موسی بن عقبه: تفاوت میان نسخه‌ها

۵٬۲۳۴ بایت اضافه‌شده ،  یک‌شنبهٔ ‏۰۸:۵۳
جز (جایگزینی متن - 'اهل مدینه' به 'اهل مدینه')
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۹: خط ۹:


رجال‌نویسان [[اهل سنت]] ایشان را فردی مورد [[اعتماد]]،<ref>میزان الاعتدال، ج۴، ص۲۱۴.</ref> [[حافظ]]،<ref>تذکرة الحفاظ، ج۱، ص۱۴۸.</ref> [[فقیه]] و مفتی دانسته‌اند.<ref>العبر، ج۱، ص۱۴۸.</ref> وی نخستین شخصی است که در مورد [[جنگ‌های پیامبر]] {{صل}} کتاب تألیف کرده و کتاب او را از صحیح‌ترین کتب در این مورد دانسته‌اند،<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۶، ص۱۱۵.</ref> وی در سال ۱۴۱هـ <ref>الثقات، ج ۵، ص۴۰۴.</ref> در [[شهر مدینه]] درگذشت.<ref>الاعلام، ج۷، ص۳۲۵.</ref> [[سال]] درگذشت وی مورد [[اختلاف]] است.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۶، ص۱۱۷؛ الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۵۱۱؛ الثقات، ج ۵، ص۴۰۵.</ref> کتاب مغازی رسول الله {{صل}} اثر وی می‌‌باشد <ref>کشف الظنون، ج۲، ص۱۷۴۷.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۷۸۶.</ref>
رجال‌نویسان [[اهل سنت]] ایشان را فردی مورد [[اعتماد]]،<ref>میزان الاعتدال، ج۴، ص۲۱۴.</ref> [[حافظ]]،<ref>تذکرة الحفاظ، ج۱، ص۱۴۸.</ref> [[فقیه]] و مفتی دانسته‌اند.<ref>العبر، ج۱، ص۱۴۸.</ref> وی نخستین شخصی است که در مورد [[جنگ‌های پیامبر]] {{صل}} کتاب تألیف کرده و کتاب او را از صحیح‌ترین کتب در این مورد دانسته‌اند،<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۶، ص۱۱۵.</ref> وی در سال ۱۴۱هـ <ref>الثقات، ج ۵، ص۴۰۴.</ref> در [[شهر مدینه]] درگذشت.<ref>الاعلام، ج۷، ص۳۲۵.</ref> [[سال]] درگذشت وی مورد [[اختلاف]] است.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۶، ص۱۱۷؛ الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۵۱۱؛ الثقات، ج ۵، ص۴۰۵.</ref> کتاب مغازی رسول الله {{صل}} اثر وی می‌‌باشد <ref>کشف الظنون، ج۲، ص۱۷۴۷.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۷۸۶.</ref>
==موسی بن عقبه (م ۱۴۱)==
[[موسی بن عقبه بن ابی عیاش]] قرشی یکی از چهرهای برجسته در [[دانش]] [[مغازی]] است. وی به [[سال ۶۸ هجری]]، [[عبدالله بن عمر]] را دیده و بدین ترتیب در آن [[زمان]]، حداقل [[نوجوانی]] بوده است، وی از [[موالی]] [[خاندان]] [[زبیر]] بوده و با توجه به علاقه خاندان زبیر به مغازی که پیش از این بدان اشاره کردیم این نکته جالب به نظر می‌‌‌‌رسد<ref>تهذیب الکمال، ج۲۹، صص ۱۱۵ ۱۱۶</ref> وی در کنار [[ابن اسحاق]]، از شاگرادان [[زهری]] بوده و به طور مستقل والبته مفصل به کار تدوین مغازی مشغول. با این حال، به [[دلایل]] مختلفی که می‌‌‌‌توان از آن جمله آنها را عدم انتشار به موقع آن در [[عراق]] یا نوع [[ضعیف]] تألیف در [[قیاس]] با کار ابن اسحاق دانست، ویا دلائلی دیگر، شهرتی به دست نیاورده است. این کتاب تا [[قرن نهم هجری]] در [[اختیار]] بوده و پس از آن جز فقراتی ازآن باقی نمانده است.
