احکام دین در معارف و سیره حسینی: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع ==') |
|||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = احکام دین | |||
| عنوان مدخل = احکام دین | |||
| مداخل مرتبط = [[احکام دین در قرآن]] - [[احکام دین در معارف و سیره حسینی]] | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
==[[فقه]] و [[احکام]] دین== | == [[فقه]] و [[احکام]] دین== | ||
[[معصومین]]{{عم}} [[مرجعیت دینی]] خویش را پس از [[رسول اکرم]]{{صل}} در زمینه [[علمی]] و [[سیاسی]] باهم، به [[اثبات]] رساندند. خط و مشی [[خلافت]] به گونهای حساب شده در جهت حذف و از میان برداشتن این شیوه [[پیامبر]] و دور ساختن آن از عرصه سیاسی و [[اجتماعی]] به فعالیت پرداخت و همانگونه که | [[معصومین]] {{عم}} [[مرجعیت دینی]] خویش را پس از [[رسول اکرم]] {{صل}} در زمینه [[علمی]] و [[سیاسی]] باهم، به [[اثبات]] رساندند. خط و مشی [[خلافت]] به گونهای حساب شده در جهت حذف و از میان برداشتن این شیوه [[پیامبر]] و دور ساختن آن از عرصه سیاسی و [[اجتماعی]] به فعالیت پرداخت و همانگونه که عنایت داشتید [[اهل بیت]] {{عم}} برای رویارویی با این [[توطئه]]، دست به [[برنامهریزی]] زدند. | ||
ولی در این گیر و دار، بعد علمی بیشتر جلوهگر شد و بر بعد سیاسی [[غلبه]] یافت به گونهای که اهل بیت{{عم}} پس از [[امام حسین]]{{ع}} به [[کنارهگیری]] از عرصه سیاسی متهم گشتند، اما [[ناتوانی]] علمی خط [[حاکم]] با وجود امکانات فراوان مادی و نیروی [[انسانی]] آنها در طول [[تاریخ]] به خوبی پدیدار گشت و [[مرجعیت ائمه]] اطهار{{عم}} بر دیگر مرجعیتهای رایج آن [[زمان]] [[برتری]] یافت. از سویی، نیاز [[مسلمانان]] به تشریح [[احکام شرع]] با توجه به رخدادهای جدیدی که همواره پیش آمد، سبب دیگری بود که به پدیدار شدن [[علوم]] و [[فضیلت]] و کمال اهل بیت{{عم}} انجامید. | ولی در این گیر و دار، بعد علمی بیشتر جلوهگر شد و بر بعد سیاسی [[غلبه]] یافت به گونهای که اهل بیت {{عم}} پس از [[امام حسین]] {{ع}} به [[کنارهگیری]] از عرصه سیاسی متهم گشتند، اما [[ناتوانی]] علمی خط [[حاکم]] با وجود امکانات فراوان مادی و نیروی [[انسانی]] آنها در طول [[تاریخ]] به خوبی پدیدار گشت و [[مرجعیت ائمه]] اطهار {{عم}} بر دیگر مرجعیتهای رایج آن [[زمان]] [[برتری]] یافت. از سویی، نیاز [[مسلمانان]] به تشریح [[احکام شرع]] با توجه به رخدادهای جدیدی که همواره پیش آمد، سبب دیگری بود که به پدیدار شدن [[علوم]] و [[فضیلت]] و کمال اهل بیت {{عم}} انجامید. | ||
حقایقی نظیر [[حقیقت]] عدم عجز و ناتوانی اهل بیت در برابر پرسشهای گوناگون [[مردم]] و عدم دریافت [[علم]] و [[دانش]] خود از فردی غیر از رسول اکرم{{صل}} و [[خاندان]] [[معصوم]] آن بزرگوار که در تاریخ ثبت شده، بر هیچ [[انسان]] عاقلی پوشیده نیست و دلیل روشنی بر [[فضل]] و برتری آنان از دیگران تلقی میشود. | حقایقی نظیر [[حقیقت]] عدم عجز و ناتوانی اهل بیت در برابر پرسشهای گوناگون [[مردم]] و عدم دریافت [[علم]] و [[دانش]] خود از فردی غیر از رسول اکرم {{صل}} و [[خاندان]] [[معصوم]] آن بزرگوار که در تاریخ ثبت شده، بر هیچ [[انسان]] عاقلی پوشیده نیست و دلیل روشنی بر [[فضل]] و برتری آنان از دیگران تلقی میشود. | ||
