←مقدمه
(←مقدمه) |
(←مقدمه) |
||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
*عبرت به معنای [[پندآموزی]] و آنچه باعث هشیاری و [[آگاهی]] [[آدمی]] میشود، حالتی است که به موجب آن [[انسان]] از امور مشهود به امور نامشهود پی برد، یعنی از [[شناخت]] چیزی که دیده شده است، به [[شناخت]] چیزی که دیده نشده و در گذشته رخ داده است، برسد. از اینرو عبرت، گذشتن از محسوس به معقول، از ظاهر به [[باطن]]، از [[بدی]] به خوبی و از زشتی به [[زیبایی]] است. شخص عبرتبین و عبرتپذیر از گذشت روزگار و صورت ظاهر اتفاقها عبرت میگیرد و رویدادهای [[آینده]] را به نفع خویش به جریان میاندازد. [[امام علی]] {{ع}} بر این مفهوم تأکید دارد بهگونهای که در [[نهج البلاغه]] در ۴۵ مورد از واژه "عبر" و مشتقات آن یاد کرده است. [[امام]] در [[کلامی]]، [[مردمان]] را به [[عبرتپذیری]] فرامیخواند: پس، از این عبرتها [[پند]] گیرید، از این نشیب و فراز بههوش آیید و از بیمدهندگان سود برید<ref>{{متن حدیث|فَاتَّعِظُوا بِالْعِبَرِ وَ اعْتَبِرُوا بِالْغِيَرِ وَ انْتَفِعُوا بِالنُّذُر}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۵۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>. | *عبرت به معنای [[پندآموزی]] و آنچه باعث هشیاری و [[آگاهی]] [[آدمی]] میشود، حالتی است که به موجب آن [[انسان]] از امور مشهود به امور نامشهود پی برد، یعنی از [[شناخت]] چیزی که دیده شده است، به [[شناخت]] چیزی که دیده نشده و در گذشته رخ داده است، برسد. از اینرو عبرت، گذشتن از محسوس به معقول، از ظاهر به [[باطن]]، از [[بدی]] به خوبی و از زشتی به [[زیبایی]] است. شخص عبرتبین و عبرتپذیر از گذشت روزگار و صورت ظاهر اتفاقها عبرت میگیرد و رویدادهای [[آینده]] را به نفع خویش به جریان میاندازد. [[امام علی]] {{ع}} بر این مفهوم تأکید دارد بهگونهای که در [[نهج البلاغه]] در ۴۵ مورد از واژه "عبر" و مشتقات آن یاد کرده است. [[امام]] در [[کلامی]]، [[مردمان]] را به [[عبرتپذیری]] فرامیخواند: پس، از این عبرتها [[پند]] گیرید، از این نشیب و فراز بههوش آیید و از بیمدهندگان سود برید<ref>{{متن حدیث|فَاتَّعِظُوا بِالْعِبَرِ وَ اعْتَبِرُوا بِالْغِيَرِ وَ انْتَفِعُوا بِالنُّذُر}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۵۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>. | ||
*[[امام]] {{ع}} از عبرت و [[عبرتپذیری]] با این عنوانها یاد کردهاند: بیمدهندهای [[خیرخواه]]<ref>نک: حکمت ۳۵۷</ref>، بیدارکننده<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۹۹</ref>، مایه حفظ از [[گناه]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، رشددهنده [[انسان]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، عامل [[مصونیت]] از [[بدی]] و [[تباهی]]، عامل بازدارنده از گرایش به [[بدی]] و مایه [[بصیرت]]<ref>نک: نهج البلاغه، نامه ۴۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>. | *[[امام]] {{ع}} از عبرت و [[عبرتپذیری]] با این عنوانها یاد کردهاند: بیمدهندهای [[خیرخواه]]<ref>نک: حکمت ۳۵۷</ref>، بیدارکننده<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۹۹</ref>، مایه حفظ از [[گناه]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، رشددهنده [[انسان]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، عامل [[مصونیت]] از [[بدی]] و [[تباهی]]، عامل بازدارنده از گرایش به [[بدی]] و مایه [[بصیرت]]<ref>نک: نهج البلاغه، نامه ۴۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>. | ||
*مسیر [[زندگی]] و [[سرنوشت]] دیگران برای [[انسان]] عبرتبین و پندپذیر پر از درسهای زندگیساز است که توجه به آن میتواند [[آینده]] بهتری را برای [[انسان]] رقم زند. [[امام]] {{ع}} در [[کلامی]] فرمود: آن کس که از حوادث تلخ و نشیب و فرازها پندآموزد و عبرت از روزگار دستمایه او شود، در [[پناه]] [[تقوا]] بیارامد و از فروافتادن در [[شبهات]] مصون مانَد<ref>{{متن حدیث|إِنَّ مَنْ صَرَّحَتْ لَهُ الْعِبَرُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْمَثُلَاتِ حَجَزَتْهُ التَّقْوَى عَنْ تَقَحُّمِ الشُّبُهَاتِ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۶</ref>. همچنین در [[کلامی]] دیگر فرمود: از گذشته [[دنیا]] برای [[آینده]] آن عبرت گیر (آنچه را از [[دنیا]] مانده است با آنچه از آن گذشته است، مقایسه کن) که [[تاریخ]] تکرار میشود، (در حالیکه) همه آن زوالپذیر و از دست شدنی است<ref>نهج البلاغه، نامه ۶۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>. | *مسیر [[زندگی]] و [[سرنوشت]] دیگران برای [[انسان]] عبرتبین و پندپذیر پر از درسهای زندگیساز است که توجه به آن میتواند [[آینده]] بهتری را برای [[انسان]] رقم زند. [[امام]] {{ع}} در [[کلامی]] فرمود: آن کس که از حوادث تلخ و نشیب و فرازها پندآموزد و عبرت از روزگار دستمایه او شود، در [[پناه]] [[تقوا]] بیارامد و از فروافتادن در [[شبهات]] مصون مانَد<ref>{{متن حدیث|إِنَّ مَنْ صَرَّحَتْ لَهُ الْعِبَرُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْمَثُلَاتِ حَجَزَتْهُ التَّقْوَى عَنْ تَقَحُّمِ الشُّبُهَاتِ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۶</ref>. همچنین در [[کلامی]] دیگر فرمود: از گذشته [[دنیا]] برای [[آینده]] آن عبرت گیر (آنچه را از [[دنیا]] مانده است با آنچه از آن گذشته است، مقایسه کن) که [[تاریخ]] تکرار میشود، (در حالیکه) همه آن زوالپذیر و از دست شدنی است<ref>{{متن حدیث|وَ اعْتَبِرْ بِمَا مَضَى مِنَ الدُّنْيَا لِمَا بَقِيَ مِنْهَا، فَإِنَّ بَعْضَهَا يُشْبِهُ بَعْضاً وَ آخِرَهَا لَاحِقٌ بِأَوَّلِهَا وَ كُلُّهَا حَائِلٌ مُفَارِقٌ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۶۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>. | ||
==راههای [[عبرتپذیری]]== | ==راههای [[عبرتپذیری]]== | ||