بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
== معناشناسی == | == معناشناسی == | ||
{{اصلی|اتباع در لغت}} | {{اصلی|اتباع در لغت}} | ||
[[تبعیت]] به معنای [[پیروی]]، [[دنبالهروی]]، [[پذیرفتن]]، تعقیب کردن، | [[تبعیت]] به معنای [[پیروی]]، [[دنبالهروی]]، [[پذیرفتن]]، تعقیب کردن، موافقت کردن، [[فرمانبرداری]]، [[امتثال امر]]، و ملحق شدن است<ref>العین، ج۲، ص۷۸؛ لسان العرب، ج۸، ص۲۷؛ مجمع البحرین، ج۴، ص۳۰۵.</ref>. در تفاوت این واژه با [[اطاعت]] میتوان گفت که [[پیروی]] اعم از [[اطاعت]] است، زیرا در تحقق [[اطاعت]]، وجود امر و [[فرمان]] ضروری است؛ ولی در [[پیروی]] و تبعیّت لازم نیست حتماً امر و فرمانی باشد<ref>[[حسن رمضانی|رمضانی، حسن]]، [[پیروی (مقاله)|پیروی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)| دائرةالمعارف قرآن کریم ج۶]]؛ [[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[وظایف امت نسبت به قرآن و عترت (کتاب)|وظایف امت نسبت به قرآن و عترت]]، ص ۹۴-۹۵.</ref>. | ||
== اتباع در آیات قرآن == | == اتباع در آیات قرآن == | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
تبعیّت و مشتقات آن ۱۷۴ بار در [[قرآن کریم]]<ref>المعجم الاحصائی، ج۱، ص۳۸۷؛ دائرةالفرائد، ج۴، ص۹.</ref> به کار رفته است و بیشتر بر دنبالهروی معنوی<ref>لغتنامه قرآن کریم، ج۱، ص۴۰۲، «تبع».</ref> مانند [[اقتدا]]، [[امتثال]]، [[فرمانبرداری]] و [[اطاعت]] از امر<ref>تبیین اللغات، ج۱، ص۲۱۷، «تبع».</ref> در [[رفتار]]، گفتار، [[اعمال]] و حرکات و حتی [[فکر]] و [[اندیشه]]<ref>التحقیق، ج۲، ص۳۷۷، «تبع».</ref> و در مواردی هم بر دنبالهروی [[حسی]] مانند [[پیروی]] [[موسی]] {{ع}} از [[حضرت خضر]] برای بهرهمندی از [[علوم]] وی {{متن قرآن|قَالَ لَهُ مُوسَى هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا}}<ref>«موسی به او گفت: آیا از تو پیروی کنم به شرط آنکه از آن راهدانی که تو را آموختهاند به من بیاموزی؟» سوره کهف، آیه ۶۶.</ref> اطلاق شده است<ref>[[حسن رمضانی|رمضانی، حسن]]، [[پیروی (مقاله)|پیروی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)| دائرةالمعارف قرآن کریم ج۶]].</ref>. | تبعیّت و مشتقات آن ۱۷۴ بار در [[قرآن کریم]]<ref>المعجم الاحصائی، ج۱، ص۳۸۷؛ دائرةالفرائد، ج۴، ص۹.</ref> به کار رفته است و بیشتر بر دنبالهروی معنوی<ref>لغتنامه قرآن کریم، ج۱، ص۴۰۲، «تبع».</ref> مانند [[اقتدا]]، [[امتثال]]، [[فرمانبرداری]] و [[اطاعت]] از امر<ref>تبیین اللغات، ج۱، ص۲۱۷، «تبع».</ref> در [[رفتار]]، گفتار، [[اعمال]] و حرکات و حتی [[فکر]] و [[اندیشه]]<ref>التحقیق، ج۲، ص۳۷۷، «تبع».</ref> و در مواردی هم بر دنبالهروی [[حسی]] مانند [[پیروی]] [[موسی]] {{ع}} از [[حضرت خضر]] برای بهرهمندی از [[علوم]] وی {{متن قرآن|قَالَ لَهُ مُوسَى هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا}}<ref>«موسی به او گفت: آیا از تو پیروی کنم به شرط آنکه از آن راهدانی که تو را آموختهاند به من بیاموزی؟» سوره کهف، آیه ۶۶.</ref> اطلاق شده است<ref>[[حسن رمضانی|رمضانی، حسن]]، [[پیروی (مقاله)|پیروی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)| دائرةالمعارف قرآن کریم ج۶]].</ref>. | ||
