مرثیه
این مدخل زیرشاخهٔ بحث عزاداری است. مرثیه از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: مرثیه در معارف و سیره حسینی - مرثیه در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
سوگواری و گریستن بر اباعبدالله الحسین (ع) نشانه پیوند قلبی با اهل بیت (ع) و حماسه عاشوراست. برپایی مجالس عزا نیز برای سیدالشهدا بیعت با امام و راه امام و تغذیه فکری و روحی از مکتب عاشوراست. مرثیه سرایی و عزاداری احیای خط خون و شهادت و رساندن پیام مظلومان به گوش تاریخ است[۱].
معناشناسی
مرثیه: سوگواری، نوحه خوانی، عزاداری، چیزی که در سوگ شخصی خوانده میشود، از ریشه "رثاء" است. از آنجا که توصیه شده در سوگ اهلبیت پیامبر، به خصوص امام حسین (ع) مرثیه خوانی و نوحه خوانی شود و بر مصیبتهای آن امام شهید گریه کنند، مرثیه بیشتر به خواندن روضه و شعر در رثای آن حضرت و امامان معصوم گفته میشود. جمع آن "مَراثی" است.
به شاعرانی که درباره عزای اهل بیت شعر میسرایند "مرثیه سرا" گویند. مرثیه خوانی به یاد حادثه عاشورا و مظلومیت شهید کربلا، سبب زنده ماندن آن حادثه در خاطرهها میشود و عواطف و محبت شیعیان را نسبت به خاندان پیامبر میافزاید و مرثیه خوانی و گوش دادن به مرثیه و گریستن بر عزای ابا عبدالله (ع) ثواب بسیار دارد[۲].
اهل بیت و مرثیهسرایی
نخستین کسانی که از شیوه مرثیه برای رساندن پیام خون شهدا بهره گرفتند، اهل بیت امام حسین (ع) و کاروان اسیران بودند. بهرهگیری از این شیوه از عصر عاشورا به گونهای محدود، آغاز شد و در کوفه و شام و پس از آن در مدینه ادامه یافت. برای نمونه، در ساعتهای پایانی عاشورا و هنگامی که اهل بیت را از کنار بدنهای مطهر شهیدان عبور دادند، حضرت زینب در کنار بدن آغشته به خون امام حسین به گونهای عزاداری کرد که دوست و دشمن را به شدت متأثر کرد[۳].
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
- ↑ مزینانی، محمد صادق، نقش زنان در حماسه عاشورا، ص۲۸۹-۲۹۰.
- ↑ محدثی، جواد، فرهنگنامه دینی.
- ↑ مزینانی، محمد صادق، نقش زنان در حماسه عاشورا، ص۲۹۰-۲۹۱.