امنیت در معارف و سیره نبوی: تفاوت میان نسخهها
(←مقدمه) |
(←مقدمه) |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
فهم کارویژههای نظامی [[پیامبر]]{{صل}} در گرو [[درک]] اهداف و غایات [[دولت اسلامی]] است. بر خلاف تصور رایج مبتنی بر اصالت بخشیدن به [[جنگ]] و [[جهاد]] در [[دولت نبوی]]، اصل [[دعوت]] همواره مقدم بر جنگ بوده و [[اقدام]] نظامی [[رهبر دولت اسلامی]]، اقدامی بازدارنده و [[دفاعی]] بوده است. این تلقی نابجا به سبب پرداختن بیش از اندازه به [[تاریخ]] جنگ در دوره پیامبر پدید آمده است، به گونهای که مهمترین کارکرد دولت نبوی را جنگ و [[ستیز با کفار]] و [[مشرکان]] معرفی میکند. | |||
از سوی دیگر، پیامبر برای [[دفاع]] از [[مسلمانان]] [[تأمین امنیت]] [[شهروندان]] [[مدینه]] براساس دستور [[وحی]] {{متن قرآن|وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ}}<ref>«و با آنان نبرد کنید تا آشوبی برجا نماند» سوره بقره، آیه ۱۹۳.</ref> به [[ضرورت]] تقویت این کارکرد پی برد و [[سازمان دفاعی]] و [[امنیتی]] خود را تأسیس کردند. این سازمان [[تقسیم کار]] گستردهای داشت<ref>برای اطلاع بیشتر، ر. ک: صمصام الدین قوامی، «ساختار حکومت پیامبر{{صل}}» (قسمت دوم)، فصلنامه حکومت اسلامی، ش۲۳.</ref> که رئوس آن عبارتاند از: | از سوی دیگر، پیامبر برای [[دفاع]] از [[مسلمانان]] [[تأمین امنیت]] [[شهروندان]] [[مدینه]] براساس دستور [[وحی]] {{متن قرآن|وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ}}<ref>«و با آنان نبرد کنید تا آشوبی برجا نماند» سوره بقره، آیه ۱۹۳.</ref> به [[ضرورت]] تقویت این کارکرد پی برد و [[سازمان دفاعی]] و [[امنیتی]] خود را تأسیس کردند. این سازمان [[تقسیم کار]] گستردهای داشت<ref>برای اطلاع بیشتر، ر. ک: صمصام الدین قوامی، «ساختار حکومت پیامبر{{صل}}» (قسمت دوم)، فصلنامه حکومت اسلامی، ش۲۳.</ref> که رئوس آن عبارتاند از: | ||
نسخهٔ ۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۵
این مدخل زیرشاخهٔ بحث امنیت است. امنیت از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: امنیت در لغت - امنیت در قرآن - امنیت در معارف مهدویت - امنیت در فقه اسلامی - امنیت در فقه سیاسی - امنیت در معارف دعا و زیارات - امنیت در معارف و سیره نبوی - امنیت در معارف و سیره علوی - امنیت در معارف و سیره سجادی - امنیت در جامعهشناسی اسلامی - امنیت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
فهم کارویژههای نظامی پیامبر(ص) در گرو درک اهداف و غایات دولت اسلامی است. بر خلاف تصور رایج مبتنی بر اصالت بخشیدن به جنگ و جهاد در دولت نبوی، اصل دعوت همواره مقدم بر جنگ بوده و اقدام نظامی رهبر دولت اسلامی، اقدامی بازدارنده و دفاعی بوده است. این تلقی نابجا به سبب پرداختن بیش از اندازه به تاریخ جنگ در دوره پیامبر پدید آمده است، به گونهای که مهمترین کارکرد دولت نبوی را جنگ و ستیز با کفار و مشرکان معرفی میکند.
از سوی دیگر، پیامبر برای دفاع از مسلمانان تأمین امنیت شهروندان مدینه براساس دستور وحی ﴿وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ﴾[۱] به ضرورت تقویت این کارکرد پی برد و سازمان دفاعی و امنیتی خود را تأسیس کردند. این سازمان تقسیم کار گستردهای داشت[۲] که رئوس آن عبارتاند از:
- جانشینان پیامبر(ص) در مدینه در حین جنگ؛
- مستنفر (کسی که نیروی انسانی برای جنگ تدارک میکند)؛
- صاحب لواء (علمدار و پرچمدار)؛
- امیرالرماة (فرمانده تیراندازان)؛
- بدل (کسی که برای فریب دشمن، شبیه پیامبر میشد و در قلب لشکر قرار میگرفت)؛
- وازع (نظمدهنده به نیروهای نظامی و طراح آرایش جنگی)؛
- خریدار اسب و سلاح؛
- مسرج (مرکبدار پیامبر)؛
- صاحب السّلاح (رسیدگیکننده به امور سلاح)؛
- راهنمای جنگی؛
- حارس و محافظ (پاسداران و نگهبانان)؛
- جاسوس جنگی؛
- امور غنایم؛
- تبلیغات جنگ؛
- حفاظت و اطلاعات؛
- آموزش نظامی.
بدین ترتیب پیامبر(ص) با تکیه بر این کارویژه، ظرفیتهای نظامی سیاسی را برای پیشبرد اهداف خود افزایش داده و موانع رشد و گسترش حاکمیت اسلامی را بر طرف ساخت[۳].
پرسش مستقیم
منابع
پانویس
- ↑ «و با آنان نبرد کنید تا آشوبی برجا نماند» سوره بقره، آیه ۱۹۳.
- ↑ برای اطلاع بیشتر، ر. ک: صمصام الدین قوامی، «ساختار حکومت پیامبر(ص)» (قسمت دوم)، فصلنامه حکومت اسلامی، ش۲۳.
- ↑ زهیری، علی رضا، مقاله «کارویژههای دولت نبوی»، سیره سیاسی پیامبر اعظم ص۴۶۳.