کاربر:Ali/صفحه تمرین۳: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات کتاب
{{جعبه اطلاعات کتاب
| عنوان پیشین =  
| عنوان پیشین =  
| عنوان = [[روان‌شناسی]] [[اسلامی]]
| عنوان = [[روان‌شناسی]] در [[نهج‌البلاغه]]
| عنوان پسین = (مبانی، تاریخچه و قلمرو)
| عنوان پسین = (مفاهیم و آموزه‌ها)
| شماره جلد =  
| شماره جلد =  
| عنوان اصلی =  
| عنوان اصلی =  
| تصویر = IM010936.jpg  
| تصویر = IM010937.jpg  
| اندازه تصویر = 200px
| اندازه تصویر = 200px
| از مجموعه =  
| از مجموعه =  
| زبان = فارسی
| زبان = فارسی
| زبان اصلی =  
| زبان اصلی =  
| نویسنده = [[محمد صادق شجاعی]]
| نویسنده =  
| نویسندگان =
| نویسندگان = {{فهرست جعبه افقی| [[محمد صادق شجاعی]] | [[مسعود آذربایجانی]] }}
| تحقیق یا تدوین =  
| تحقیق یا تدوین =  
| زیر نظر =  
| زیر نظر =  
خط ۱۹: خط ۱۹:
| ویراستار =  
| ویراستار =  
| ویراستاران =  
| ویراستاران =  
| موضوع = {{فهرست جعبه افقی| [[روان‌شناسی]] | [[اسلامی]] | [[مبانی]] }}
| موضوع = {{فهرست جعبه افقی| [[روان‌شناسی]] | [[نهج‌البلاغه]] | [[امام علی]] }}
| مذهب = شیعه
| مذهب = شیعه
| ناشر = مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی
| ناشر = پژوهشگاه حوزه و دانشگاه‏
| به همت =  
| به همت =  
| وابسته به =
| وابسته به =
| محل نشر = قم
| محل نشر = قم
| سال نشر = ۱۴۰۳
| سال نشر = ۱۳۹۳
| تعداد صفحات = ۳۰۴
| تعداد صفحات = ۲۸۴
| شابک = 978-964-195-302-9‬‬
| شابک = 978-600-298-026-7
| شماره ملی = 9189967
| شماره ملی = 3595777
}}
}}
'''[[روان‌شناسی]] [[اسلامی]]'''، کتابی است که با [[زبان فارسی]] به بررسی کاستی‌های [[روان‌شناسی]] موجود، مبانی، تاریخچه و قلمرو روان‌شناسی [[اسلامی]] می‌پردازد. این کتاب اثر [[محمد صادق شجاعی]] است و [[انتشارات مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی]] نشر آن را به عهده داشته‌ است<ref>[https://www.gisoom.com/book/11333063 شبکه جامع کتاب گیسوم]</ref>.
'''[[روان‌شناسی]] [[اسلامی]]'''، کتابی است که با [[زبان فارسی]] به بررسی مفاهیم و آموزه‌های [[روان‌شناختی]] [[نهج‌البلاغه]] می‌پردازد و دیدگاه [[امام علی]]{{ع}} را درباره [[انسان]]، [[زندگی]]، [[خانواده]]، [[رفتار اجتماعی]] و [[بهداشت روانی]] تبیین می‌کند. این کتاب اثر [[محمد صادق شجاعی]] و [[مسعود آذربایجانی]] است و [[انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه‏]] نشر آن را به عهده داشته‌ است<ref>[https://www.gisoom.com/book/11333063 شبکه جامع کتاب گیسوم]</ref>.


