پرش به محتوا

باطنیه: تفاوت میان نسخه‌ها

۲۸۲ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۴
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =  
| موضوع مرتبط = فرقه‌های شیعه
| عنوان مدخل  =  
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط = [[باطنیه در قرآن]] - [[باطنیه در حدیث]] - [[باطنیه در کلام اسلامی]]
| مداخل مرتبط =  
| پرسش مرتبط  = باطنیه (پرسش)
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}


خط ۱۱: خط ۱۱:
==باطنیه==
==باطنیه==
«باطنیه» را می‌توان لقب تمام فرقه‌هایی دانست که برای ظاهر امر [[شرعی]]، قائل به وجود [[باطنی]] می‌باشند؛ چنان‌که این امر در برخی از فرقه‌های [[صوفیه]] هم به چشم می‌خورد<ref>ر.ک: سیدحسن خمینی، فرهنگ جامع فرق اسلامی، ج۱، ص۲۵۶.</ref>.
«باطنیه» را می‌توان لقب تمام فرقه‌هایی دانست که برای ظاهر امر [[شرعی]]، قائل به وجود [[باطنی]] می‌باشند؛ چنان‌که این امر در برخی از فرقه‌های [[صوفیه]] هم به چشم می‌خورد<ref>ر.ک: سیدحسن خمینی، فرهنگ جامع فرق اسلامی، ج۱، ص۲۵۶.</ref>.
«[[باطنیه]]» به صورتی خاص بر «[[اسماعیلیه]]» اطلاق می‌شود و نویسندگان [[تاریخ]] [[فرقه‌های اسلامی]]، عناوین متعدد دیگری چون «[[قرامطه]]، [[سبعیه]]، خرمیه، بابکیه، محمره، [[تعلیمیه]]، خرم‌دینیه، فدائیان، حشاشیش و [[ملاحده]]» را نیز به ایشان نسبت داده‌اند<ref>بهاءالدین خرمشاهی و دیگران، دائرةالمعارف تشیع، ج۳، ص۴۸؛ محمد علی مدرس تبریزی، قاموس المعارف، ج۱، ص۲۵۹؛ عبدالقاهر البغدادی الاسفراینی، الفرق بین الفرق، ص۲۸۲.</ref>.
«باطنیه» به صورتی خاص بر «[[اسماعیلیه]]» اطلاق می‌شود و نویسندگان [[تاریخ]] [[فرقه‌های اسلامی]]، عناوین متعدد دیگری چون «[[قرامطه]]، [[سبعیه]]، خرمیه، بابکیه، محمره، [[تعلیمیه]]، خرم‌دینیه، فدائیان، حشاشیش و [[ملاحده]]» را نیز به ایشان نسبت داده‌اند<ref>بهاءالدین خرمشاهی و دیگران، دائرةالمعارف تشیع، ج۳، ص۴۸؛ محمد علی مدرس تبریزی، قاموس المعارف، ج۱، ص۲۵۹؛ عبدالقاهر البغدادی الاسفراینی، الفرق بین الفرق، ص۲۸۲.</ref>.


