پلورالیسم: تفاوت میان نسخهها
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۱) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
===[[پلورالیسم دینی]]=== | ===[[پلورالیسم دینی]]=== | ||
*[[پلورالیسم دینی]] به معنای [[حقانیت]] [[ادیان]] متعدد است، توضیح این نوع عبارت است از: | * [[پلورالیسم دینی]] به معنای [[حقانیت]] [[ادیان]] متعدد است، توضیح این نوع عبارت است از: | ||
#هیچ [[دینی]] [[باطل]] محض و یا [[حق]] مطلق نیست، بلکه هر [[دینی]] دارای آموزههای صحیح و آموزههای نادرست است؛ | #هیچ [[دینی]] [[باطل]] محض و یا [[حق]] مطلق نیست، بلکه هر [[دینی]] دارای آموزههای صحیح و آموزههای نادرست است؛ | ||
#[[حق]] و [[حقیقت]] [[واحد]] است و هر یک از [[ادیان]] راهی به سوی آن [[حق]] [[واحد]] دارند؛ | # [[حق]] و [[حقیقت]] [[واحد]] است و هر یک از [[ادیان]] راهی به سوی آن [[حق]] [[واحد]] دارند؛ | ||
#قضایای [[دینی]] گزارههای غیر حسیاند و این گزارهها یا اصولاً بیمعنا هستند و یا اگر هم معنایی داشته باشند قابل اثبات نیستند، بنابراین همه در یک ردیفاند و هر فردی هر [[دینی]] را پسندید میتواند آن را [[انتخاب]] کند <ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسشها و پاسخها (کتاب)|مشکات، پرسشها و پاسخها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۵۱، ۲۵۲، ۲۵۳، ۲۵۴.</ref>. | #قضایای [[دینی]] گزارههای غیر حسیاند و این گزارهها یا اصولاً بیمعنا هستند و یا اگر هم معنایی داشته باشند قابل اثبات نیستند، بنابراین همه در یک ردیفاند و هر فردی هر [[دینی]] را پسندید میتواند آن را [[انتخاب]] کند <ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسشها و پاسخها (کتاب)|مشکات، پرسشها و پاسخها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۵۱، ۲۵۲، ۲۵۳، ۲۵۴.</ref>. | ||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
===[[پلورالیسم رفتاری]]=== | ===[[پلورالیسم رفتاری]]=== | ||
*[[پلورالیسم رفتاری]]، [[پلورالیسم هنجاری|هنجاری]] یا [[پلورالیسم اخلاقی|اخلاقی]] که کمچالشترین گونۀ پلورالیسم است؛ به این معناست که [[پیروان]] همه [[ادیان]] میتواند در کنار هم، به صورت مسالمتآمیز [[زندگی]] کنند<ref>ر.ک: رضوانی، علی اصغر، اسلامشناسی و پاسخ به شبهات، ص ۲۲. </ref>. | * [[پلورالیسم رفتاری]]، [[پلورالیسم هنجاری|هنجاری]] یا [[پلورالیسم اخلاقی|اخلاقی]] که کمچالشترین گونۀ پلورالیسم است؛ به این معناست که [[پیروان]] همه [[ادیان]] میتواند در کنار هم، به صورت مسالمتآمیز [[زندگی]] کنند<ref>ر.ک: رضوانی، علی اصغر، اسلامشناسی و پاسخ به شبهات، ص ۲۲. </ref>. | ||
==نتیجه گیری== | ==نتیجه گیری== | ||
*[[نظریه]] پلورالیسم در مقابل نظریۀ مونیستی و وحدتگرایی است، به عبارت دیگر پلورالیسم یعنی اگر [[معتقد]] به تعدد گروه برای انجام کاری شدیم یعنی این [[مکتب]] را پذیرفتیم و در مقابل اگر برای انجام عملی، یک فرد یا گروهی را پذیرفتیم یعنی [[معتقد]] به مونیسم و [[وحدت]] گرائی شدیم<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسشها و پاسخها (کتاب)|مشکات، پرسشها و پاسخها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.