احمد بن محمد بن هیثم عجلی

آشنایی اجمالی

احمد بن محمد بن هیثم عجلی[۱]، از راویان و محدثان امامی‌مذهب اهل ری است. وی به دلیل قرار داشتن در طبقه نهم راویان، دوران امامان معصوم را درک نکرده و روایات خود را با واسطه نقل نموده است. احمد بن محمد افزون بر مشایخ خود، از محدثانی همچون احمد بن یحیی بن زکریا قطان و حمزه بن قاسم علوی[۲] حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان، شیخ صدوق و فرزند خودش حسن بن احمد می‌باشند.

درباره شخصیت رجالی وی، با وجود آنکه نام او به صورت مستقل در کتب قدما ذکر نشده، اما بزرگانی بر وثاقت وی تأکید کرده‌اند. نجاشی در شرح حال فرزندِ وی، به صراحت او را موثق دانسته است[۳]. بر همین اساس، علامه حلی نیز وی را در بخش نخست کتاب رجالی خود ذکر کرده است[۴]. افزون بر این، شیخ صدوق روایات فراوانی از او نقل کرده[۵] و با به کار بردن عبارات دعایی، مقام وی را ارج نهاده است؛ امری که نزد گروهی از عالمان رجال نشانه اعتبار، مدح و جلالت قدر راوی به شمار می‌رود[۶].

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ر.ک: خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۲۰، ش۵۲؛ نقد الرجال، ج۱، ص۱۷۲، ش۳۴۲؛ تنقیح المقال، ج۸، ص۱۰۶، ش۱۶۰۰؛ أعیان الشیعه، ج۲، ص۲۷۴، ش۹۲۴؛ فائق المقال، ص۸۶؛ معجم رجال الحدیث، ج۳، ص۱۱۶، ش۹۲۴؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۴۸۱، ش۱۷۳۴؛ قبیلة عجل بن لجیم، ج۶، ص۶۶.
  2. التوحید، ص۱۶۱، ح۲؛ الخصال، ج۲، ص۵۴۲، ح۱۸.
  3. "الحسن بن أحمد بن محمد بن الهیثم العجلی أبو محمد، ثقة، من وجوه أصحابنا، وأبوه وجده ثقتان، وهم من أهل الری، جاور فی آخر عمره بالکوفة ورأیته بها، وله کتب منها: کتاب المثانی، وکتاب الجامع" رجال النجاشی، ص۶۵، ش۱۵۱.
  4. "أحمد بن محمد بن الهیثم العجلی، ثقة" خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۲۰، ش۵۲.
  5. الخصال، ج۱، ص۱۵۸، ح۲۰۳، ۱۹۵ (ح۲۷۰)، ۲۴۴ (ح۹۹)، و ج۲، ص۴۲۸، ح۵، و...
  6. ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳، ص۱۷۰-۱۷۴.