== دربارهٔ کتاب ==
== دربارهٔ کتاب ==
در معرفی این کتاب آمده است: «به [[اعتقاد]] بسیاری از [[پژوهشگران]]، [[فرهنگ]] غرب اثر مستقیمی بر نظریه‌ها و مکاتب [[روان‌شناسی]] داشته است. این امر باعث شده که روان‌‌شناسان در یکی دو دهه اخیر به نظریه‌های فرهنگ‌محور علاقه‌مند شوند. رویکرد روان‌شناسی فرهنگ‌محور چارچوبی را برای افراد و [[جوامع]] مختلف فراهم کرده است تا بر اساس مبانی، نیازها و شرایط [[فرهنگی]] خود نسخه‌هایی از روان‌شناسی را ارائه دهند. مانند بسیاری از جوامع و فرهنگ‌های دیگر، [[مسلمانان]] نیز متناسب با نیازها و شرایط فرهنگی خود، به الگویی از روان‌شناسی نیاز دارند. در این کتاب، ضمن اشاره به کاستی‌های روان‌شناسی موجود، مبانی، تاریخچه و قلمرو روان‌شناسی [[اسلامی]] بررسی شده است. مطالعه این اثر می‌تواند به [[فهم]] معنای روان‌شناسی اسلامی و آشنایی با ظرفیت‌ها و قابلیت‌های متون و [[منابع دینی]] در ساخت و گسترش نظریه‌های روان‌شناسی کمک کند».
در معرفی این کتاب آمده است: «مروری بر برخی از مفاهیم و آموزه‌های [[روان‌شناختی]] مندرج در [[نهج‌البلاغه]] است. در این اثر سعی شده است مبانی [[انسان‌شناختی]]، ساحت‌های مختلف [[انسان]]، [[معنای زندگی]]، [[رشد]] در گستره [[زندگی]]، مسایل مربوط به [[خانواده]]، [[رفتارها]] و تعاملات فردی و [[اجتماعی]] [[انسان‌ها]] و در نهایت راهکارهای دستیابی به [[بهداشت روانی]] از منظر [[امام علی]]{{ع}} در نهج‌البلاغه، مورد بحث و بررسی قرار گیرد. از این رو نگارنده نخست به کتابشناسی نهج‌البلاغه پرداخته و پس از آن محتوای مباحث روان‌شناختی موجود در آن را بررسی نموده است. وی در همین راستا به تبیین مسایلی همچون: [[سرشت انسان]] و ماهیت او از منظر امام علی، مسأله [[جبر و اختیار]] در نهج‌البلاغه، تحلیلی از نفس، [[روح]]، [[عقل]]، بدن، لب و رابطه آنها در این کتاب، مفهوم زندگی و رابطه آن با [[مرگ]]، باورهای زندگی پس از مرگ، مفاهیم مرتبط با [[روان‌شناسی]] رشد در نهج‌البلاغه، راهکارهای [[کارآمدی]] خانواده در این کتاب، [[رفتارهای اجتماعی]] [[انسان]] و مسایل مربوط به بهداشت روانی از دیدگاه امام علی پرداخته و از منظری روان‌شناختی به [[تفسیر]] این قبیل از مفاهیم و [[آموزه‌ها]] پرداخته است».


