تشاکس در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخهها
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} ==پانویس== {{پانویس}})) |
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)) |
||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
*مراد از این [[تشبیه]] و مقایسه [[حیرت]] و [[سرگردانی]] [[مشرک]] و [[طمأنینه]] و [[ثبات]] [[روحی]] و [[رفتاری]] [[مؤمن]] است. [[نفی]] [[تشاکس]] در [[قرآن کریم]] به [[دلیل]] ابتنای آن بر رقابت ناسالم و ناشی از [[سوء]] خُلق و انعطافناپذیری و صعوبت [[رفتار]] است و تفاوت آن با [[اختلاف]] و [[مشاجره]] که از واقعیات [[جامعه]] هستند، روشن میشود. در [[اختلاف]] و [[مشاجره]] بحث [[حکمیت]] [[خدا]] و [[رسول]]{{صل}} (در [[قرآن]]) راهگشا و چارهساز است؛ امّا [[تشاکس]] اختلافی طبیعی و ناشی از تنوع سلایق و [[منافع]] و... نیست که قابل حل باشد؛ بلکه ریشههای آن به انحصارطلبی و سوءاخلاق و انعطافناپذیری از طرفین است. مفاد این [[آیات قرآنی]] و تعمق در آن، اصولی کارآمد و راهگشا در عرصه [[فرهنگ عمومی]] و [[سیاسی]] پیش روی [[حاکمان]] و [[مؤمنان]] مینهد<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۸۴.</ref>. | *مراد از این [[تشبیه]] و مقایسه [[حیرت]] و [[سرگردانی]] [[مشرک]] و [[طمأنینه]] و [[ثبات]] [[روحی]] و [[رفتاری]] [[مؤمن]] است. [[نفی]] [[تشاکس]] در [[قرآن کریم]] به [[دلیل]] ابتنای آن بر رقابت ناسالم و ناشی از [[سوء]] خُلق و انعطافناپذیری و صعوبت [[رفتار]] است و تفاوت آن با [[اختلاف]] و [[مشاجره]] که از واقعیات [[جامعه]] هستند، روشن میشود. در [[اختلاف]] و [[مشاجره]] بحث [[حکمیت]] [[خدا]] و [[رسول]]{{صل}} (در [[قرآن]]) راهگشا و چارهساز است؛ امّا [[تشاکس]] اختلافی طبیعی و ناشی از تنوع سلایق و [[منافع]] و... نیست که قابل حل باشد؛ بلکه ریشههای آن به انحصارطلبی و سوءاخلاق و انعطافناپذیری از طرفین است. مفاد این [[آیات قرآنی]] و تعمق در آن، اصولی کارآمد و راهگشا در عرصه [[فرهنگ عمومی]] و [[سیاسی]] پیش روی [[حاکمان]] و [[مؤمنان]] مینهد<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۸۴.</ref>. | ||
==منابع== | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
* [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']] | * [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']] | ||
نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۲۸
در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل تشاکس (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
- تشاکس: مشاجره[۱]، تضاد داشتن، ضدّیت [۲]، ستیزهجویی و ناسازگاری[۳]. اصل آن "شَکِسَ" به معنای بدخُلق[۴]، سختی و صعوبت در اخلاق و عمل[۵].
- ﴿ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ﴾[۶].
- خداوند مثالی برای مؤمن و مشرک در قرآن کریم آورده است؛ مشرک را به فردی تشبیه کرده که چندین رئیس و فرمانده بر او امر و نهی میکنند و با هم نیز اختلاف دارند و هر یک میخواهد، او را در اختیار خود بگیرد. وصف چنین رقابتی همراه با اختلاف و ضدیّت "تشاکُس" خوانده میشود و مؤمن را به فردی که فقط از یک نفر دستور و مأموریت میگیرد، تشبیه کرده است: ﴿ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا﴾[۷][۸].
- مراد از این تشبیه و مقایسه حیرت و سرگردانی مشرک و طمأنینه و ثبات روحی و رفتاری مؤمن است. نفی تشاکس در قرآن کریم به دلیل ابتنای آن بر رقابت ناسالم و ناشی از سوء خُلق و انعطافناپذیری و صعوبت رفتار است و تفاوت آن با اختلاف و مشاجره که از واقعیات جامعه هستند، روشن میشود. در اختلاف و مشاجره بحث حکمیت خدا و رسول(ص) (در قرآن) راهگشا و چارهساز است؛ امّا تشاکس اختلافی طبیعی و ناشی از تنوع سلایق و منافع و... نیست که قابل حل باشد؛ بلکه ریشههای آن به انحصارطلبی و سوءاخلاق و انعطافناپذیری از طرفین است. مفاد این آیات قرآنی و تعمق در آن، اصولی کارآمد و راهگشا در عرصه فرهنگ عمومی و سیاسی پیش روی حاکمان و مؤمنان مینهد[۹].
منابع
پانویس
- ↑ حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۶۲.
- ↑ ابنمنظور، لسان العرب، ج۶، ص۱۱۲.
- ↑ بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژهنامه، ص۸۰۹.
- ↑ ابنمنظور، لسان العرب، ج۶، ص۱۱۲.
- ↑ حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۶، ص۱۰۳.
- ↑ «خداوند به مردی (برده) مثل میزند که چند ارباب ناسازگار در (مالکیت) او شریکند» سوره زمر، آیه ۲۹.
- ↑ «خداوند به مردی (برده) مثل میزند که چند ارباب ناسازگار در (مالکیت) او شریکند و مردی (برده) که فرمانبر یک تن است؛ آیا این دو در مثل برابرند؟» سوره زمر، آیه ۲۹.
- ↑ سیدمحمدحسین طباطبایی، المیزان، ج۱۷، ص۲۵۸.
- ↑ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص:۱۸۴.