شرح نهج‌البلاغة ابن ابی‌الحدید (کتاب)

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
شرح نهج‌ البلاغة
زبانعربی
نویسندهابن ابی‌الحدید
موضوع
مذهبشیعه
ناشرانتشارات کتابخانه عمومی آیت‌الله‌ مرعشی نجفی
محل نشرقم، ایران
سال نشر۱۴۰۴ ق، ۱۳۶۳ ش
تعداد جلد۲۰
فهرست جلدهاجلد اول، جلد دوم، جلد سوم، جلد چهارم، جلد پنجم، جلد ششم، جلد هفتم، جلد هشتم، جلد نهم، جلد دهم، جلد یازدهم، جلد دوازدهم، جلد سیزدهم، جلد چهاردهم، جلد پانزدهم، جلد شانزدهم، جلد هفدهم، جلد هجدهم، جلد نوزدهم، جلد بیستم

شرح نهج البلاغة، مجموعه‌ای بیست جلدی است به زبان عربی که به شرح و تفسیر نهج‌البلاغه و مباحث ادبی، تاریخی و کلامی آن می‌پردازد. این مجموعه به قلم ابن ابی‌الحدید نوشته شده و توسط انتشارات کتابخانه عمومی آیت‌الله‌ مرعشی نجفی به چاپ رسیده است.

دربارهٔ کتاب

عزالدین عبدالحمید بن هبة الله، مشهور به ابن ابی‌الحدید، از دانشمندان سنی معتزلی مذهب قرن ششم و هفتم هجری است که نهج‌البلاغه را به گونه‌ای گسترده شرح کرد و به شرح ابن ابی‌الحدید معروف شد؛ هر چند خود تنها نام شرح نهج‌البلاغه بر آن نهاده بود. او نهج‌البلاغه را براساس خواهش ابن علقمی، وزیر المستعصم بالله، خلیفه عباسی، در چهار سال و هشت ماه[۱] شرح کرد. ذوق و علاقه وی به همراه کتابخانه و امکاناتی که برای وی مهیا شد سبب شد تا شرح گسترده او همواره مورد توجه عالمان و شارحان قرار گیرد و در میان شروح متعدد نهج‌البلاغه جایگاهی ویژه بیابد. علامه محمد‌تقی شوشتری که خود با نوآوری و زیبایی نهج‌البلاغه را شرح کرده است، درباره آن می‌نویسد: «گسترده‌ترین و استوارترین شرح نهج‌البلاغه، شرح ابن ابی‌الحدید است»[۲].[۳]

مباحث جلدهای کتاب

در این مورد اطلاعاتی در دست نیست.

دربارهٔ پدیدآورنده

ابن ابی‌الحدید

عزالدین عبدالحمید بن هبةالله مدائنی، مشهور به ابن ابی‌الحدید، از دانشمندان، ادیبان، متکلمان و شاعران برجسته معتزلی مذهب در قرن هفتم هجری بود. وی که زادگاهش مدائن بود، در علوم مختلفی چون کلام، فلسفه، منطق، فقه، اصول، لغت، ادب و بلاغت تبحر داشت و از برجسته‌ترین عالمان روزگار خود به شمار می‌رفت. ابن ابی‌الحدید در دستگاه خلافت عباسی مناصبی همچون کاتب دارالتشریفات، ناظر بیمارستان و رئیس کتابخانه‌های بغداد را بر عهده داشت.

او آثار متعددی در زمینه‌های گوناگون علمی و ادبی تألیف کرد که مهم‌ترین آنها «شرح نهج‌البلاغه» است. این اثر که نگارش آن میان سال‌های ۶۴۴ تا ۶۴۹ هجری به طول انجامید و به ابن علقمی تقدیم شد، از جامع‌ترین شروح نهج‌البلاغه به شمار می‌رود و بازتاب‌دهنده گستره دانش و مهارت علمی مؤلف در حوزه‌های مختلف است[۴].

پانویس

  1. ابن ابی‌الحدید می‌گوید: این مدت با مدت حکومت امام علی(ع) برابر است.
  2. آشنایی با نهج البلاغه، ص۵۷.
  3. غلامعلی، احمد، شناخت‌نامه نهج البلاغه، ص ۱۱۴.
  4. دین‌پرور، سید حسین، دانشنامه نهج البلاغه ج۱، ص ۷۴-۷۵.

دریافت متن