</ref>. | * [[نظریه]] پلورالیسم در مقابل نظریۀ مونیستی و وحدتگرایی است، به عبارت دیگر پلورالیسم یعنی اگر [[معتقد]] به تعدد گروه برای انجام کاری شدیم یعنی این [[مکتب]] را پذیرفتیم و در مقابل اگر برای انجام عملی، یک فرد یا گروهی را پذیرفتیم یعنی [[معتقد]] به مونیسم و [[وحدت]] گرائی شدیم<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسشها و پاسخها (کتاب)|مشکات، پرسشها و پاسخها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:1379205.jpg|22px]] [[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[اسلامشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|'''اسلامشناسی و پاسخ به شبهات''']] | # [[پرونده:1379205.jpg|22px]] [[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[اسلامشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|'''اسلامشناسی و پاسخ به شبهات''']] | ||
#[[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسشها و پاسخها (کتاب)|'''مشکات، پرسشها و پاسخها''']] | # [[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسشها و پاسخها (کتاب)|'''مشکات، پرسشها و پاسخها''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
{{ | {{مدخل وابسته}} | ||
* [[دین]] | * [[دین]] | ||
* [[رستگاری]] | * [[رستگاری]] | ||
| خط ۴۷: | خط ۴۷: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:پلورالیسم]] | [[رده:پلورالیسم]] | ||
نسخهٔ ۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۲:۵۹
پلورالیسم از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: پلورالیسم دینی - پلورالیسم سیاسی - پلورالیسم رفتاری - پرسشهای مرتبطچیستی پلورالیسم
- واژۀ "پلورال" به معنای جمع و کثیر و "پلورالیسم" یعنی پذیرفتن کثرت یا گرایش به تعدد و کثرت است. نظریه پلورالیستی در مقابل نظریۀ مونیستی و وحدتگرایی است.
- در عرصههای مختلف زندگی اجتماعی با این پرسش مواجه هستیم که کار در انحصار یک فرد یا یک گروه باشد و یا در اختیار چند فرد یا چند گروه؟ اگر ما چند گروه را برای انجام کاری پذیرفتیم یعنی قائل به پلورالیسم شدیم و در مقابل اگر یک فرد یا یک گروه را پذیرفتیم معتقد به وحدت گرائی و مونیسم شدهایم.
- این اصطلاح از فرهنگ غربی، متولد شد و در مناصب کلیسایی (چند منصب داشتن در کلیسا) شروع به رشد و نمو کرد. امروزه در عرصۀ فرهنگی کلمۀ پلورالیسم یعنی کسانی که در عرصۀ فکری اعم از مذهبی و دینی، سیاسی، هنری، معتقد باشند نه تنها یک نظر، یک تئوری و یک مذهب میتواند صحیح باشد، بلکه روشها و مذاهب گوناگونی میتواند بدون درگیری مورد قبول باشد؛ بنابراین این نوع نگاه به امور فرهنگی را پلورالیسم میگویند[۱].
- در گذشته که جوامع از هم جدا بودند و ارتباط بین آنها کم بود، نیازی به این نبود که پلورالیسم مطرح بشود و معمولاً در هر جامعه ای یک مذهب، یک نوع فلسفه و یک نوع تفکر حاکم بود و اکثریت قریب به اتفاق آن جامعه هم آن را میپذیرفتند و به آن عمل میکردند. ولی هر قدر ارتباط بین جوامع بیشتر شد، نیاز به اینکه از فرهنگهای دیگر هم اطلاع پیدا کنند و فرهنگهای دیگر را بپذیرند بیشتر شد؛ مخصوصاً بعد از جنگهای جدید فرقهای و مذهبی در عالم، نظیر جنگهای صلیبی بین مسلمانان و مسیحیان و جنگهای مذهبی دیگری مثل جنگ کاتولیکها و پروتستانها که در خیلی جاها از جمله ایرلند آثار شومی در جامعه گذاشت و موجب این شد این تفکر تقویت شود که باید مذاهب دیگر به حساب آورده شوند و با آنها از درِ آشتی گفتگو کرد.
- بنابراین آثار شومی که جنگهای قومی و مذهبی به بار آورد، موجب شد اندیشمندان به این فکر بیفتند که نوعی سازش بین ادیان یعنی پلورالیسم در بین جوامع نهادینه شود تا زمینه جنگها مقداری کمتر شود [۲].
قالبهای پلورالیسم
- پلورالیسم در عرصههای گوناگونی وجود دارد؛ اما گونههایی مختلف پلورالیسم، فقط در قالبهای پلورالیسم عملی و نظری ـ عملی مطرح میشود.
