وادی عقیق

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

مقدمه

وادی به معنای مسیل و سرزمین گود میان دو کوه یا تپه است. معروف‌ترین وادی مدینه است که در غرب مدینه از شمال تا به جنوب کشیده شده است. گاهی آب این وادی در برخی از فصول بسیار فراوان بوده و مزارع غرب مدینه به سمت جنوب را تأمین کند. این وادی به سه بخش صغیر، کبیر، و اکبر تقسیم شده است[۱].

قسمت اکبر آن در اختیار حضرت علی(ع) بوده که ۲۳ چاه در آن حفر کرده بودند. این چاه‌ها در منطقه مسجد شجره کنونی قرار داشته و به همین جهت هنوز مسجد شجره به «مسجد ابیار» یا «آبار علی» معروف است. این سه وادی در ابتدا به اقطاع «بلال بن حارث المزنی» در آمد و پس از وی به دست ابوبکر و عمر افتاد.

این وادی را وادی مبارک نیز می‌نامند؛ زیرا که رسول خدا(ص) نسبت به آن عنایت ویژه داشته است[۲]. نقل شده است که حضرتش فرمود: جبرئیل شبی از جانب خداوند برای من پیام آورد که در این وادی مبارک نماز بگزار و بگوی: عمره‌ای در حج است. در کنار این وادی، قصرهای زیادی ساخته شده که بقایای برخی از آنها از جمله قصر سعید بن عاص و قلعه عروه بن زبیر تا این اواخر وجود داشته است[۳]. این وادی یکی از میقات‌های شش‌گانه است که زائران در آن محرم می‌شوند.

این وادی در ۹۴ کیلومتری شمال شرقی مکه بوده، میقات کسانی است که از راه عراق و نجد به مکه می‌روند. اوایل این وادی را «مسلخ» و اواسط آن را «غمره» و پایان آن را «ذات عِرق» می‌گویند[۴].[۵]

“وادی عقیق”، نام یکی از منزلگاه‌هایی است که امام حسین (ع) پس از خروج از مکه از آن گذشته و به سوی “ذات عرق” رفته است. در این محلّ برخی برای حج محرم می‌شدند و به مکه نزدیک‌تر از ذو الحلیفه بوده است[۶].[۷]

منابع

پانویس

  1. البلدان، یعقوبی، ص۷۶.
  2. تاریخ المدینه المنوره، ابن شبه، ج۱، ص۱۴۸.
  3. آثار اسلامی مکه و مدینه، رسول جعفریان، مشعر، ص۱۸۰.
  4. تاریخ و آثار اسلامی مکه و مدینه، اصغر قائدان، مشعر، ص۱۶۴.
  5. تونه‌ای، مجتبی، محمدنامه، ص ۱۰۴۷.
  6. مقتل الحسین، مقرّم، ص۲۰۴، به نقل از معجم البلدان.
  7. محدثی، جواد، فرهنگ عاشورا، ص ۴۹۱.