== فهرست کتاب ==
== فهرست کتاب ==
{{فهرست اثر}}
{{فهرست اثر}}
*مقدمه
*مقدمه
===آشنایی با [[علم روان‌شناسی]]===
*رابطه [[علم و دین]]
*تعریف [[روانشناسی]]
* [[علم دینی]]
*موضوع [[روان‌شناسی]]
*اهداف کتاب
* [[اهداف]]روان‌شناسی
*اهمیت و [[ضرورت]]
*پیشینه و تاریخچه روان‌شناسی
*روش‌شناسی
*مکتب‌های روان‌شناسی
*مراحل و محدودیت‌ها
**ساختارگرایی
*آیا [[نهج البلاغه]] به [[تنهایی]] می‌تواند به عنوان منبع [[معارف]] [[روان شناختی]] [[دینی]] مطرح شود؟
**کارکردگرایی
*ساختار کتاب
**روان تحلیل گری
===فصل اول کتاب [[شناخت]] نهج البلاغه===
**رفتارگرایی
*اهداف فصل
**رویکرد [[شناختی]]
*چیستی نهج البلاغه
** [[انسان‌گرایی]]
**تدوین
**روان‌شناسی مثبت نگر
**تبویب
*حوزه‌ها و حیطه‌های کاربرد روان‌شناسی
**اسناد و اعتبار
*روش‌های تحقیق در روان‌شناسی
**کتاب شناخت
*انواع تحقیق در روان‌شناسی
***شرح‌های نهج البلاغه
*نقایص و کاستی‌های روان‌شناسی معاصر
***ترجمه‌های نهج البلاغه
===روان‌شناسی بر مبنای [[فرهنگ اسلامی]]===
*** [[نظم]] نهج البلاغه
* [[جنبش]] روان‌شناسی [[فرهنگ]] محور
***معرفی [[نامه]] نهج البلاغه
*الگوهای روان‌شناسی فرهنگ محور
***چاپ‌های نهج البلاغه
*روان‌شناسی [[اسلامی]]
*** [[فرهنگ]] واژه ها
**علل [[گرایش]] به روان‌شناسی اسلامی
***معجم الفاظ
**چیستی روان‌شناسی اسلامی
***معجم موضوعات
**تعریف پیشنهادی برای روان‌شناسی اسلامی
***گزیده ها
**موضوع روان‌شناسی اسلامی
***نسخه‌های خطی
**اهداف روان‌شناسی اسلامی
**نهج البلاغه از نگاه [[دانشوران]]
**روش تحقیق در روان‌شناسی اسلامی
*خلاصه فصل
**انواع روش تحقیق در روان‌شناسی اسلامی
* [[پرسش]] و تحقیق
*** [[روش تاریخی]]
===فصل دوم: مبانی [[انسان‌شناسی]]===
***روش تحلیل محتوا
*اهداف فصل
***روش قیاسی
*پدیدایی [[انسان]]
***روش استقرایی
**پدیدایی انسان از دیدگاه [[امام علی]]{{ع}}
***روش مصاحبه و نظر سنجی
* [[سرشت]] نخستین
***روش [[شهود]] و [[مکاشفه]]
*کرانه‌های وجودی انسان
***روش درون نگری
**تفاوت [[انسان‌ها]]
***روش [[مشاهده]]
** [[ضعف]] انسان
***روش [[تجربه]] و [[آزمایش]]
* [[جبر و اختیار]]
**ارتباط روان‌شناسی اسلامی با دیگر رشته‌های [[علمی]]
** [[مشیت]] انسان
**روان‌شناسی اسلامی و [[علم اخلاق]]
** [[امتحان]] و [[ابتلا]]
**روان‌شناسی اسلامی و [[علم]] النفس [[فلسفی]]
** [[ارسال پیامبران]] [[الهی]]
**روان‌شناسی اسلامی و [[عرفان]]
** [[مسئولیت]]
**روان‌شناسی اسلامی و [[علوم تربیتی]]
*خلاصه فصل
**روان‌شناسی اسلامی و [[علم فقه]]
*پرسش و تحقیق
===مبانی [[هستی شناختی]] و الهیاتی روان‌شناسی اسلامی===
===فصل سوم: ساحت‌های انسان===
* [[هستی‌شناسی]]
*اهداف فصل
*مبانی هستی شناختی روان‌شناسی اسلامی
**بدن
*مبانی الهیاتی روان‌شناسی اسلامی
*تأثیر مبانی هستی شناختی و الهیاتی بر [[نظریه]]روان‌شناسی اسلامی
===مبانی [[ارزش]] شناختی روان‌شناسی اسلامی===
*تعریف و اهمیت ارزش
*ارزش‌شناسی
**تاریخچه ارزش‌شناسی
**نظریه‌ها و رویکردهای ارزش‌شناسی
*منابع [[ارزش‌ها]]
*جایگاه ارزش در نظریه‌ها و رویکردهای روان‌شناسی
*ارزش از نظر [[اسلام]]
* [[ایمان به خدا]] پایه و اساس ارزش‌ها
*اصول ارزش‌ها در روان‌شناسی اسلامی