[[آیات]] کریمهای که مشتقات واژه | [[آیات]] کریمهای که مشتقات واژه اتباع در آنها به کار رفته، بر [[وجوب]] اتّباع از [[اوامر و نواهی]] [[خداوند]] دلالت دارند ـ یعنی [[دستورات]] و فرمانهایی که به وسیله [[رهبران الهی]] برای [[مردم]] تبیین و [[ابلاغ]] شده است ـ و نیز بر [[وجوب]] اتّباع و [[پیروی]] از [[رهبران الهی]] دلالت دارند. این [[آیات]] بر چند دسته اند: | ||
# دسته اول: آیاتی که با مضمون [[وجوب]] | # دسته اول: آیاتی که با مضمون [[وجوب]] اتّباع از امر [[خدا]] و [[رهبران الهی]] و ممنوعیت اتّباع از امر [[جباران]] و [[رهبران]] [[مستکبر]] و [[طغیانگر]] وارد شدهاند، نظیر: {{متن قرآن|اتَّبِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ}}<ref>«از چیزى که از جانب پروردگارتان بر شما نازل شده، پیروى کنید. و از اولیا و معبودهاى دیگر جز او، پیروى نکنید» سوره اعراف، آیه ۳.</ref>. | ||
# دسته دوم: آیاتی که بر تلازم بین | # دسته دوم: آیاتی که بر تلازم بین محبت خدا و اتباع از [[خدا]] و [[رسول]] از یک سو و بین محبت خدا و [[بیزاری]] و ترک [[پیروی]] از [[فرمانروایان]] غیر [[الهی]] از سوی دیگر دلالت دارند، نظیر: {{متن قرآن|قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ * قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْكَافِرِينَ}}<ref>«بگو: "اگر خدا را دوست مىدارید، از من پیروى کنید؛ تا خدا (نیز) شما را دوست بدارد؛ و گناهانتان را ببخشد؛ و خدا آمرزنده مهربان است". بگو: "از خدا و پیامبر، اطاعت کنید؛ و اگر سرپیچى کنید، خداوند کافران را دوست نمىدارد"» سوره آل عمران، آیه ۳۱-۳۲.</ref>. | ||
# دسته سوم: آیاتی که بر دوران امر بین اتباع و [[اطاعت از خدا]] و [[رسول]] از یکسو و اتّباع و [[اطاعت]] از [[هوای نفس]] از سوی دیگر دلالت دارند. از [[آیات قرآن]] چنین استفاده می شود که به جز [[خدا]] و آنها که اتباعشان و [[پیروی]] از ایشان تبعیت و [[پیروی]] از خداست هر متبوع دیگری فرمانش، [[فرمان]] [[هوای نفس]] و اتباع از او، تبعیت از [[هوای نفس]] است و از آنجا که متبوع بودن، یعنی مطاع بودن و [ | # دسته سوم: آیاتی که بر دوران امر بین اتباع و [[اطاعت از خدا]] و [[رسول]] از یکسو و اتّباع و [[اطاعت]] از [[هوای نفس]] از سوی دیگر دلالت دارند. از [[آیات قرآن]] چنین استفاده می شود که به جز [[خدا]] و آنها که اتباعشان و [[پیروی]] از ایشان تبعیت و [[پیروی]] از خداست هر متبوع دیگری فرمانش، [[فرمان]] [[هوای نفس]] و اتباع از او، تبعیت از [[هوای نفس]] است و از آنجا که متبوع بودن، یعنی مطاع بودن و [اتّباع به معنای [[اطاعت]] کامل است و [[اطاعت]]، [[حقیقت]] [[عبادت]] است، لذا [[برگزیدن]] هر متبوعی جز [[خداوند متعال]] و آن کس که [[پیروی]] از او به [[دستور خداوند]] [[پیروی]] از [[خداوند]] است، به معنای [[پرستش]] خدایی غیر [[خداوند متعال]] است<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)| فقه نظام سیاسی اسلام ج۱]].</ref>. | ||
== انواع پیروی == | == انواع پیروی == | ||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
=== [[پیروی]] در جهت [[هدایت]] و کمال === | === [[پیروی]] در جهت [[هدایت]] و کمال === | ||
[[قرآن کریم]] که [[کتاب هدایت]] است و [[انسان]] را به استوارترین طریقه [[راهنمایی]] میکند<ref>سوره اسراء، آیه ۹.</ref>، در موارد بسیاری، از [[پیروی]] در جهت [[هدایت]] [[سخن]] گفته و مصادیق آن را مشخص ساخته است. مصادیق یاد شده عبارت است از: | [[قرآن کریم]] که [[کتاب هدایت]] است و [[انسان]] را به استوارترین طریقه [[راهنمایی]] میکند<ref>سوره اسراء، آیه ۹.</ref>، در موارد بسیاری، از [[پیروی]] در جهت [[هدایت]] [[سخن]] گفته و مصادیق آن را مشخص ساخته است. مصادیق یاد شده عبارت است از: | ||
# پیروی از [[حق]]: [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|ذَلِكَ بِأَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا اتَّبَعُوا الْبَاطِلَ وَأَنَّ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِنْ رَبِّهِمْ}}<ref>«این از آن روست که کافران از باطل و مؤمنان از حق -که از سوی پروردگارشان است- پیروی کردند»؛ سوره محمد، آیه ۳.</ref>، ملاک اساسی در [[سعادت انسان]] را | # پیروی از [[حق]]: [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|ذَلِكَ بِأَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا اتَّبَعُوا الْبَاطِلَ وَأَنَّ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِنْ رَبِّهِمْ}}<ref>«این از آن روست که کافران از باطل و مؤمنان از حق -که از سوی پروردگارشان است- پیروی کردند»؛ سوره محمد، آیه ۳.</ref>، ملاک اساسی در [[سعادت انسان]] را پیروی از حق و علت عمده [[شقاوت]] وی را [[پیروی]] از [[باطل]] میداند. | ||
# [[پیروی]] از [[پیامبران]]: پیامبران از آن جهت که فرستادگان [[خدا]]<ref>مجمع البیان، ج۸، ص۶۵۹.</ref> و هدایتشدگان و سالکان راه [[حق]] هستند و بدون هیچگونه چشمداشتی [[انسانها]] را [[هدایت]] میکنند | # [[پیروی]] از [[پیامبران]]: پیامبران از آن جهت که فرستادگان [[خدا]]<ref>مجمع البیان، ج۸، ص۶۵۹.</ref> و هدایتشدگان و سالکان راه [[حق]] هستند و بدون هیچگونه چشمداشتی [[انسانها]] را [[هدایت]] میکنند شایسته پیرویاند<ref>سوره یس، آیه ۲۰-۲۱.</ref>.<ref>روح المعانی، مج ۲، ج۲، ص۳۳۸.</ref>. پیروی از پیامبران، آثاری بهدنبال که عمده آنها عبارت است از: ملحق شدن به [[پیامبران]]<ref>سوره ابراهیم، آیه ۳۶.</ref>؛ بهرهمندی از عنایت ویژه آنان<ref>سوره شعراء، آیه ۲۱۵.</ref>؛ علوّ و [[برتری]] بر [[کافران]]<ref>سوره آل عمران، آیه ۵۵.</ref>؛ [[غلبه]] و [[سلطه]] بر [[جباران]] و [[مستکبران]]<ref>سوره قصص، آیه ۳۵.</ref>؛ دوری از [[ترس]] و [[اندوه]]<ref>سوره بقره، آیه ۳۸.</ref>؛ برخورداری از [[رأفت]] و [[رحمت]]<ref>سوره حدید، آیه ۲۷.</ref> و [[نجات]] از [[گمراهی]] و [[شقاوت]]<ref>سوره طه، آیه ۱۲۳.</ref>. | ||
# [[پیروی]] از [[قرآن]]: از آنجا که [[قرآن]] [[کتاب هدایت]] است<ref>سوره اعراف، آیه ۲۰۳.</ref>، [[پیروی]] از آن از مهمترین مصداقهای [[پیروی]] در مسیر [[هدایت]] به شمار میآید، از اینرو [[خداوند]] متعال به [[مؤمنان]] [[دستور]] داده تا از [[قرآن]] [[پیروی]] کرده: {{متن قرآن|وَهَذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ فَاتَّبِعُوهُ}}<ref>«و این (قرآن) کتابی است خجسته که آن را فرو فرستادهایم پس، از آن پیروی کنید» سوره انعام، آیه ۱۵۵.</ref>. | # [[پیروی]] از [[قرآن]]: از آنجا که [[قرآن]] [[کتاب هدایت]] است<ref>سوره اعراف، آیه ۲۰۳.</ref>، [[پیروی]] از آن از مهمترین مصداقهای [[پیروی]] در مسیر [[هدایت]] به شمار میآید، از اینرو [[خداوند]] متعال به [[مؤمنان]] [[دستور]] داده تا از [[قرآن]] [[پیروی]] کرده: {{متن قرآن|وَهَذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ فَاتَّبِعُوهُ}}<ref>«و این (قرآن) کتابی است خجسته که آن را فرو فرستادهایم پس، از آن پیروی کنید» سوره انعام، آیه ۱۵۵.</ref>. | ||
# [[پیروی]] از [[رضوان]] [[الهی]]: [[قرآن کریم]] یکی از علامتهای [[مؤمنان]] را پیروی از رضوان الهی دانسته است<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۷۴.</ref> و آن مراعات [[رضای الهی]] در [[رفتار]] و گفتار بر اساس آموزههای [[دین]] و [[شریعت]] [[حق]]<ref>الجدید، ج۲، ص۱۷۶.</ref>، عمل به [[طاعات]] و دوری از [[معصیت]]<ref>روح المعانی، مج ۳، ج۴، ص۱۷۴.</ref> و عمل به اموری است که موجب [[خشنودی خدا]] باشد<ref>تفسیر لاهیجی، ج۱، ص۴۰۷.</ref>. | # [[پیروی]] از [[رضوان]] [[الهی]]: [[قرآن کریم]] یکی از علامتهای [[مؤمنان]] را پیروی از رضوان الهی دانسته است<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۷۴.</ref> و آن مراعات [[رضای الهی]] در [[رفتار]] و گفتار بر اساس آموزههای [[دین]] و [[شریعت]] [[حق]]<ref>الجدید، ج۲، ص۱۷۶.</ref>، عمل به [[طاعات]] و دوری از [[معصیت]]<ref>روح المعانی، مج ۳، ج۴، ص۱۷۴.</ref> و عمل به اموری است که موجب [[خشنودی خدا]] باشد<ref>تفسیر لاهیجی، ج۱، ص۴۰۷.</ref>. | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
=== [[پیروی]] در جهت [[گمراهی]] === | === [[پیروی]] در جهت [[گمراهی]] === | ||
این قسم از پیروی نیز دارای مصادیق و مواردی است که [[قرآن کریم]] از آنها سخن گفته است. عمده آن مصادیق عبارت است از: | این قسم از پیروی نیز دارای مصادیق و مواردی است که [[قرآن کریم]] از آنها سخن گفته است. عمده آن مصادیق عبارت است از: | ||
# [[پیروی]] از [[شیطان]]: شیطان به عنوان [[دشمن]] | # [[پیروی]] از [[شیطان]]: شیطان به عنوان [[دشمن]] فرزندان آدم [[سوگند]] یاد کرده تا آنها را [[گمراه]] سازد<ref>سوره ص، آیه ۸۲.</ref> و نیز جهت محقق ساختن [[هدف]] خود، از همه امکانات و راههای گوناگون استفاده میکند<ref>سوره اعراف، آیه ۱۷.</ref>، از اینرو میتوان [[پیروی]] از [[شیطان]] را، مهمترین مصداق از مصادیق [[پیروی]] در مسیر [[ضلالت]] و [[گمراهی]] دانست. | ||
# پیروی از [[هواهای نفسانی]]: [[قرآن کریم]] کسانی را که به جای بهرهگیری از [[هدایت الهی]] از [[هواهای نفسانی]] خویش [[پیروی]] میکنند گمراهترین افراد معرفی کرده است: {{متن قرآن|فَاعْلَمْ أَنَّمَا يَتَّبِعُونَ أَهْوَاءَهُمْ وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَوَاهُ بِغَيْرِ هُدًى مِنَ اللَّهِ}}<ref>«پس اگر پاسخت را ندهند بدان که از خواهشها (ی نفس) شان پیروی میکنند و گمراهتر از آنکه بیرهنمودی از خداوند، از خواهش (نفس) خویش پیروی کند کیست؟» سوره قصص، آیه ۵۰.</ref>، زیرا اینگونه افراد همواره در لذتهای مادّی و جسمانی غرق بوده، در نتیجه از [[سعادت]] | # پیروی از [[هواهای نفسانی]]: [[قرآن کریم]] کسانی را که به جای بهرهگیری از [[هدایت الهی]] از [[هواهای نفسانی]] خویش [[پیروی]] میکنند گمراهترین افراد معرفی کرده است: {{متن قرآن|فَاعْلَمْ أَنَّمَا يَتَّبِعُونَ أَهْوَاءَهُمْ وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَوَاهُ بِغَيْرِ هُدًى مِنَ اللَّهِ}}<ref>«پس اگر پاسخت را ندهند بدان که از خواهشها (ی نفس) شان پیروی میکنند و گمراهتر از آنکه بیرهنمودی از خداوند، از خواهش (نفس) خویش پیروی کند کیست؟» سوره قصص، آیه ۵۰.