مشخصه مذهبی «باطنیه» این است که [[احکام]] و [[مقررات]] ظاهری [[اسلام]] را به [[مقامات]] [[باطنی]] و [[عرفانی]] [[تأویل]] می‌کنند و ظاهر [[شریعت]] را مخصوص کسانی می‌دانند که کم‌خِرَد بوده و از [[کمال معنوی]] بی‌نصیبند<ref>سیدمحمدحسین طباطبائی، شیعه در اسلام، ص۷.</ref>. ایشان به [[تأویل آیات قرآن]] و [[احادیث]] روی آورده، با دست کشیدن از ظاهر به تفسیرهای باطنی می‌پردازند. همچنین [[معجزات]] را نپذیرفته و [[وحی]] آوردن [[فرشتگان]] و [[نزول]] آنان از [[آسمان]] را [[انکار]] می‌کنند. از دیدگاه «باطنیه» [[پیغمبران]] گروهی بودند که [[پیشوا]] شدن را [[دوست]] داشتند؛ از این رو با [[قوانین]] و [[نیرنگ]] و [[دعوی نبوت]] بر [[مردم]] [[حکومت]] کردند<ref>عبدالقاهر بغدادی، الفرق بین الفرق، ص۲۹۶؛ حسین صابری، تاریخ فرق اسلامی، ج۲، ص۱۵۳؛ مرزبان کریمی، شیعه (عقاید، وظائف، فرقه‌ها)، ج۱، ص۵۰۲.</ref>.
مشخصه مذهبی «باطنیه» این است که [[احکام]] و [[مقررات]] ظاهری [[اسلام]] را به [[مقامات]] [[باطنی]] و [[عرفانی]] [[تأویل]] می‌کنند و ظاهر [[شریعت]] را مخصوص کسانی می‌دانند که کم‌خِرَد بوده و از [[کمال معنوی]] بی‌نصیبند<ref>سیدمحمدحسین طباطبائی، شیعه در اسلام، ص۷.</ref>. ایشان به [[تأویل آیات قرآن]] و [[احادیث]] روی آورده، با دست کشیدن از ظاهر به تفسیرهای باطنی می‌پردازند. همچنین [[معجزات]] را نپذیرفته و [[وحی]] آوردن [[فرشتگان]] و [[نزول]] آنان از [[آسمان]] را [[انکار]] می‌کنند. از دیدگاه «باطنیه» [[پیغمبران]] گروهی بودند که [[پیشوا]] شدن را [[دوست]] داشتند؛ از این رو با [[قوانین]] و [[نیرنگ]] و [[دعوی نبوت]] بر [[مردم]] [[حکومت]] کردند<ref>عبدالقاهر بغدادی، الفرق بین الفرق، ص۲۹۶؛ حسین صابری، تاریخ فرق اسلامی، ج۲، ص۱۵۳؛ مرزبان کریمی، شیعه (عقاید، وظائف، فرقه‌ها)، ج۱، ص۵۰۲.</ref>.
ایشان بر این باورند که [[محمد بن اسماعیل]] (فرزند [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}}) نمرده، بلکه در بلاد [[روم]] غایب شده است. او آخرین [[پیامبر اولوالعزم]] و به لسان [[قلب]] ایشان است و با [[رسالت]] خود، [[شریعت محمدی]] را [[منسوخ]] گردانیده است<ref>سعد بن عبد الله الأشعری القمی، المقالات و الفرق، ص۸۴.</ref>.<ref>[[نفیسه ابوالحسنی|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات (کتاب)|خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات]] ص ۵۰.</ref>.
ایشان بر این باورند که [[محمد بن اسماعیل]] (فرزند [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}}) نمرده، بلکه در بلاد [[روم]] غایب شده است. او آخرین [[پیامبر اولوالعزم]] و به لسان [[قلب]] ایشان است و با [[رسالت]] خود، [[شریعت محمدی]] را [[منسوخ]] گردانیده است<ref>سعد بن عبد الله الأشعری القمی، المقالات و الفرق، ص۸۴.</ref>.<ref>[[نفیسه ابوالحسنی|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)|خاتمیت در قرآن]] ص ۵۰.</ref>.


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
خط ۲۸: خط ۲۸:
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:1368987.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|'''فرهنگ غدیر''']]
# [[پرونده:1368987.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|'''فرهنگ غدیر''']]
# [[پرونده:IM010661.jpg|22px]] [[نفیسه ابوالحسنی|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات (کتاب)|'''خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات''']]
# [[پرونده:IM010661.jpg|22px]] [[نفیسه ابوالحسنی|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)|'''خاتمیت در قرآن''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۸۰٬۱۲۸

ویرایش