امامت از دیدگاه زیدیه: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۴: خط ۱۴:


آنچه‌ گفته‌ شد، نظریه سیاسی‌ [[امامت]]‌ نزد [[زیدیه‌]] بود، ولی‌ باید دانست‌ که‌ [[زیدیه‌]] همچون‌ سایر فرق‌ اسلامی‌ نسبت‌ به‌ عصر نخستین‌ اسلامی‌ و خلفای‌ راشدین‌ موضع‌ خود را بیان‌ کرده‌اند. موضع‌ زیدیه‌ در باب‌ خلافت‌ نخستین‌ هر چه‌ باشد، گرچه‌ در ساختار نظریه سیاسی‌ آنان‌ تأثیر می‌گذارد، ولی‌ لزوماً عین‌ آن‌ نیست‌، چه‌، زیدیه‌ و سایر فرق‌ اسلامی به‌ خلافت‌ نخستین‌، یا بخشی‌ از آن‌ به‌ عنوان‌ عصر زرین‌ خلافت‌ و [[امامت]]‌ می‌نگریسته‌اند و آن‌ را به‌ عنوان‌ الگوی‌ حکومت‌ در اسلام‌ تلقی‌ می‌کرده‌اند، ولی‌ در عین‌ حال‌ آن‌ را ضرورتاً تکرار پذیر نمی‌دانستند و تجربه تاریخی‌ سیاسی‌ امت‌ را متأثر از آن‌ و نه‌ کاملاً مطابق‌ با آن‌ می‌پنداشتند. بر این‌ اساس‌، ملاحظه‌ می‌کنیم‌ که‌ [[زیدیه‌]] ـ و البته‌ با اختلاف‌ نظری‌ که‌ میان‌ آنان‌ وجود داشته‌ است‌ ـ درباره [[امامت]]‌ [[امام علی|حضرت‌ علی‌]]{{ع}} و حتی‌ حسنین‌{{عم}} قائل‌ به‌ وجود "نص‌" و یا گونه‌ای‌ "نص‌" شده‌اند. جارودیه‌ معتقد به‌ نص‌ آشکار بر [[امام علی|حضرت‌ علی‌]]{{ع}} و حسنین‌{{عم}} از سوی‌ [[پیامبر|پیامبر اکرم‌]]{{صل}} بودند، در حالی‌ که‌ برخی‌ دیگر از رجال‌ زیدی‌ را می‌شناسیم‌ که‌ صرفاً معتقد به‌ گونه‌ای‌ از نص‌ بودند، یعنی‌ اعتقاد داشتند تنها تعابیری‌ اشاره‌وار به‌ وصف‌ [[امام علی|حضرت‌ علی‌]]{{ع}} و نه‌ تصریح‌ به‌ نام‌ ایشان‌ از سوی‌ [[پیامبر|حضرت‌ رسول‌]]{{صل}} به‌ کار رفته‌ است‌. با توجه‌ به‌ آنچه‌ یاد شد، زیدیان‌ گرچه‌ در نظریه سیاسی‌ خود برای‌ "نص‌" اعتباری‌ قائل‌ نبودند، ولی‌ [[امامت]]‌ شخص‌ [[امام علی|حضرت‌ علی‌]]{{ع}} و حسنین‌{{عم}} را به‌ گونه‌ای‌ برجسته‌تر تفسیر می‌کرده‌اند. گفتنی‌ است‌ که‌ مفهوم‌ "نص‌" در میان‌ جارودیه‌ با مفهومی‌ که‌ امامیه‌ از آن‌ در نظر دارند، تفاوت‌ اساسی‌ دارد<ref>نک: مسائل‌ الامامه، منسوب‌ به‌ ناشی‌´ اکبر، به‌ کوشش‌ فان‌ اس‌، ص۴۲- ۴۵؛ سعدبن‌ عبدالله‌ اشعری‌، المقالات‌ و الفرق‌، به‌ کوشش‌ محمدجواد مشکور، ص۱۸-۱۹، ۷۱-۷۴؛شهرستانی‌، محمد، الملل‌ و النحل‌، به‌ کوشش‌ محمد بن‌ فتح‌الله‌ بدران‌، ج۱، ۱۴۰-۱۴۳.</ref>.<ref>[[حسن انصاری|انصاری، حسن]]، دانشنامه بزرگ اسلامی، ج ۱۰، ص ۳۹۱۰؛ [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۲۷۴.</ref>