در اینجا نمونهای از روایاتی را که | در اینجا نمونهای از روایاتی را که ارتباط به فقه به معنای رایج آن دارد در خور گنجایش آن، یادآور میشویم: | ||
#در ارتباط با [[نماز]]؛ [[امام باقر]]{{ع}} [[نماز خواندن]] را در یک [[لباس]] جایز میداند و در این راستا به سخن کسانی که خود، [[شاهد]] بودهاند [[حسین بن علی]]{{ع}} نماز خود را در یک لباس به جای آورد، استناد کرده است و از آن بزرگوار نقل کرده که وی شاهد بوده رسول اکرم{{صل}} نمازش را در یک لباس به جای آورده است<ref>دعائم الاسلام، ج۱، ص۱۷۵.</ref>. | # در ارتباط با [[نماز]]؛ [[امام باقر]] {{ع}} [[نماز خواندن]] را در یک [[لباس]] جایز میداند و در این راستا به سخن کسانی که خود، [[شاهد]] بودهاند [[حسین بن علی]] {{ع}} نماز خود را در یک لباس به جای آورد، استناد کرده است و از آن بزرگوار نقل کرده که وی شاهد بوده رسول اکرم {{صل}} نمازش را در یک لباس به جای آورده است<ref>دعائم الاسلام، ج۱، ص۱۷۵.</ref>. | ||
#در [[روایت]] آمده است که [[ائمه]]{{عم}} جمله {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} را در نمازهای (صبح و [[مغرب]] و عشاء) که [[حمد]] و [[سوره]] آنها بلند خوانده میشود و در آغاز [[سوره حمد]] و در ابتدای هر سورهای در هر نمازی بلند میخواندند. از [[امام حسین]]{{ع}} روایت شده که فرمود: {{متن حدیث|اجْتَمَعْنَا وُلْدَ فَاطِمَةَ عَلَى ذَلِكَ}}<ref>«همه ما فرزندان فاطمه بر این سخن اتفاقنظر داریم» مستدرک الوسائل، ج۴، ص۱۸۹.</ref>. | # در [[روایت]] آمده است که [[ائمه]] {{عم}} جمله {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} را در نمازهای (صبح و [[مغرب]] و عشاء) که [[حمد]] و [[سوره]] آنها بلند خوانده میشود و در آغاز [[سوره حمد]] و در ابتدای هر سورهای در هر نمازی بلند میخواندند. از [[امام حسین]] {{ع}} روایت شده که فرمود: {{متن حدیث|اجْتَمَعْنَا وُلْدَ فَاطِمَةَ عَلَى ذَلِكَ}}<ref>«همه ما فرزندان فاطمه بر این سخن اتفاقنظر داریم» مستدرک الوسائل، ج۴، ص۱۸۹.</ref>. | ||
# امام حسین{{ع}} مشغول [[نماز]] بود شخصی از مقابلش عبور کرد، یکی از مجلسیان | # امام حسین {{ع}} مشغول [[نماز]] بود شخصی از مقابلش عبور کرد، یکی از مجلسیان حضرت وی را از این کار [[نهی]] کرد، [[امام]] {{ع}} پس از پایان نماز رو به او کرد و فرمود: چرا از عبور این مرد جلوگیری کردی؟ عرضه داشت: ای فرزند [[رسول خدا]]! وی میان شما و محرابتان فاصله ایجاد میکرد. حضرت فرمود: وای بر تو! [[خدای عزوجل]] به من نزدیکتر از آن است که کسی میان من و او فاصله ایجاد کند<ref>وسائل الشیعه، ج۳، ص۴۴۴، ح۴.</ref>. | ||
# روزی امام حسین{{ع}} در مکانی جلوس فرموده بود که جنازهای را از مقابل حضرت عبور دادند، وقتی جنازه پدیدار شد [[مردم]] از جا برخاستند، در اینجا امام{{ع}} برای روشن ساختن [[اشتباه]] مردم که بهپا خاستن هنگام عبور جنازه را از [[سنّت]] [[نبی اکرم]] میپنداشتند، فرمود: رسول خدا{{صل}} در مسیری که جنازه فردی [[یهودی]] را عبور میدادند جلوس فرموده بود، حضرت بهپا خاست تا جنازه یهودی بلندتر از سر مبارکش قرار نگیرد<ref>کافی، ج۳، ص۱۹۲.