===مبانی [[معرفت‌شناسی]] روان‌شناسی اسلامی===
*تعریف [[معرفت]]
*تعریف [[معرفت‌شناسی]]
*تاریخچه و نظریه‌های معرفت‌شناسی
**نظریه فطرت‌گرایی
** [[نظریه]] [[تجربه‌گرایی]]
*تأثیر تجربه‌گرایی بر [[روان‌شناسی]]
*مبانی [[شناخت]] در [[منابع اسلامی]]
* [[ارزش]] و جایگاه شناخت از نظر [[اسلام]]
*نظریه شناخت در اسلام
*[[رشد]] شناخت در گستره [[تحول]]
*انواع شناخت در منابع اسلامی
*خطاناپذیری شناخت حضوری
*همانندی شناخت حصولی و حضوری
*منابع شناخت از نظر اسلام
*منابع عام و مشترک
** [[حواس ظاهری]]
** [[قوای باطنی]]
*منابع ویژه و اختصاصی
** [[وحی]]
** [[الهام]]
===مبانی [[انسان شناختی]] روان‌شناسی [[اسلامی]]===
* [[انسان‌شناسی]]
*اهمیت انسان‌شناسی در پژوهش‌های [[علمی]]
* [[بحران]] انسان‌شناسی معاصر
*انسان‌شناسی [[دینی]]
*واژه‌های مربوط به [[انسان در قرآن]]
* [[سیر]] [[خلقت]] و [[آفرینش انسان]] از نظر اسلام
*استناد آفرینش انسان به [[خدا]] در [[قرآن]]  
* [[ابعاد وجودی انسان]] از نظر اسلام
*تأثیر‌گذاری [[روح]] و بدن بر یکدیگر
*ویژگی‌های [[انسان]] از نظر اسلام
**ویژگی‌های مثبت
*** [[اختیار]] و [[آزادی]]
*** [[تعهد]] و [[مسئولیت‌پذیری]]
***منحصر به فرد بودن
*** [[جاودانگی]] و [[فناناپذیری]]
*** [[هدفمندی]] در [[زندگی]]
*** [[امانت داری]]
*** [[خلافت الهی]]
*** [[کرامت]] و [[ارزشمندی]]
*** [[عبودیت]] و [[بندگی]]
*** [[کمال‌گرایی]]
***داشتن [[فطرت الهی]]
***بهره‌مندی از نیروی [[عقلانی]]
**اوصاف و ویژگی‌های منفی
*** [[ضعف]] و [[ناتوانی]]
*** [[ناسپاسی]]
*** [[طغیانگری]]
*** [[شتابزدگی]]
*** [[بی وفایی]] و فراموشکاری
*** [[ستمگری]] و [[نادانی]]
*** [[بخل ورزی]]
*** [[مجادله]] گری
*** [[حرص]] و [[آزمندی]]
*** [[تعارض]] [[امیال]] و گرایش‌های درونی انسان
* [[نیازهای انسان]] از نظر اسلام
**تعریف نیاز
**منشأ نیازهای انسان
**اهمیت نیازها در زندگی انسان
**طبقه‌بندی نیازهای انسان
***نیازهای [[زیستی]]
***نیازهای روانی
*** [[نیازهای معنوی]]
===مروری بر تاریخچه روان‌شناسی اسلامی===
*زمینه‌های اولیه روان‌شناسی اسلامی
**مطالعات [[کلامی]]
** [[اخلاق اسلامی]]
** [[فلسفه اسلامی]]
** [[عرفان]] و [[تصوف اسلامی]]
*ارائه خدمات [[روان شناختی]] در عمل
*مروری بر دیدگاه‌های [[روان شناختی]] [[اندیشمندان مسلمان]]
* [[روان‌شناسی]] [[اسلامی]] در دوره معاصر
**تاریخچه روان‌شناسی اسلامی در خارج از [[ایران]]
**تاریخچه روان‌شناسی اسلامی در ایران
===شاخه‌ها و گرایش‌های روان‌شناسی اسلامی===
*روان‌شناسی [[تربیتی]]
*روان‌شناسی [[خانواده]]
*روان‌شناسی [[اجتماعی]]
*روان‌شناسی[[اخلاق]]
===مفاهیم بنیادی روان‌شناسی اسلامی ([[روح]]، نفس، [[عقل]]، [[قلب]])===
*پیشینه بحث درباره روح نفس عقل و قلب
*روح نفس عقل و قلب در [[منابع اسلامی]]
**روح
***راه‌های [[اثبات وجود]] [[روح]]
***اصالت روح
**نفس
**نفس
***مراحل [[رشد]] نفس
** [[روح]]
***بحث ویژه: مکانیزم‌های نفس
** [[عقل]]
**قلب
** [[قلب]]
**عقل
*خلاصه فصل
***جایگاه مهم عقل در ساختار [[شخصیت انسان]]
*پرسش و تحقیق
===کتابنامه===
===فصل چهارم: [[معنای زندگی]]===
* [[فارسی]] و [[عربی]]
*اهداف فصل
*کتابنامه [[انگلیسی]]
*تعریف معنای زندگی
 