آنچه‌ گفته‌ شد، نظریه سیاسی‌ [[امامت]]‌ نزد [[زیدیه‌]] بود، ولی‌ باید دانست‌ که‌ [[زیدیه‌]] همچون‌ سایر فرق‌ اسلامی‌ نسبت‌ به‌ عصر نخستین‌ اسلامی‌ و خلفای‌ راشدین‌ موضع‌ خود را بیان‌ کرده‌اند. موضع‌ زیدیه‌ در باب‌ خلافت‌ نخستین‌ هر چه‌ باشد، گرچه‌ در ساختار نظریه سیاسی‌ آنان‌ تأثیر می‌گذارد، ولی‌ لزوماً عین‌ آن‌ نیست‌، چه‌، زیدیه‌ و سایر فرق‌ اسلامی به‌ خلافت‌ نخستین‌، یا بخشی‌ از آن‌ به‌ عنوان‌ عصر زرین‌ خلافت‌ و [[امامت]]‌ می‌نگریسته‌اند و آن‌ را به‌ عنوان‌ الگوی‌ حکومت‌ در اسلام‌ تلقی‌ می‌کرده‌اند، ولی‌ در عین‌ حال‌ آن‌ را ضرورتاً تکرار پذیر نمی‌دانستند و تجربه تاریخی‌ سیاسی‌ امت‌ را متأثر از آن‌ و نه‌ کاملاً مطابق‌ با آن‌ می‌پنداشتند. بر این‌ اساس‌، ملاحظه‌ می‌کنیم‌ که‌ [[زیدیه‌]] ـ و البته‌ با اختلاف‌ نظری‌ که‌ میان‌ آنان‌ وجود داشته‌ است‌ ـ درباره [[امامت]]‌ [[امام علی|حضرت‌ علی‌]]{{ع}} و حتی‌ حسنین‌{{عم}} قائل‌ به‌ وجود "نص‌" و یا گونه‌ای‌ "نص‌" شده‌اند. جارودیه‌ معتقد به‌ نص‌ آشکار بر [[امام علی|حضرت‌ علی‌]]{{ع}} و حسنین‌{{عم}} از سوی‌ [[پیامبر|پیامبر اکرم‌]]{{صل}} بودند، در حالی‌ که‌ برخی‌ دیگر از رجال‌ زیدی‌ را می‌شناسیم‌ که‌ صرفاً معتقد به‌ گونه‌ای‌ از نص‌ بودند، یعنی‌ اعتقاد داشتند تنها تعابیری‌ اشاره‌وار به‌ وصف‌ [[امام علی|حضرت‌ علی‌]]{{ع}} و نه‌ تصریح‌ به‌ نام‌ ایشان‌ از سوی‌ [[پیامبر|حضرت‌ رسول‌]]{{صل}} به‌ کار رفته‌ است‌. با توجه‌ به‌ آنچه‌ یاد شد، زیدیان‌ گرچه‌ در نظریه سیاسی‌ خود برای‌ "نص‌" اعتباری‌ قائل‌ نبودند، ولی‌ [[امامت]]‌ شخص‌ [[امام علی|حضرت‌ علی‌]]{{ع}} و حسنین‌{{عم}} را به‌ گونه‌ای‌ برجسته‌تر تفسیر می‌کرده‌اند. گفتنی‌ است‌ که‌ مفهوم‌ "نص‌" در میان‌ جارودیه‌ با مفهومی‌ که‌ امامیه‌ از آن‌ در نظر دارند، تفاوت‌ اساسی‌ دارد<ref>نک: مسائل‌ الامامه، منسوب‌ به‌ ناشی‌´ اکبر، به‌ کوشش‌ فان‌ اس‌، ص۴۲- ۴۵؛ سعدبن‌ عبدالله‌ اشعری‌، المقالات‌ و الفرق‌، به‌ کوشش‌ محمدجواد مشکور، ص۱۸-۱۹، ۷۱-۷۴؛شهرستانی‌، محمد، الملل‌ و النحل‌، به‌ کوشش‌ محمد بن‌ فتح‌الله‌ بدران‌، ج۱، ۱۴۰-۱۴۳.</ref>.<ref>[[حسن انصاری|انصاری، حسن]]، دانشنامه بزرگ اسلامی، ج ۱۰، ص ۳۹۱۰؛ [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۲۷۴.</ref>
== جستارهای وابسته ==


== جستارهای وابسته ==  
== جستارهای وابسته ==  
۱۳۰٬۲۶۲

ویرایش