بحث:لیلة المبیت
جانفشانی امام علی(ع) در لیله المبیت
نخستین اقدام پیامبر خدا(ص) برای اجرای فرمان هجرت، انتخاب امام علی(ع) به عنوان جانشین خود برای انجام اموری مانند پرداخت دیون و تحویل امانتهای مردم مکه بود. شبی که مشرکان، خانه پیامبر(ص) را به محاصره کامل خود در آوردند تا صبح هنگام او را بکشند، رسول خدا(ص) عازم «غار ثور» شد و از علی(ع) خواست در بستر وی بخوابد و از روانداز مخصوص ایشان استفاده کند سپس علی را در آغوش کشید و با چشمانی اشک بار از یکدیگر خداحافظی کردند[۱].
علی(ع) با گزینش مرگ برای خود، زمینهساز هجرت تاریخی رسول خدا(ص) به مدینه شد و بدینسان مراتب ایثار خود را بیهیچ چشمداشتی به نمایش گذاشت. جبرئیل، خطاب به پسر ابوطالب گفت خدا به واسطه تو بر ملائکه هفت آسمان مباهات میکند[۲]. آنگاه آیه ﴿وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ﴾[۳] در ستایش ایثارگری او نازل شد و این حادثه به «لیلة المبیت» شهرت یافت. ابوجعفر اسکافی خوابیدن علی(ع) را در بستر رسول خدا(ص) از اخبار متواتر و ثابت شدهای شمرده که جز بیخردان، کسی را یارای انکار آن نیست[۴].
به گفته علامه طباطبایی، آیه پیش گفته نشان میدهد کسی که جان خود را با خداوند معامله کرده، هدفی جز رضای خداوند نداشته، رفتارش امر دین و دنیا را اصلاح میکرده، به وسیله او حق برپا میشده و در زندگانی انسانی پاکیزه میشده و بشر از برکات اسلام برخوردار میشده است. او در بیان ارتباط صدر و ذیل آیه نیز فرموده است: وجود چنین فردی در میان انسانها، نمود رأفت خداوند بر بندگانش است[۵].
پیامبر خدا(ص) با سپردن امور به علی(ع)، ضمن خواندن بخشی از سوره یس (آیه ۹)، از منزل خود به طرف غار ثور حرکت کرد، تا در فرصتی مناسب، از آنجا رهسپار مدینه شود. غار ثور در خلاف جهت مسیر مدینه بود و انتخاب این مسیر حضرت را از شر دشمن دور نگه میداشت.
مشرکان صبحدم هنگامی که به خانه پیامبر(ص) هجوم آوردند و با مشاهده علی بن ابی طالب در بستر پیامبر(ص) متوجه شکست طرح خود شدند و از علی(ع) خواستند تا بگوید پیامبر کجاست. آن حضرت فرمود: مگر او را به من سپرده بودید که از من میخواهید. آنان از خشم در این هنگام به سوی علی(ع) یورش بردند و به نقل طبری او را آزردند و آنگاه وی را به سوی مسجدالحرام کشیدند و پس از بازداشت، او را آزاد ساختند[۶].
بدینسان، پیامبر(ص) پس از سیزده سال تلاش بیوقفه در مکه رهسپار مدینه شد و اصول رفتاری مهمی را در رویارویی با مخالفان و لجاجت قریش به نمایش گذاشت، تا نمونهای برای همگان باشد[۷].
پانویس
- ↑ طوسی، الامالی، ص۴۶۶.
- ↑ یعقوبی، تاریخ، ج۲، ص۳۹.
- ↑ «و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان میگذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.
- ↑ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۳، ص۲۶۱-۲۶۲.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ج۲، ص۹۸.
- ↑ طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۴۷۳.
- ↑ محمدی، داداشنژاد، حسینیان، تاریخ اسلام ص ۱۴۵.