*اهمیت معنای زندگی
*پیشینه معنای زندگی در [[روان‌شناسی]]
*مبانی نظری معنای زندگی در نهج البلاغه
** [[خدا]] و معنای زندگی
**باورهای مربوط به [[دنیا]] و [[آخرت]]
** [[هدف زندگی]]
** [[مرگ]] و معنای زندگی
** [[احساس]] [[خود ارزشمندی]]
*خلاصه فصل
*پرسش و تحقیق
===فصل پنجم: [[رشد]] در گستره [[زندگی]]===
*اهداف فصل
*تعریف روان‌شناسی رشد
*دوره‌های [[رشد]]
**دوره اول: رشد پیش از تولد
***مرحله یک: انعقاد نطفه تا 40 روزگی
***مرحله دو: 40 تا 80 روزگی
***مرحله سه: 80 روزگی تا 4 ماهگی
***مرحله چهار: از 4 ماهگی تا تولد
**دوره دوم: رشد [[کودکی]]
***مرحله یک: تولد تا 2 سالگی (شیرخوارگی یا کودکی اولیه)
***مرحله دو: از 2 تا 7 سالگی (کودکی میانه)
**دوره سوم: رشد [[نوجوانی]]
**دوره چهارم: رشد [[جوانی]]
**دوره پنجم: رشد میانسالی
**دوره ششم: رشد سالمندی
***نگرش نسبت به مرگ و مردن؛ تفاوت‌های فردی و [[فرهنگی]]
***سالمندی و [[آمادگی برای مرگ]] و مردن
***اوصاف و ویژگی‌های [[مرگ]]
***سالمندی و [[تجربه]] مرگ
**دوره هفتم: [[رشد]] روانی پس از مرگ
***نقش عمل در [[رشد]] روانی پس از مرگ
*خلاصه فصل
* [[پرسش]] و تحقیق
===فصل ششم: [[خانواده]]===
*اهداف فصل
*جایگاه [[خانواده]]
**تعریف خانواده
** [[روان‌شناسی]] خانواده
**شکل‌گیری خانواده
** [[کارآمدی]] خانواده
*شرایط و زمینه‌های کارآمدی خانواده
** [[رعایت]] ملاک‌های [[انتخاب همسر]]
**سازگاری‌های اولیه
** [[درک]] متقابل بین [[همسران]]
**نقش‌پذیری در خانواده
** [[حفظ]] [[حریم]] خانواده
**روابط مثبت در خانواده
***روابط بین همسران
***روابط بین [[والدین]] و [[فرزندان]]
**ارضای نیازهای خانواده
*تعالی و رشد خانواده
** [[تعهد]] در خانواده
** [[معنویت]] در خانواده
*روابط خانواده ها
* [[آسیب‌شناسی]] خانواده
*تفاوت‌های [[زن]] و مرد
**رویکرد [[نهج البلاغه]] به تفاوت‌های زن و مرد
**یافته‌های [[تجربی]] در زمینه تفاوت‌های زن و مرد
**تفاوت‌های مغزی در [[زنان]] و مردان
**تأثیر هورمون‌های جنسی در تفاوت‌های زن و مرد
*برداشت نهایی
*خلاصه فصل
*پرسش و تحقیق
===فصل هفتم: [[رفتار]] و تعامل [[اجتماعی]]===
*اهداف فصل
* [[شناخت]] اجتماعی
* [[پرخاشگری]]
**بازداری از طریق [[تهدید]] (توجه به پیامدها)
**بازداری از طریق تأخیر (توجه به پیشامدها)
**کنترل [[خودشیفتگی]] (توجه به خودآمدها)
** [[پیشگیری]] از تحریک مستقیم
**مهار وندالیسم
*رفتار حمایتی
** [[تکافل اجتماعی]]
** [[حقوق]] [[نیازمندان]] در [[اموال]] [[ثروتمندان]]
** [[یاری]] [[خداوند]] و خود
** [[روابط خویشاوندی]]
** [[برادری]]
* [[نفوذ اجتماعی]]
** [[تقیه]]
** [[امر به معروف و نهی از منکر]]
*خلاصه فصل
*پرسش و تحقیق
===فصل هشتم: [[بهداشت روانی]]===
*اهداف فصل
*تعریف و ماهیت بهداشت روانی
*ابعاد و مؤلفه‌های بهداشت روانی
**نگرش‌ها و بازخوردهایی نسبت به خود
**نگرش‌ها و بازخوردهایی نسبت به دیگران
** [[نگرش‌ها]] و بازخوردهایی نسبت به [[زندگی]]
**نگرش‌ها و بازخوردهایی نسبت به [[خدا]]
* [[اهداف]]بهداشت روانی
**پیشگیری نوع اول
**پیشگیری نوع دوم
**پیشگیری نوع سوم
* [[استرس]] عامل تهدید کننده [[بهداشت روانی]]
**زمینه‌ها و عوامل [[استرس]] از نظر [[امام علی]]{{ع}}
**عوامل مربوط به سازگاری فرد با محیط [[زندگی]]
**عوامل مربوط به فقدان‌ها
** [[تغییر]] و تحولات محیطی طبیعی و [[اجتماعی]]
**عوامل مربوط به عملکرد و [[رفتار شخصی]]
*شیوه‌های مقابله با استرس
**تغییر وضعیت و اجتناب از موقعیتهای استرس‌زا
**استفاده از [[فنون]] [[شناختی]] مقابله با استرس
***زیر سؤال بردن نگرش‌ها و باورهای غلط
***مثبت نگری و [[ارزیابی]] درست از رویدادهای زندگی
*** [[واقعیت]] نگری و [[پرهیز]] از فاجعه‌سازی و تعمیم [[افراطی]]
***روش مقابله اسنادی
**روشهای [[عاطفی]] [[رفتاری]] مقابله با استرس
*** [[دعا]]
*** [[ایمان]] و [[تقوا]]
*** [[صبر]]
***استفاده از حمایت‌های اجتماعی
*خلاصه فصل
* [[پرسش]] و تحقیق
===منابع و مآخذ===
*منابع [[فارسی]]
*منابع لاتین
===نمایه ها===
{{پایان فهرست اثر}}
{{پایان فهرست اثر}}