</ref>. | # روزی امام حسین {{ع}} در مکانی جلوس فرموده بود که جنازهای را از مقابل حضرت عبور دادند، وقتی جنازه پدیدار شد [[مردم]] از جا برخاستند، در اینجا امام {{ع}} برای روشن ساختن [[اشتباه]] مردم که بهپا خاستن هنگام عبور جنازه را از [[سنّت]] [[نبی اکرم]] میپنداشتند، فرمود: رسول خدا {{صل}} در مسیری که جنازه فردی [[یهودی]] را عبور میدادند جلوس فرموده بود، حضرت بهپا خاست تا جنازه یهودی بلندتر از سر مبارکش قرار نگیرد<ref>کافی، ج۳، ص۱۹۲.</ref>. | ||
مؤلف کتاب «[[موسوعة کلمات الإمام الحسین (کتاب)|موسوعة کلمات الإمام الحسین]]» به نقل نزدیک به دویست و پنجاه روایت در مورد [[احکام شرع]] که در ابواب گوناگون [[فقه]] [[اسلام]] از [[ابا عبدالله الحسین]]{{ع}} رسیده پرداخته است. | مؤلف کتاب «[[موسوعة کلمات الإمام الحسین (کتاب)|موسوعة کلمات الإمام الحسین]]» به نقل نزدیک به دویست و پنجاه روایت در مورد [[احکام شرع]] که در ابواب گوناگون [[فقه]] [[اسلام]] از [[ابا عبدالله الحسین]] {{ع}} رسیده پرداخته است. | ||
[[سیره]] و روش امام حسین{{ع}} نیز مانند شیوه سایر [[ائمه اطهار]]{{عم}} در جهت سامان دادن به [[رفتار فردی]] و [[اجتماعی]] [[مسلمانان]] و [[جامعه اسلامی]]، یکی از منابع اصیل | |||
[[سیره]] و روش امام حسین {{ع}} نیز مانند شیوه سایر [[ائمه اطهار]] {{عم}} در جهت سامان دادن به [[رفتار فردی]] و [[اجتماعی]] [[مسلمانان]] و [[جامعه اسلامی]]، یکی از منابع اصیل دریافت احکام [[الهی]] به شمار میآورد<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۵ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۵]] ص۳۱۱.</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۲۸: | خط ۳۱: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:دین]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۰
این مدخل زیرشاخهٔ بحث احکام دین است. احکام دین از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: احکام دین در قرآن - احکام دین در معارف و سیره حسینی - پرسش مرتبط نداردفقه و احکام دین
معصومین (ع) مرجعیت دینی خویش را پس از رسول اکرم (ص) در زمینه علمی و سیاسی باهم، به اثبات رساندند. خط و مشی خلافت به گونهای حساب شده در جهت حذف و از میان برداشتن این شیوه پیامبر و دور ساختن آن از عرصه سیاسی و اجتماعی به فعالیت پرداخت و همانگونه که عنایت داشتید اهل بیت (ع) برای رویارویی با این توطئه، دست به برنامهریزی زدند.
ولی در این گیر و دار، بعد علمی بیشتر جلوهگر شد و بر بعد سیاسی غلبه یافت به گونهای که اهل بیت (ع) پس از امام حسین (ع) به کنارهگیری از عرصه سیاسی متهم گشتند، اما ناتوانی علمی خط حاکم با وجود امکانات فراوان مادی و نیروی انسانی آنها در طول تاریخ به خوبی پدیدار گشت و مرجعیت ائمه اطهار (ع) بر دیگر مرجعیتهای رایج آن زمان برتری یافت. از سویی، نیاز مسلمانان به تشریح احکام شرع با توجه به رخدادهای جدیدی که همواره پیش آمد، سبب دیگری بود که به پدیدار شدن علوم و فضیلت و کمال اهل بیت (ع) انجامید.