سزگین نوشته است: [[اعتماد]] اساسی وی به زهری است، گرچه تعبیر حدثنی الزهری کمتر بکار رفته وبیشتر تعبیر قالب [[ابن شهاب]] و [[زعم ابن شهاب بکار]] رفته است. [[مالک بن انس]] دربرابر این سؤ ال که مغازی را از کجا فرابگیریم، می‌‌‌‌گفت: [[علیم]] بمغازی موسی بن عقبة، فانه ثقة. وی افزود: او در دوره بزرگی سن به دنبال مغازی رفت تا نام کسانی که با [[رسول خدا]]{{صل}} بوده‌اند ثبت کند<ref>تهذیب الکمال، ج۲۹، ص۱۱۸</ref> [[عنایت]] مالک بن انس به مغازی موسی بن عقبه، نباید بی‌ارتباط با [[بی‌اعتمادی]] وی به ابن اسحاق باشد بعدها یحی بن معین هم می‌‌‌‌گفت: کتاب موسی بن عقبه عن الزهری أصح الکتب<ref>تهذیب الکمال، ج۲۹، ص۱۱۹</ref> این اشاره به [[قدح]] طرق دیگر [[حدیثی]] می‌‌‌‌تواند باشد. داستانی که برای توجه وی به مغازی نوشته‌اند روشنگر حدیثی وی می‌‌‌‌تواند باشد. داستانی که برای توجه وی به مغازی نوشته‌اند روشنگر برخی نکات درباره [[سیره]] نویسیاست. [[سفیان بن عیینه]] می‌‌‌‌گید: شیهی با نام [[شرحبیل بن سعد]] در [[مدینه]] بود که از آگاهترین [[مردم]] به [[مغازی]] بود. اورا متهم کردند که برای کسانی که سابقه‌ای نداشتند، سابقه قرار می‌‌‌‌دهد. به همین دلیل مغازی اواز چشم مردم افتاد. [[ابراهیم بن منذر]] می‌‌‌‌گوید: این مسأله را به [[محمد بن طلحة ابن الطویل]] که آگاه‌تر از او به مغازی در مدینه نبود، گفتم. به من گفت: [[شرحبیل بن سعد عالم]] به مغازی بود.
اورا متهم کردند افرادی که در [[بدر]] نبوده‌اند، به عنوان [[بدری]] یاد می‌‌‌‌کردند. همین طور درباره حاضران در [[احد]] و [[هجرت]]. ب ه همین دلیل از چشم [[مردم]] افتاد. وقتی [[موسی بن عقبه]] شنید، با این که سنش زیاد بود، کار روی فهرست اسامی حاضران در بدر واحد و [[مهاجران]] [[حبشه]] ومدینه را آغاز کرد وچیزی در این باره نگاشت<ref>تهذیب الکمال، ج۲۹، ص۱۱۹</ref>
یاقوت نسخه‌ای از مغازی بن [[عقبه]] را که به [[خط]] [[ابونعیم اصفهانی]] بوده استفاده کرده است<ref>معجم البلدان، ج۴، ص۱۰۰۸، (چاپ اروپا</ref> بخشی از مغازی را که ابن شهبه (م ۷۸۹) [[تهذیب]] کرده ساخو با ترجمه آلمانی چاپ کرده است. کتاب الدرر فی اختصار المغازی والسیر ابن عبدالبر (م ۴۶۳) تلخیص مغازی موسی بن عقبه است. فقرات فراوانی از این کتاب را [[ابن حجر]] در [[الاصابه]] آورده که سزگین شماره صفحات آن را معین کرده است<ref>تاریخ التراث العربی، التدوین التاریخی، ص۸۵</ref> همچین فقرات فراوانی از آن را [[بیهقی]] (م ۴۵۸) در [[دلائل النبوة]] نقل کرده است. <ref>[[رسول جعفریان|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۶۴.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۸۰٬۴۷۱

ویرایش