آزادی فرهنگی: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[آزادی]]''' است. "'''آزادی فرهنگی'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[آزادی فرهنگی در قرآن]] | [[آزادی فرهنگی در حدیث]] | [[آزادی فرهنگی در کلام اسلامی]] | [[آزادی فرهنگی در فقه سیاسی]]</div>
| موضوع مرتبط = آزادی مدنی
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[آزادی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = آزادی فرهنگی
| مداخل مرتبط = [[آزادی فرهنگی در قرآن]] - [[آزادی فرهنگی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
| پرسش مرتبط  = آزادی (پرسش)
}}


==مقدمه==
'''آزادی فرهنگی''' به معنای معیار واقعی بودن آزادی در عرصه فرهنگی و قرار گرفتن آزادی در مسیر [[رشد]] و تعالی [[انسان]] در [[اسلام]] مورد پذیرش قرار گرفته است و از این نوع از آزادی به [[آزادی معنوی]] نیز تعبیر شده است. مقصود از آزادی معنوی، آزادی انسان و [[رستگاری]] و تعالی [[اخلاقی]] اوست.
*مراد آن دسته از آیاتی است که نشان از آزادی [[انسان‌ها]] در حوزه‌های مختلف [[اقتصادی]]، [[فرهنگی]] و [[علمی]] می‌دهد و بیانگر امکان فعالیت، [[اجتماعی]]، [[سیاسی]] و تساوی مرد و [[زن]] و نژادهای مختلف در این فعالیت‌ها است.
#{{متن قرآن|لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ وَاسْأَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمًا}}<ref>«مردان را از آنچه برای خود به دست می‌آورند  بهره‌ای است و زنان را (هم) از آنچه برای خویش به کف می‌آورند بهره‌ای؛ و بخشش خداوند را درخواست کنید  که خداوند به هر چیزی داناست» سوره نساء، آیه ۳۲.</ref>.
#{{متن قرآن|قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ}}<ref>«بگو: چه کسی زیوری را که خداوند برای بندگانش پدید آورده و (نیز) روزی‌های پاکیزه را، حرام کرده است؟» سوره اعراف، آیه ۳۲.</ref>.
#{{متن قرآن|مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَلَكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ}}<ref>«خداوند نمی‌خواهد شما را در تنگنا افکند ولی می‌خواهد شما را پاکیزه گرداند و نعمت خود را بر شما تمام کند باشد که سپاس گزارید» سوره مائده، آیه ۶.</ref>
#{{متن قرآن|هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ}}<ref>«او شما را برگزید و در دین- که همان آیین پدرتان ابراهیم است- هیچ تنگنایی برای شما ننهاد» سوره حج، آیه ۷۸.</ref>.


==نتیجه==
== مقدمه ==
* از این [[آیات]] این نکته‌ها استفاده می‌شود:
در حوزه [[اجتماعی]]، [[فرهنگ]] هر جامعه‌ای متشکل از [[هنجارها]] و ارزش‌هایی از نوع [[باورها]]، [[اعتقادات]]، [[رسوم]]، [[آداب]] و [[دین]] و [[ملیت]] است که نوع فرهنگ هر [[جامعه]] و [[هویت]] آن جامعه را تشکیل می‌دهد. همچنین فرهنگ ملی به خودی خود [[ارزش]] ذاتی ندارد، بلکه در صورتی [[ارزشمند]] است که هنجارها و ارزش‌های آن در جهت کمال [[واقعی]] [[انسان]] و با پشتوانه [[عقل]] و [[منطق]] باشد. [[هنجارها]] و [[ارزش‌های جامعه]] باید به گونه‌ای باشد که [[انسان]] را به [[کمال معنوی]] و [[فرهنگی]] برساند<ref>[[علی حسن‌زاده|حسن‌زاده، علی]]، [[آزادی اسلامی - حسن‌زاده (مقاله)| مقاله «آزادی اسلامی»]]، [[منظومه فکری امام خمینی (کتاب)|منظومه فکری امام خمینی]]، ص ۸۰۳.</ref>.
#هر انسانی چه مرد وچه [[زن]] نصیب خود را از تلاش خویش می‌برند {{متن قرآن|لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ}}<ref>«مردان را از آنچه برای خود به دست می‌آورند بهره‌ای است و زنان را (هم) از آنچه برای خویش به کف می‌آورند بهره‌ای» سوره نساء، آیه ۳۲.</ref>
 
#فعالیت [[اقتصادی]]، به جز جائی که [[ستم]] و بهره‌کشی از دیگران باشد، آزاد است: {{متن قرآن|قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ}}<ref>«بگو: چه کسی زیوری را که خداوند برای بندگانش پدید آورده و (نیز) روزی‌های پاکیزه را، حرام کرده است؟» سوره اعراف، آیه ۳۲.</ref>
== اسلام و آزادی فرهنگی ==
#[[پیامبر]] [[دین]] را برای به زحمت و در [[رنج]] افکندن دیگران نیاورده است: {{متن قرآن|هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ}}<ref>«او شما را برگزید و در دین- که همان آیین پدرتان ابراهیم است- هیچ تنگنایی برای شما ننهاد» سوره حج، آیه ۷۸.</ref>
در [[اسلام]]، آزادی فرهنگی به معنای [[واقعی]] مورد پذیرش قرار گرفته است و معیار واقعی بودن آزادی در عرصه فرهنگی، قرار گرفتن آزادی در مسیر [[رشد]] و تعالی [[انسان]] است. از این گونه آزادی که در [[رهایی]] انسان از [[هوی و هوس]] به دست می‌آید، به [[آزادی معنوی]] نیز تعبیر شده است.
#استفاده از [[نعمت‌های الهی]] و [[حق]] [[انتخاب]] مسکن، شغل، [[همسر]] آزاد است<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۴۲-۴۳.</ref>.
 