== دربارهٔ پدیدآورنده ==
== دربارهٔ پدیدآورندگان ==
{{پدیدآورنده ساده
{{پدیدآورنده کتاب
| پدیدآورنده کتاب = محمد صادق شجاعی
| پدیدآورنده کتاب = محمد صادق شجاعی
| نوع همکاری = پدیدآورنده}}
| نوع همکاری = پدیدآورنده}}
 
{{پدیدآورنده کتاب
| پدیدآورنده کتاب = مسعود آذربایجانی
| نوع همکاری = پدیدآورنده}}


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۲۰۶: خط ۲۲۹:
[[رده:کتاب‌های محمد صادق شجاعی]]
[[رده:کتاب‌های محمد صادق شجاعی]]
[[رده:آثار محمد صادق شجاعی]]  
[[رده:آثار محمد صادق شجاعی]]  
[[رده:کتاب‌های مسعود آذربایجانی]]
[[رده:آثار محمد مسعود آذربایجانی]]
[[رده:کتاب‌های دارای چکیده]]
[[رده:کتاب‌های دارای چکیده]]
[[رده:کتاب‌های دارای فهرست]]
[[رده:کتاب‌های دارای فهرست]]
[[رده:کتاب‌های فاقد متن دیجیتال]]
[[رده:کتاب‌های فاقد متن دیجیتال]]
[[رده:کتاب‌های فاقد متن PDF]]
[[رده:کتاب‌های فاقد متن PDF]]

نسخهٔ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۷

روان‌شناسی در نهج‌البلاغه
(مفاهیم و آموزه‌ها)
زبانفارسی
نویسندگان
موضوع
مذهبشیعه
ناشرانتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه‏
محل نشرقم
سال نشر۱۳۹۳ ش
تعداد صفحه۲۸۴
شابک۹۷۸-۶۰۰-۲۹۸-۰۲۶-۷
شماره ملی۳۵۹۵۷۷۷

روان‌شناسی اسلامی، کتابی است که با زبان فارسی به بررسی مفاهیم و آموزه‌های روان‌شناختی نهج‌البلاغه می‌پردازد و دیدگاه امام علی(ع) را درباره انسان، زندگی، خانواده، رفتار اجتماعی و بهداشت روانی تبیین می‌کند. این کتاب اثر محمد صادق شجاعی و مسعود آذربایجانی است و انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه‏ نشر آن را به عهده داشته‌ است[۱].