- به عبارت دیگر پلورالیسم گاهی به معنای پذیرش کثرت و نظرات مختلف در مقام عمل است، به این معنا که انسانها با هم دیگر همزیستی مسالمتآمیز داشته باشند و به نظر یکدیگر احترام بگذارند و گاهی دیگر پلورالیسم قائل به صحت همۀ عقیدههای مختلف در عرصۀ سیاست یا فرهنگ یا اقتصاد یا دین است، به بیانی دیگر پلورالیسم در بخش نظری ـ عملی، معتقد است همۀ نظرها، بخشی از حقیقت را تشکیل میدهد و اینچنین نیست که یک نظریۀ حق محض و خالص باشد و دیگری باطل و نادرست[۳].
- در بین پلورالیسمهای که در حوزههای مختلف وجود دارد سه نوع پلورالیسم بیشتر از پلورالیسمهای دیگر مطرح است پلورالیسم دینی؛ پلورالیسم سیاسی، و پلورالیسم رفتاری[۴]:
پلورالیسم دینی
- پلورالیسم دینی به معنای حقانیت ادیان متعدد است، توضیح این نوع عبارت است از:
- هیچ دینی باطل محض و یا حق مطلق نیست، بلکه هر دینی دارای آموزههای صحیح و آموزههای نادرست است؛
- حق و حقیقت واحد است و هر یک از ادیان راهی به سوی آن حق واحد دارند؛
- قضایای دینی گزارههای غیر حسیاند و این گزارهها یا اصولاً بیمعنا هستند و یا اگر هم معنایی داشته باشند قابل اثبات نیستند، بنابراین همه در یک ردیفاند و هر فردی هر دینی را پسندید میتواند آن را انتخاب کند [۵].
پلورالیسم سیاسی
- یعنی در عرصه سیاست، احزاب مختلف به اصولی معتقدند و از آن دفاع میکنند ولی در عمل با هم درگیر نمیشوند بلکه این احزاب با رأی دادن، یک حکومت دموکراتیک برقرار کرده و اختلافات را از بین برند[۶].
پلورالیسم رفتاری
- پلورالیسم رفتاری، هنجاری یا اخلاقی که کمچالشترین گونۀ پلورالیسم است؛ به این معناست که پیروان همه ادیان میتواند در کنار هم، به صورت مسالمتآمیز زندگی کنند[۷].
نتیجه گیری
- نظریه پلورالیسم در مقابل نظریۀ مونیستی و وحدتگرایی است، به عبارت دیگر پلورالیسم یعنی اگر معتقد به تعدد گروه برای انجام کاری شدیم یعنی این مکتب را پذیرفتیم و در مقابل اگر برای انجام عملی، یک فرد یا گروهی را پذیرفتیم یعنی معتقد به مونیسم و وحدت گرائی شدیم[۸].
منابع
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ مصاحبه کیهان هوایی با آیت الله مصباح یزدی، ۱۲/۰۴/۱۳۷۶؛ گنجینه معارف استاد مصباح یزدی و پلورالیزم دینی؛ مصباح یزدی، محمد تقی، مشکات، پرسشها و پاسخها، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.
- ↑ ر.ک: مصاحبه کیهان هوایی با مصباح یزدی؛ گنجینه معارف استاد مصباح یزدی و پلورالیزم دینی.
- ↑ ر.ک: مصباح یزدی، محمد تقی، مشکات، پرسشها و پاسخها، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.
- ↑ ر.ک: مصباح یزدی، محمد تقی، مشکات، پرسشها و پاسخها، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰؛ گنجینه معارف استاد مصباح یزدی و پلورالیزم دینی.
- ↑ ر.ک: مصباح یزدی، محمد تقی، مشکات، پرسشها و پاسخها، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۵۱، ۲۵۲، ۲۵۳، ۲۵۴.
- ↑ ر.ک: مصاحبه کیهان هوایی با مصباح یزدی.
- ↑ ر.ک: رضوانی، علی اصغر، اسلامشناسی و پاسخ به شبهات، ص ۲۲.
- ↑ ر.ک: مصباح یزدی، محمد تقی، مشکات، پرسشها و پاسخها، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.