مقصود از آزادی معنوی، آزادی انسان و به دیگر سخن، [[رستگاری]] انسان و تعالی [[اخلاقی]] انسان و عروج معنوی انسان است<ref>[[سید علی حسینی خامنه‌ای|حسینی خامنه‌ای، سید علی]]، بیانات، ۱۴/۲/۱۳۸۷.</ref> و به همین دلیل، این آزادی، [[برترین]] فضیلت‌های انسان است. آزادی معنوی، زمینه‌ساز [[آزادی اجتماعی]] است. آزادی انسان در [[اخلاق]] و [[معنویت]]، رعایت [[موازین]] و اصول آزادی اجتماعی را در پی خواهد داشت<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری، مرتضی]]، مجموعه آثار، ج۲۳، ص۴۳۴، ۴۴۰-۴۴۹.</ref>. آزادی معنوی در دو معنا نمود پیدا می‌کند، یکی [[تقرب الی الله]] و پیش رفتن در وادی [[توحید]] بوده و دیگری رهایی از [[هوای نفس]] و قیود درونی و وابستگی‌های [[نفسانی]] است. آزادی یعنی رها شدن و نترسیدن از محدودیت‌ها<ref>[[سید علی حسینی خامنه‌ای|حسینی خامنه‌ای، سید علی]]، بیانات، ۲۳/۸/۱۳۹۱.</ref>.<ref>[[منصور میراحمدی|میراحمدی]] و [[رجبعلی اسفندیار|اسفندیار]]، [[آزادی - میراحمدی و اسفندیار (مقاله)| مقاله «آزادی»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)|مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌]]، ص ۹.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
{{ستون-شروع|۲}}
{{مدخل وابسته}}
* [[آزادی]]
* [[آزادی]]
* [[فرهنگ]]
* [[فرهنگ]]
{{پایان}}
{{پایان مدخل وابسته}}


==منابع==
== منابع ==
# [[پرونده:55210091.jpg|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم''']]
{{منابع}}
# [[پرونده:1100697.jpg|22px]] [[منصور میراحمدی|میراحمدی]] و [[رجبعلی اسفندیار|اسفندیار]]، [[آزادی - میراحمدی و اسفندیار (مقاله)| مقاله «آزادی»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)|'''مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌''']]
# [[پرونده:1100618.jpg|22px]] [[علی حسن‌زاده|حسن‌زاده، علی]]، [[آزادی اسلامی - حسن‌زاده (مقاله)| مقاله «آزادی اسلامی»]]، [[منظومه فکری امام خمینی (کتاب)|'''منظومه فکری امام خمینی''']]
{{پایان منابع}}


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:آزادی]]
[[رده:آزادی]]
[[رده:مدخل]]
 
{{آزادی}}
{{آزادی}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۳

آزادی فرهنگی به معنای معیار واقعی بودن آزادی در عرصه فرهنگی و قرار گرفتن آزادی در مسیر رشد و تعالی انسان در اسلام مورد پذیرش قرار گرفته است و از این نوع از آزادی به آزادی معنوی نیز تعبیر شده است. مقصود از آزادی معنوی، آزادی انسان و رستگاری و تعالی اخلاقی اوست.

مقدمه

در حوزه اجتماعی، فرهنگ هر جامعه‌ای متشکل از هنجارها و ارزش‌هایی از نوع باورها، اعتقادات، رسوم، آداب و دین و ملیت است که نوع فرهنگ هر جامعه و هویت آن جامعه را تشکیل می‌دهد. همچنین فرهنگ ملی به خودی خود ارزش ذاتی ندارد، بلکه در صورتی ارزشمند است که هنجارها و ارزش‌های آن در جهت کمال واقعی انسان و با پشتوانه عقل و منطق باشد. هنجارها و ارزش‌های جامعه باید به گونه‌ای باشد که انسان را به کمال معنوی و فرهنگی برساند[۱].

اسلام و آزادی فرهنگی

در اسلام، آزادی فرهنگی به معنای واقعی مورد پذیرش قرار گرفته است و معیار واقعی بودن آزادی در عرصه فرهنگی، قرار گرفتن آزادی در مسیر رشد و تعالی انسان است. از این گونه آزادی که در رهایی انسان از هوی و هوس به دست می‌آید، به آزادی معنوی نیز تعبیر شده است.

مقصود از آزادی معنوی، آزادی انسان و به دیگر سخن، رستگاری انسان و تعالی اخلاقی انسان و عروج معنوی انسان است[۲] و به همین دلیل، این آزادی، برترین فضیلت‌های انسان است. آزادی معنوی، زمینه‌ساز آزادی اجتماعی است. آزادی انسان در اخلاق و معنویت، رعایت موازین و اصول آزادی اجتماعی را در پی خواهد داشت[۳]. آزادی معنوی در دو معنا نمود پیدا می‌کند، یکی تقرب الی الله و پیش رفتن در وادی توحید بوده و دیگری رهایی از هوای نفس و قیود درونی و وابستگی‌های نفسانی است. آزادی یعنی رها شدن و نترسیدن از محدودیت‌ها[۴].[۵]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس