تزکیه در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخهها
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
[[تزکیه]]: زدودن [[صفات رذیله]] از [[قلب]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۴، ص۲۹۳.</ref>، [[صلاح]] و اصلاح کردن<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۵، ص۳۹۴.</ref>، [[تطهیر]] کردن و [[رشد]] و نمو [[قلب]] به [[خیرات]] و [[برکات]]<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۳۸۰.</ref>. اصل آن "زکی" به معنای [[رشد]] و فزونی<ref>ابنفارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۱۷.</ref> یا کنار گذاشتن آنچه [[حق]] نیست و خارج کردن آن از اصل سالم<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۴، ص۲۹۳.</ref>. {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریستهای که خویشتن را پاکیزه میانگارند» سوره نساء، آیه ۴۹.</ref>. | [[تزکیه]]: زدودن [[صفات رذیله]] از [[قلب]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۴، ص۲۹۳.</ref>، [[صلاح]] و اصلاح کردن<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۵، ص۳۹۴.</ref>، [[تطهیر]] کردن و [[رشد]] و نمو [[قلب]] به [[خیرات]] و [[برکات]]<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۳۸۰.</ref>. اصل آن "زکی" به معنای [[رشد]] و فزونی<ref>ابنفارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۱۷.</ref> یا کنار گذاشتن آنچه [[حق]] نیست و خارج کردن آن از اصل سالم<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۴، ص۲۹۳.</ref>. {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریستهای که خویشتن را پاکیزه میانگارند» سوره نساء، آیه ۴۹.</ref>. | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
در [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ}}<ref>«چنان که از خودتان پیامبری در میان شما فرستادیم که آیههای ما را بر شما میخواند و (جان) شما را پاکیزه میگرداند» سوره بقره، آیه ۱۵۱.</ref> [[تزکیه]] به [[تطهیر]] کثافات و پلیدیها و محو آنها در همه ابعاد، [[تفسیر]] شده است که شامل محو و زایلکردن [[اعتقادات]] [[فاسد]]، مثل [[شرک]] و [[کفر]]، ازاله [[اخلاقیات]] و ملکات [[پست]] و [[رذایل اخلاقی]] مانند [[تکبر]] و [[بخل]] و امحای [[اعمال]] و [[افعال]] [[پلید]] مانند [[قتل]] و [[زنا]] و شرب خمر میشود<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۱، ص۳۳۰.</ref>. | در [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ}}<ref>«چنان که از خودتان پیامبری در میان شما فرستادیم که آیههای ما را بر شما میخواند و (جان) شما را پاکیزه میگرداند» سوره بقره، آیه ۱۵۱.</ref> [[تزکیه]] به [[تطهیر]] کثافات و پلیدیها و محو آنها در همه ابعاد، [[تفسیر]] شده است که شامل محو و زایلکردن [[اعتقادات]] [[فاسد]]، مثل [[شرک]] و [[کفر]]، ازاله [[اخلاقیات]] و ملکات [[پست]] و [[رذایل اخلاقی]] مانند [[تکبر]] و [[بخل]] و امحای [[اعمال]] و [[افعال]] [[پلید]] مانند [[قتل]] و [[زنا]] و شرب خمر میشود<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۱، ص۳۳۰.</ref>. | ||
"[[تزکیه]]" در کنار [[تلاوت]] [[آیات قرآنی]] و [[تعلیم کتاب و حکمت]] که شامل همه [[معارف]] اصلی و فرعی است، اهداف عالی [[رسالت]] را تشکیل میدهند. "[[تزکیه نفوس]]" علاوه بر اینکه وظیفهای فردی است: {{متن قرآن|قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا}}<ref>«بیگمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد» سوره شمس، آیه ۹.</ref>، وظیفهای [[اجتماعی]] برای [[پیامبر]]{{صل}} و [[امام]] و [[رهبر]] [[جامعه]] است تا زمینههای [[تزکیه نفوس]] [[مردم]] را در [[جامعه]] ایجاد کند<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۷۹.</ref>. | "[[تزکیه]]" در کنار [[تلاوت]] [[آیات قرآنی]] و [[تعلیم کتاب و حکمت]] که شامل همه [[معارف]] اصلی و فرعی است، اهداف عالی [[رسالت]] را تشکیل میدهند. "[[تزکیه نفوس]]" علاوه بر اینکه وظیفهای فردی است: {{متن قرآن|قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا}}<ref>«بیگمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد» سوره شمس، آیه ۹.</ref>، وظیفهای [[اجتماعی]] برای [[پیامبر]] {{صل}} و [[امام]] و [[رهبر]] [[جامعه]] است تا زمینههای [[تزکیه نفوس]] [[مردم]] را در [[جامعه]] ایجاد کند<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۷۹.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||
نسخهٔ ۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۰۱
این مدخل زیرشاخهٔ بحث تزکیه است. تزکیه از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: تزکیه در لغت - تزکیه در قرآن - تزکیه در اخلاق اسلامی - تزکیه در فقه سیاسی - تزکیه در جامعهشناسی اسلامی - تزکیه در فقه اسلامی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
تزکیه: زدودن صفات رذیله از قلب[۱]، صلاح و اصلاح کردن[۲]، تطهیر کردن و رشد و نمو قلب به خیرات و برکات[۳]. اصل آن "زکی" به معنای رشد و فزونی[۴] یا کنار گذاشتن آنچه حق نیست و خارج کردن آن از اصل سالم[۵]. ﴿أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ﴾[۶].
- تزکیه عملی که در قرآن از آن به نیکی یاد شده است: ﴿قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا﴾[۷].
- تزکیه شعاری و ادعایی که قرآن کریم بهشدت آن را مذمّت کرده است: ﴿فَلَا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى﴾[۸][۹].
در آیه شریفه ﴿كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ﴾[۱۰] تزکیه به تطهیر کثافات و پلیدیها و محو آنها در همه ابعاد، تفسیر شده است که شامل محو و زایلکردن اعتقادات فاسد، مثل شرک و کفر، ازاله اخلاقیات و ملکات پست و رذایل اخلاقی مانند تکبر و بخل و امحای اعمال و افعال پلید مانند قتل و زنا و شرب خمر میشود[۱۱].
"تزکیه" در کنار تلاوت آیات قرآنی و تعلیم کتاب و حکمت که شامل همه معارف اصلی و فرعی است، اهداف عالی رسالت را تشکیل میدهند. "تزکیه نفوس" علاوه بر اینکه وظیفهای فردی است: ﴿قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا﴾[۱۲]، وظیفهای اجتماعی برای پیامبر (ص) و امام و رهبر جامعه است تا زمینههای تزکیه نفوس مردم را در جامعه ایجاد کند[۱۳].
منابع
پانویس
- ↑ حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۴، ص۲۹۳.
- ↑ خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۵، ص۳۹۴.
- ↑ حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۳۸۰.
- ↑ ابنفارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۱۷.
- ↑ حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۴، ص۲۹۳.
- ↑ «آیا به کسانی ننگریستهای که خویشتن را پاکیزه میانگارند» سوره نساء، آیه ۴۹.
- ↑ «بیگمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد» سوره شمس، آیه ۹.
- ↑ «پس خود را به پاکی نستأیید که او به آنکه پرهیزگاری ورزد داناتر است» سوره نجم، آیه ۳۲.
- ↑ حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۴، ص۲۹۳.
- ↑ «چنان که از خودتان پیامبری در میان شما فرستادیم که آیههای ما را بر شما میخواند و (جان) شما را پاکیزه میگرداند» سوره بقره، آیه ۱۵۱.
- ↑ سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۱، ص۳۳۰.
- ↑ «بیگمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد» سوره شمس، آیه ۹.
- ↑ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص:۱۷۹.