</ref>، زیرا اینگونه افراد همواره در لذتهای مادّی و جسمانی غرق بوده، در نتیجه از [[سعادت]] معنوی و [[روحانی]] باز میمانند<ref>التفسیر الکبیر، ج۲۶، ص۲۰۰.</ref>. | ||
# پیروی از [[جباران]]: [[قرآن کریم]] راز [[گمراهی]] برخی از | # پیروی از [[جباران]]: [[قرآن کریم]] راز [[گمراهی]] برخی از اقوام را [[پیروی]] آنان از [[جباران]] میداند؛ مثلاً درباره [[قوم عاد]] میگوید: آنان [[آیات]] [[خدا]] را [[انکار]] کرده، در برابر [[پیامبران]] [[عصیان]] ورزیدند و از راه و روش هر [[ستمگر]] [[دشمن]] [[حق]] [[پیروی]] کردند<ref>سوره هود، آیه ۵۹.</ref>. | ||
# [[پیروی]] از [[گمان]] و تخمین: [[پیروی]] از [[گمان]] و تخمین در اموری که به [[سعادت]] و [[شقاوت انسان]] مربوط میشود از نظر [[قرآن]] | # [[پیروی]] از [[گمان]] و تخمین: [[پیروی]] از [[گمان]] و تخمین در اموری که به [[سعادت]] و [[شقاوت انسان]] مربوط میشود از نظر [[قرآن]] ناپسند است<ref>المیزان، ج۷، ص۳۳۰-۳۳۱.</ref> و در این باره میفرماید: کسانی که برای [[خداوند]] شریک قائلاند جز از [[گمان]] و تخمین [[پیروی]] نمیکنند<ref>سوره یونس، آیه ۶۶.</ref>. | ||
# [[پیروی]] از [[متشابهات]]: بر اساس [[آیه]] {{متن قرآن|هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُّحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ ...}}<ref>اوست که این کتاب را بر تو فرو فرستاد؛ برخی از آن، آیات «محکم» (/ استوار/ یک رویه) اند، که بنیاد این کتاباند و برخی دیگر (آیات) «متشابه» (/ چند رویه) اند؛ ...؛ سوره آل عمران، آیه۷.</ref>، قسمتی از [[آیات قرآن]] محکم و صریح و روشن است که اساس [[قرآن]] را تشکیل میدهد و قسمتی از آن [[متشابه]] است و به سبب بالا بودن سطح مطلب و جهات دیگر در نگاه نخستین احتمالهای مختلفی در آن میرود؛ ولی با توجه به [[آیات محکم]] معنای مراد از آنها روشن میشود<ref>نمونه، ج۲، ص۴۳۲-۴۳۵.</ref>؛ ولی بیماردلان کجاندیش [[آیات محکم]] [[قرآن]] را کنار گذاشته، یکسره به دنبال [[آیات]] متشابهاند تا فتنهانگیزی کنند. | # [[پیروی]] از [[متشابهات]]: بر اساس [[آیه]] {{متن قرآن|هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُّحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ ...}}<ref>اوست که این کتاب را بر تو فرو فرستاد؛ برخی از آن، آیات «محکم» (/ استوار/ یک رویه) اند، که بنیاد این کتاباند و برخی دیگر (آیات) «متشابه» (/ چند رویه) اند؛ ...؛ سوره آل عمران، آیه۷.</ref>، قسمتی از [[آیات قرآن]] محکم و صریح و روشن است که اساس [[قرآن]] را تشکیل میدهد و قسمتی از آن [[متشابه]] است و به سبب بالا بودن سطح مطلب و جهات دیگر در نگاه نخستین احتمالهای مختلفی در آن میرود؛ ولی با توجه به [[آیات محکم]] معنای مراد از آنها روشن میشود<ref>نمونه، ج۲، ص۴۳۲-۴۳۵.</ref>؛ ولی بیماردلان کجاندیش [[آیات محکم]] [[قرآن]] را کنار گذاشته، یکسره به دنبال [[آیات]] متشابهاند تا فتنهانگیزی کنند. | ||
# [[پیروی کورکورانه]]: علت [[سرپیچی]] برخی [[کافران]] از [[احکام الهی]] [[پیروی]] بیدلیل و | # [[پیروی کورکورانه]]: علت [[سرپیچی]] برخی [[کافران]] از [[احکام الهی]] [[پیروی]] بیدلیل و کورکورانه از پیشینیان است<ref>سوره بقره، آیه ۱۷۰.</ref>. [[تقلید]] و [[پیروی]] از غیر اگر با [[علم]] به حقانیت پیروی شونده همراه باشد مانند [[پیروی]] از [[انبیا]] و [[تقلید]] از [[مجتهدان]] در [[احکام دین]] نه تنها مذموم نیست، بلکه از مصادیق [[پیروی]] از ما انزل الله است<ref>تفسیر بیضاوی، ج۱، ص۱۶۱؛ تفسیر المنار، ج۲، ص۹۱.</ref>.<ref>[[حسن رمضانی|رمضانی، حسن]]، [[پیروی (مقاله)|پیروی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)| دائرةالمعارف قرآن کریم ج۶]].</ref> | ||
== تبعیت از اهل بیت {{ع}} == | == تبعیت از اهل بیت {{ع}} == | ||
