احمد بن یحیی مکتب
آشنایی اجمالی
احمد بن یحیی المکتب، با کنیه ابوعلی و معروف به مؤدب، از محدثان طبقه نهم است. در یک سند نیز نام وی به صورت احمد بن عیسی المکتب آمده که به قرینه دیگر اسناد، واژه عیسی مصحف یحیی میباشد. نام وی به عنوان یکی از اصحاب امامان در منابع ثبت نشده است. وی افزون بر استماع حدیث، از محدثانی همچون احمد بن محمد الوراق[۱]، محمد بن القاسم[۲]، محمد بن یحیی الصولی[۳] و محمد بن الهیثم الانباری[۴] حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان شیخ صدوق میباشد که روایات متعددی را در کتب مختلف خود از وی نقل کرده است[۵].
نام این راوی در کتب رجالی قدما ذکر نشده و از راویان مجهول یا مهمل شمرده میشود؛ از این رو تنها از راههای غیرمستقیم مانند اعتماد شیخ صدوق به ایشان، نقل روایات متعدد در موضوعات گوناگون از وی و بهکارگیری عبارت دعایی در حق او در بعضی موارد[۶]، موجب استظهار حسن حال وی گردیده است. درباره گرایش فکری و مذهب وی ابهام وجود دارد؛ از عبارتی که شیخ صدوق پس از نقل روایات او در باب معمران آورده[۷]، چنین برداشت میشود که وی از رجال عامه بوده است. علامه تستری نیز با تأیید این مطلب، عامی بودن او را بعید ندانسته است. در مقابل، از محتوای برخی روایات منقول از ایشان، تشیع وی استظهار میشود[۸].[۹]
منابع
پانویس
- ↑ صدوق، الأمالی، ص۲۲۹، ح۱۳؛ عیون أخبار الرضا(ع)، ج۱، ص۷۹، ح۷.
- ↑ صدوق، الأمالی، ص۴، ح۵.
- ↑ عیون أخبار الرضا(ع)، ج۱، ص۲۴۸، ح۱.
- ↑ معانی الأخبار، ص۸۴، ذیل ح۱.
- ↑ علل الشرائع، ج۱، ص۱۷۳، ح۱.
- ↑ کمال الدین، ج۲، ص۵۵۰، ح۱.
- ↑ قاموس الرجال، ج۱، ص۶۸۱، ش۶۲۴.
- ↑ علل الشرائع، ج۱، ص۱۷۴.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳، ص۲۸۰-۲۸۶.