دربارهٔ کتاب

در معرفی این کتاب آمده است: «مروری بر برخی از مفاهیم و آموزه‌های روان‌شناختی مندرج در نهج‌البلاغه است. در این اثر سعی شده است مبانی انسان‌شناختی، ساحت‌های مختلف انسان، معنای زندگی، رشد در گستره زندگی، مسایل مربوط به خانواده، رفتارها و تعاملات فردی و اجتماعی انسان‌ها و در نهایت راهکارهای دستیابی به بهداشت روانی از منظر امام علی(ع) در نهج‌البلاغه، مورد بحث و بررسی قرار گیرد. از این رو نگارنده نخست به کتابشناسی نهج‌البلاغه پرداخته و پس از آن محتوای مباحث روان‌شناختی موجود در آن را بررسی نموده است. وی در همین راستا به تبیین مسایلی همچون: سرشت انسان و ماهیت او از منظر امام علی، مسأله جبر و اختیار در نهج‌البلاغه، تحلیلی از نفس، روح، عقل، بدن، لب و رابطه آنها در این کتاب، مفهوم زندگی و رابطه آن با مرگ، باورهای زندگی پس از مرگ، مفاهیم مرتبط با روان‌شناسی رشد در نهج‌البلاغه، راهکارهای کارآمدی خانواده در این کتاب، رفتارهای اجتماعی انسان و مسایل مربوط به بهداشت روانی از دیدگاه امام علی پرداخته و از منظری روان‌شناختی به تفسیر این قبیل از مفاهیم و آموزه‌ها پرداخته است».

فهرست کتاب

فصل اول کتاب شناخت نهج البلاغه

  • اهداف فصل
  • چیستی نهج البلاغه
    • تدوین
    • تبویب
    • اسناد و اعتبار
    • کتاب شناخت
      • شرح‌های نهج البلاغه
      • ترجمه‌های نهج البلاغه
      • نظم نهج البلاغه
      • معرفی نامه نهج البلاغه
      • چاپ‌های نهج البلاغه
      • فرهنگ واژه ها
      • معجم الفاظ
      • معجم موضوعات
      • گزیده ها
      • نسخه‌های خطی
    • نهج البلاغه از نگاه دانشوران
  • خلاصه فصل
  • پرسش و تحقیق

فصل دوم: مبانی انسان‌شناسی

فصل سوم: ساحت‌های انسان

  • اهداف فصل
  • خلاصه فصل
  • پرسش و تحقیق

فصل چهارم: معنای زندگی

فصل پنجم: رشد در گستره زندگی

  • اهداف فصل
  • تعریف روان‌شناسی رشد
  • دوره‌های رشد
    • دوره اول: رشد پیش از تولد
      • مرحله یک: انعقاد نطفه تا 40 روزگی
      • مرحله دو: 40 تا 80 روزگی
      • مرحله سه: 80 روزگی تا 4 ماهگی
      • مرحله چهار: از 4 ماهگی تا تولد
    • دوره دوم: رشد کودکی
      • مرحله یک: تولد تا 2 سالگی (شیرخوارگی یا کودکی اولیه)
      • مرحله دو: از 2 تا 7 سالگی (کودکی میانه)
    • دوره سوم: رشد نوجوانی
    • دوره چهارم: رشد جوانی
    • دوره پنجم: رشد میانسالی
    • دوره ششم: رشد سالمندی
    • دوره هفتم: رشد روانی پس از مرگ
      • نقش عمل در رشد روانی پس از مرگ
  • خلاصه فصل
  • پرسش و تحقیق

