خوشخلقی در لغت: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = خوشخلقی | | موضوع مرتبط = خوشخلقی | ||
| عنوان مدخل = خوشخلقی | | عنوان مدخل = خوشخلقی | ||
| مداخل مرتبط = [[خوشخلقی در لغت]] - [[خوشخلقی در قرآن]] - [[خوشخلقی در حدیث]] - [[خوشخلقی در نهج البلاغه]] - [[خوشخلقی در اخلاق اسلامی]] - [[خوشخلقی در معارف دعا و زیارات]] - [[خوشخلقی در معارف و سیره نبوی]] - [[خوشخلقی در معارف و سیره حسینی]] - [[خوشخلقی در معارف و سیره سجادی]] - [[خوشخلقی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[خوشخلقی در خانواده]] | | مداخل مرتبط = [[خوشخلقی در لغت]] - [[خوشخلقی در قرآن]] - [[خوشخلقی در حدیث]] - [[خوشخلقی در نهج البلاغه]] - [[خوشخلقی در اخلاق اسلامی]] - [[خوشخلقی در معارف دعا و زیارات]] - [[خوشخلقی در معارف و سیره معصوم]] - [[خوشخلقی در معارف و سیره نبوی]] - [[خوشخلقی در معارف و سیره علوی]] - [[خوشخلقی در معارف و سیره حسینی]] - [[خوشخلقی در معارف و سیره سجادی]] - [[خوشخلقی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[خوشخلقی در سبک زندگی اسلامی]] - [[خوشخلقی در خانواده]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
[[حُسن]] در لغت نقیض | [[حُسن]] در لغت نقیض قبح<ref>طریحی، مجمع البحرین، ج۶، ص۲۳۵؛ ابنمنظور، لسانالعرب، ج۱۳، ص۱۱۴.</ref> به معنی [[نیکی]] و [[جمال]]<ref>لوئیس معلوف، المنجد، ص۱۳۵.</ref> است و [[خُلق]] به معنی [[سرشت]] و سجیه به کار رفته است<ref>لوئیس معلوف، المنجد، ص۱۹۴.</ref>؛ بنابراین، [[حسن]] خُلق به معنی [[خوشخویی]]، نیکوسیرتی و زیباصفتی است<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص۱۷۹.</ref>. | ||
"[[حسن خلق]]" در منابع | "[[حسن خلق]]" در منابع فارسی به [[خوشخلقی]] معنا شده است<ref>لغت نامه، ج ۱۹، ص۵۵۹، "حسن خلق".</ref>. راغب در تحلیل این مفهوم، هر اثر بهجتآفرین، [[شادی]] بخش و مورد [[آرزو]] را مصداق حُسن شمرده و آن را سه نوع دانسته است: [[زیبایی]] [[عقل]] پسند؛ زیبایی [[هوا و هوس]] پسند؛ زیبایی طبیعی و محسوس<ref>مفردات، ص۱۱۸، "حسن".</ref>. "خُلْق" و "خُلُق" را نیز به معنای طبع، سجیه و ویژگیهای [[رفتاری]] و صفات [[باطنی]] مخصوص به نفس دانستهاند و جمع آن "[[اخلاق]]" است<ref>لسان العرب، ج ۱۰، ص۸۶ - ۸۷، "خلق".</ref>. به سخن دیگر، [[خُلق]] به معنای صفات باطنی در مقابل خَلق است که مربوط به صفات ظاهری است<ref> مفردات، ص۱۵۸، "خلق".</ref>.<ref>[[مرضیه قدمی|قدمی، مرضیه]]، [[حسن خلق (مقاله)|مقاله «حسن خلق»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱]].</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۴ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۸
این مدخل زیرشاخهٔ بحث خوشخلقی است. خوشخلقی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: خوشخلقی در لغت - خوشخلقی در قرآن - خوشخلقی در حدیث - خوشخلقی در نهج البلاغه - خوشخلقی در اخلاق اسلامی - خوشخلقی در معارف دعا و زیارات - خوشخلقی در معارف و سیره معصوم - خوشخلقی در معارف و سیره نبوی - خوشخلقی در معارف و سیره علوی - خوشخلقی در معارف و سیره حسینی - خوشخلقی در معارف و سیره سجادی - خوشخلقی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - خوشخلقی در سبک زندگی اسلامی - خوشخلقی در خانواده - پرسش مرتبط نداردمقدمه
حُسن در لغت نقیض قبح[۱] به معنی نیکی و جمال[۲] است و خُلق به معنی سرشت و سجیه به کار رفته است[۳]؛ بنابراین، حسن خُلق به معنی خوشخویی، نیکوسیرتی و زیباصفتی است[۴].
"حسن خلق" در منابع فارسی به خوشخلقی معنا شده است[۵]. راغب در تحلیل این مفهوم، هر اثر بهجتآفرین، شادی بخش و مورد آرزو را مصداق حُسن شمرده و آن را سه نوع دانسته است: زیبایی عقل پسند؛ زیبایی هوا و هوس پسند؛ زیبایی طبیعی و محسوس[۶]. "خُلْق" و "خُلُق" را نیز به معنای طبع، سجیه و ویژگیهای رفتاری و صفات باطنی مخصوص به نفس دانستهاند و جمع آن "اخلاق" است[۷]. به سخن دیگر، خُلق به معنای صفات باطنی در مقابل خَلق است که مربوط به صفات ظاهری است[۸].[۹]
منابع
پانویس
- ↑ طریحی، مجمع البحرین، ج۶، ص۲۳۵؛ ابنمنظور، لسانالعرب، ج۱۳، ص۱۱۴.
- ↑ لوئیس معلوف، المنجد، ص۱۳۵.
- ↑ لوئیس معلوف، المنجد، ص۱۹۴.
- ↑ تهرانی، مجتبی، اخلاق الاهی ج۱۴، ص۱۷۹.
- ↑ لغت نامه، ج ۱۹، ص۵۵۹، "حسن خلق".
- ↑ مفردات، ص۱۱۸، "حسن".
- ↑ لسان العرب، ج ۱۰، ص۸۶ - ۸۷، "خلق".
- ↑ مفردات، ص۱۵۸، "خلق".
- ↑ قدمی، مرضیه، مقاله «حسن خلق»، دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱.