قینان بن انوش بن [[شیث]]،<ref>نزهة القلوب، ص ۳۸.</ref> [[ضحاک]] <ref>تقویم البلدان، ص ۳۰۳؛ صورة الارض، ص ۲۴۴؛ نزهة القلوب، ص ۳۹.</ref> و برخی [[پادشاهان]] کیانی <ref>البدء و التاریخ، ج ۴، ص ۹۹؛ تاج‌العروس، ج ۲۸، ص ۵۰؛ تاریخ ابن خلدون، ج ۲، ص ۱۸۳.</ref> به عنوان بنیانگذار [[بابل]] نام برده‌اند. این [[شهر]] در بین نویسندگان [[مسلمان]] نیز به [[سحر]] و شراب [[شهرت]] دارد <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۰۹.</ref> و مردمش در [[علم]] [[نجوم]] و [[هیئت]] و حساب [[خسوف و کسوف]] مهارت داشته‌اند.<ref>اعلام قرآن، ص ۲۴۳ ـ ۲۴۴.</ref> در [[احادیث اسلامی]]، شهری [[ملعون]] و محل [[نزول]] دو یا سه [[عذاب]] دانسته شده است.<ref>وسائل الشیعه، ج ۵، ص ۱۸۰ ـ ۱۸۱.</ref> ماجرای [[رد الشمس]] نیز بنا به نظری در آن واقع شده است.<ref> مصباح الفقیه، ج ۲، ص ۱۸۷.</ref> برخی [[تصور]] کرده‌اند، [[نماز خواندن]] در آن [[حرام]] است؛<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۳۳.</ref> اما از [[امام صادق]] {{ع}} منقول است که در [[مسجد کوفه]]، واقع در مرکز بابل، ۱۰۷۰ [[پیامبر]]، [[نماز]] گزارده‌اند، و [[عصای موسی]]، [[انگشتر سلیمان]]، محل رویش شجره یقطین برای [[یونس]] {{متن قرآن|وَأَنْبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِنْ يَقْطِينٍ}}<ref>«و بر او گیاهی از (گونه) کدو رویاندیم» سوره صافات، آیه ۱۴۶.</ref>، ساخت [[کشتی نوح]] {{ع}} و فوران تنور در داستان وی {{متن قرآن|حَتَّى إِذَا جَاءَ أَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّورُ قُلْنَا احْمِلْ فِيهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَأَهْلَكَ إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ وَمَنْ آمَنَ وَمَا آمَنَ مَعَهُ إِلَّا قَلِيلٌ}}<ref>«(این بود) تا آنگاه که فرمان ما در رسید و (آب از) تنور فرا جوشید گفتیم در آن از هر گونه‌ای دو تا (نر و ماده) بردار و (نیز) خانواده‌ات را- جز آن کس که درباره وی از پیش سخن رفته است- و (نیز) هر کس را که ایمان آورده است و جز اندکی همراه وی ایمان نیاورده بودند» سوره هود، آیه ۴۰.</ref> در آن است<ref>بحار الانوار، ج ۱۱، ص ۵۸.</ref><ref>[[محمد جواد معموری|معموری، محمد جواد]]، [[بابل (مقاله)|مقاله «بابل»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>

== یادکرد بابل در [[قرآن]] و [[تفاسیر]] ==

== ابراهیم {{ع}} و نمرود در بابل ==

== [[هاروت و ماروت]] در بابل ==

== اسارت [[یهود]] در بابل ==