فصل ششم: خانواده

  • اهداف فصل
  • جایگاه خانواده
  • شرایط و زمینه‌های کارآمدی خانواده
  • تعالی و رشد خانواده
  • روابط خانواده ها
  • آسیب‌شناسی خانواده
  • تفاوت‌های زن و مرد
    • رویکرد نهج البلاغه به تفاوت‌های زن و مرد
    • یافته‌های تجربی در زمینه تفاوت‌های زن و مرد
    • تفاوت‌های مغزی در زنان و مردان
    • تأثیر هورمون‌های جنسی در تفاوت‌های زن و مرد
  • برداشت نهایی
  • خلاصه فصل
  • پرسش و تحقیق

فصل هفتم: رفتار و تعامل اجتماعی

فصل هشتم: بهداشت روانی

  • اهداف فصل
  • تعریف و ماهیت بهداشت روانی
  • ابعاد و مؤلفه‌های بهداشت روانی
    • نگرش‌ها و بازخوردهایی نسبت به خود
    • نگرش‌ها و بازخوردهایی نسبت به دیگران
    • نگرش‌ها و بازخوردهایی نسبت به زندگی
    • نگرش‌ها و بازخوردهایی نسبت به خدا
  • اهدافبهداشت روانی
    • پیشگیری نوع اول
    • پیشگیری نوع دوم
    • پیشگیری نوع سوم
  • استرس عامل تهدید کننده بهداشت روانی
  • شیوه‌های مقابله با استرس
  • خلاصه فصل
  • پرسش و تحقیق

منابع و مآخذ

نمایه ها

دربارهٔ پدیدآورندگان

محمد صادق شجاعی (پدیدآورنده)
محمد صادق شجاعی
حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد صادق شجاعی (متولد ۱۳۵۰ش، افغانستان)، در کنار دروس متداول حوزوی تحصیلات آکادمیک خود را در مقطع دکتری روانشناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی به اتمام رساند. همکاری علمی با بخش پژوهش‌های صدا و سیمای قم، مرکز مطالعات تربیت اسلامی، گروه روان‌شناسی مؤسسه دارالحدیث و پژوهشگاه حوزه و دانشگاه ازجمله فعالیت‌های وی است. او علاوه بر تدریس دروس حوزوی و دانشگاهی به راهنمایی و مشاوره پایان‌نامه‌های طلاب نیز مشغول است و تاکنون چندین جلد کتاب و مقاله به رشته تحریر درآورده است. «نظریه نیازهای معنوی در اسلام»، «توکل به خدا راهی به سوی حرمت خود و سلامت روان»، «ساختار مفهومی هویت بر پایه منابع اسلامی» برخی از این آثار است.[۲]
مسعود آذربایجانی (پدیدآورنده)
مسعود آذربایجانی
حجت الاسلام و المسلمین دکتر مسعود آذربایجانی (متولد ۱۳۴۲ ش، اصفهان)، دارای مدرک دکترای فلسفه دين با گرايش روانشناسی دين از دانشگاه تربیت قم است. تحصیلات حوزوی خود را نزد اساتیدی همچون حضرات آیات: عبدالله جوادی آملی، حسن حسن‌ زاده‌ آملی‌، حسین مظاهری و محمد فاضل لنکرانی به اتمام رساند. قائم مقام گروه روان‌شناسی و عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، عضو شورای علمی دانشنامه فاطمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه، مدرس دانشگاه علم و صنعت؛ دانشگاه تهران؛ مؤسسه امام خمینی؛ مرکز تربیت مدرس؛ جامعه‌ الزهراء از جمله فعالیت‌های وی است. او علاوه بر تدریس در حوزه‏‌هاى علمیه و دانشگاه‌های کشور، به تألیف مقالات و کتب علمی و دینی پرداخته است. «تهیه و ساخت آزمون‌های جهت‌گیری مذهبی با تکیه بر اسلام»، «روان‌شناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی»، «روان‌شناسی عمومی»، «ساختار معنایی امید در آیات قرآن‌کریم»، «رابطه انتظار و بهداشت روان»، «روان‌شناسی سلامت با نگرش به منابع اسلامی»، «اشتغال زن» و «مناسبت‌های دین و روان‌شناسی» برخی از آثار اوست.[۳]

پانویس