اِتباع از [[اهل بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]] {{عم}} در اصطلاح به معنای عمل نمودن به [[دستورات]] [[اهل بیت]] {{عم}} است که در بسیاری از [[آیات قرآن]] و [[روایات]] بر آن تأکید شده است: {{متن قرآن|قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«بگو اگر خداوند را دوست میدارید از من پیروی کنید تا خداوند شما را دوست بدارد و گناهانتان را بیامرزد و خداوند آمرزندهای بخشاینده است» سوره آل عمران، آیه ۳۱.</ref>. بر پایه [[آیه]] {{متن قرآن|قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ}} اگر کسی بخواهد [[محبوب]] [[خدا]] شود، باید پیرو [[حبیب]] او باشد و [[اطاعت]] | اِتباع از [[اهل بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]] {{عم}} در اصطلاح به معنای عمل نمودن به [[دستورات]] [[اهل بیت]] {{عم}} است که در بسیاری از [[آیات قرآن]] و [[روایات]] بر آن تأکید شده است: {{متن قرآن|قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«بگو اگر خداوند را دوست میدارید از من پیروی کنید تا خداوند شما را دوست بدارد و گناهانتان را بیامرزد و خداوند آمرزندهای بخشاینده است» سوره آل عمران، آیه ۳۱.</ref>. بر پایه [[آیه]] {{متن قرآن|قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ}} اگر کسی بخواهد [[محبوب]] [[خدا]] شود، باید پیرو [[حبیب]] او باشد و [[اطاعت]] حبیبالله، [[انسان]] را محبوب [[خدا]] میسازد<ref>تفسیر تسنیم، ج۵، ص۵۹۵.</ref>. | ||
راه | راه تأسی به پیامبر {{صل}} و شبیه آن حضرت شدن، "[[محبّت]]" است. [[قرآن]] نیز [[دستور]] میدهد که اگر محبّ خدایید، در پی حبیب خدا حرکت کنید، تا از محب بودن به محبوب شدن برسید: {{متن قرآن|قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>تفسیر تسنیم، ج۱۳، ص۳۷۵.</ref>. اگر [[خدا]] محبّ [[انسان]] شود، آثار خدایی در بندهای که محبوب اوست [[ظهور]] میکند<ref>تفسیر تسنیم، ج۱۴، ص۳۸.</ref>. | ||
انسان برای پیمودن راه [[محبت]]، به [[راهنما]] [[نیازمند]] است، تا هر برنامهای را به [[دستور]] او انجام دهد؛ ازاینرو، [[خداوند]] به [[حبیب]] خود [[فرمان]] میدهد که به [[مردم]] بگوید اگر [[دوستدار]] خدایید، از من [[پیروی]] کنید، تا | انسان برای پیمودن راه [[محبت]]، به [[راهنما]] [[نیازمند]] است، تا هر برنامهای را به [[دستور]] او انجام دهد؛ ازاینرو، [[خداوند]] به [[حبیب]] خود [[فرمان]] میدهد که به [[مردم]] بگوید اگر [[دوستدار]] خدایید، از من [[پیروی]] کنید، تا محبوب او شوید<ref>تفسیر تسنیم، ج۱۴، ص۳۸.</ref>: {{متن قرآن|قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ}}<ref>[[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[وظایف امت نسبت به قرآن و عترت (کتاب)|وظایف امت نسبت به قرآن و عترت]]، ص ۹۴-۹۵.</ref>. | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||