حقایقی نظیر حقیقت عدم عجز و ناتوانی اهل بیت در برابر پرسشهای گوناگون مردم و عدم دریافت علم و دانش خود از فردی غیر از رسول اکرم (ص) و خاندان معصوم آن بزرگوار که در تاریخ ثبت شده، بر هیچ انسان عاقلی پوشیده نیست و دلیل روشنی بر فضل و برتری آنان از دیگران تلقی میشود.
در اینجا نمونهای از روایاتی را که ارتباط به فقه به معنای رایج آن دارد در خور گنجایش آن، یادآور میشویم:
- در ارتباط با نماز؛ امام باقر (ع) نماز خواندن را در یک لباس جایز میداند و در این راستا به سخن کسانی که خود، شاهد بودهاند حسین بن علی (ع) نماز خود را در یک لباس به جای آورد، استناد کرده است و از آن بزرگوار نقل کرده که وی شاهد بوده رسول اکرم (ص) نمازش را در یک لباس به جای آورده است[۱].
- در روایت آمده است که ائمه (ع) جمله ﴿بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ﴾ را در نمازهای (صبح و مغرب و عشاء) که حمد و سوره آنها بلند خوانده میشود و در آغاز سوره حمد و در ابتدای هر سورهای در هر نمازی بلند میخواندند. از امام حسین (ع) روایت شده که فرمود: «اجْتَمَعْنَا وُلْدَ فَاطِمَةَ عَلَى ذَلِكَ»[۲].
- امام حسین (ع) مشغول نماز بود شخصی از مقابلش عبور کرد، یکی از مجلسیان حضرت وی را از این کار نهی کرد، امام (ع) پس از پایان نماز رو به او کرد و فرمود: چرا از عبور این مرد جلوگیری کردی؟ عرضه داشت: ای فرزند رسول خدا! وی میان شما و محرابتان فاصله ایجاد میکرد. حضرت فرمود: وای بر تو! خدای عزوجل به من نزدیکتر از آن است که کسی میان من و او فاصله ایجاد کند[۳].
- روزی امام حسین (ع) در مکانی جلوس فرموده بود که جنازهای را از مقابل حضرت عبور دادند، وقتی جنازه پدیدار شد مردم از جا برخاستند، در اینجا امام (ع) برای روشن ساختن اشتباه مردم که بهپا خاستن هنگام عبور جنازه را از سنّت نبی اکرم میپنداشتند، فرمود: رسول خدا (ص) در مسیری که جنازه فردی یهودی را عبور میدادند جلوس فرموده بود، حضرت بهپا خاست تا جنازه یهودی بلندتر از سر مبارکش قرار نگیرد[۴].
مؤلف کتاب «موسوعة کلمات الإمام الحسین» به نقل نزدیک به دویست و پنجاه روایت در مورد احکام شرع که در ابواب گوناگون فقه اسلام از ابا عبدالله الحسین (ع) رسیده پرداخته است.
سیره و روش امام حسین (ع) نیز مانند شیوه سایر ائمه اطهار (ع) در جهت سامان دادن به رفتار فردی و اجتماعی مسلمانان و جامعه اسلامی، یکی از منابع اصیل دریافت احکام الهی به شمار میآورد[۵].
منابع
پانویس
- ↑ دعائم الاسلام، ج۱، ص۱۷۵.
- ↑ «همه ما فرزندان فاطمه بر این سخن اتفاقنظر داریم» مستدرک الوسائل، ج۴، ص۱۸۹.
- ↑ وسائل الشیعه، ج۳، ص۴۴۴، ح۴.
- ↑ کافی، ج۳، ص۱۹۲.
- ↑ حکیم، سید منذر، پیشوایان هدایت ج۵ ص۳۱۱.