آثار محبت به همسر
مقدمه
مهرورزی، محبت و عشق زن و شوهر به هم، زمینه را برای آرامش در فضای خانه و میان اعضای خانواده فراهم خواهد کرد. چنین فضایی نتایج بسیار مثبتی را در پی خواهد داشت. افزون بر این، عاملی مؤثر برای پیشگیری از انواع ناراحتیها، کدورتها، اختلافها و کشمکشهای خانوادگی و نیز دارویی شفابخش برای این معضلات خواهد بود. چنین فضای دلپذیری میدان را چندان برای بروز خشم و کینهورزی تنگ میکند که فرد میلی به بروز چنین رفتارهای نادرستی در خود احساس نمیکند. کسانی که یکدیگر را دوست دارند و به هم عشق میورزند، بسیاری از امور ناپسند موجود در طرف مقابل را نادیده میگیرند. حتی برخی امور ناپسند در دیده آنان پسندیده جلوه میکند؛ چراکه به فرموده پیامبر اسلام(ص)، دوستی و محبت موجب میشود بدیهای محبوب دیده نشود[۱].
مناسب است در این بخش از بحث، به سخنان پیامبر بزرگوار اسلام(ص) درباره ارتباط مناسب زن و شوهر اشارهای کنیم. رسول خدا(ص) در حدیث معروف «حولا»[۲] که نکتههای ارزندهای را دربردارد. درباره مراعات حال زنان و علت این مسئله فرمودهاند: حولا از همسرش نافرمانی کرد شوهرش ناراحت شد و با او قهر کرد. کوششهای حولا برای راضی کردن شوهرش ثمری نداشت. حولا که در اثر تربیتهای رسول خدا(ص) از پیامدهای این کار و رفتار شوهرش نگران بود، جز متوسل شدن به پیامبر اکرم(ص) چارهای ندید پس به خانه پرمهر رسول خدا(ص) وارد شد. پیامبر در خانه نبود و امسلمه، همسر باوفای حضرت(ص) او را با خوشرویی پذیرفت. حولا ماجرای خود و نافرمانی و قهر و خشم شویش را با او در میان گذاشت. وقتی رسول خدا(ص) به منزل آمدند، بوی خوش عطرهای این زن عطرفروش را استشمام کردند. از حال او و عطرهایش جویا شدند. امسلمه ماجرای حولا و همسرش را به شوهر عزیزش عرض کرد حضرت(ص) وقتی از ماجرای او و شوهرش آگاه شدند در پاسخ به او مجموعهای از وظایف زن را در قبال شوهرش و آثار و برکات خوشرویی و انجام وظیفه زن را برای او چنین بیان فرمودند: «ای حولا، هر زنی که نمازش را بر پای دارد و ملازم خانهاش باشد و کمتر از آن خارج شود و پیرو خواستههای شوهرش باشد خداوند همه گناهان گذشته و حالش را خواهد بخشید»[۳].
آنگاه حضرت گوشهای از سختیها و مشقتهای طاقتفرسایی را که همسر ایوب پیامبر(ص) در پیروی و اطاعت و یاری شوهرش متحمل شده بود و تنها به خاطر خدا او را در مدت هجده سال بیماری و گرفتاریاش یاری داده بود، یادآور شدند و خطاب به حولا ادامه دادند: ای حولا، سوگند به خداوندی که مرا به حق به پیامبری و رسالت مبعوث فرمود هر زنی که در سختیها و راحتیهای شوهرش صبر و تحمل داشته باشد و پیرو خواستهها و فرمانهای او باشد، خداوند او را در قیامت با همسر ایوب پیامبر(ص) محشور خواهد کرد[۴].
در ادامه، حولا از رسول خدا(ص) درباره حقوق زن بر شوهر و وظایف شوهر پرسید. حضرت(ص) در پاسخ فرمودند: برادرم جبرئیل پیوسته درباره رعایت حقوق زنان به من سفارش میکرد؛ تا جایی که من گمان بردم که مرد در برابر رفتارهای همسرش حتی حق گفتن اُف را نخواهد داشت. او (برادرم جبرئیل) به من خبر داده، «ای محمد درباره زنان از خدا بترس؛ چراکه آنان پناهندگانی نزد شمایند. شما زنان را و آنچه از ایشان بر شما حلال است، به حکم کلام خدا و کتاب خدا و به صورت امری واجب یا مستحب از شریعت محمد بن عبد الله(ص) به منزله امانات خداوند در اختیار دارید. به همین دلیل آنان بر ذمه شما حقوق واجبی دارند... پس با آنان مهر و شفقت داشته باشید و کدورتها را از دلهای آنان دور کنید تا در کنار شما قرار گیرند... بر آنان سخت نگیرید و از ایشان خشمناک نشوید.»..[۵].
به باور برخی صاحبنظران[۶]، بسیاری از دستورها و توصیههای اسلام درباره مسائل خانوادگی و ارتباط بین زن و شوهر برای ایجاد محبت و بستری مناسب در خانه است. به همین دلیل ثوابها و پاداشهای بسیاری که برای برخی رفتارها و خلقوخویهای زنها و شوهرها در قبال هم در نظر گرفته شده، به خاطر آثار و برکات آن است، به تعبیر آنان این پاداشها استحقاقی نیست؛ بلکه ثانوی است و برای آن است که از این راه، زن و شوهر به هم ابراز محبت، احترام و اکرام کنند؛ برای مثال، رسول خدا(ص) در حدیث یادشده (حدیث حولا) خطاب به ایشان میفرمایند: «ای حولا اگر زن در قبال سختیها و راحتیهای زندگی با شوهرش بسازد و صبر پیشه کند و مطیع او و خواستههایش باشد، خداوند تبارک و تعالی او را با همسر حضرت ایوب(ع) محشور خواهد ساخت»[۷].
این پاداش عظیم که به فرموده حضرت(ص) خداوند تعالی برای چنین زنانی در نظر گرفته، استحقاقی نیست؛ چراکه اگر زن و مرد در خانه با همچنین رویه پسندیدهای داشته باشند، زمینهای برای ایجاد و تقویت محبت به یکدیگر را فراهم خواهند آورد. در چنین فضایی همه اعضای خانواده در مسیر درست گام برمیدارند؛ تربیت فرزندان به خوبی انجام میشود؛ از هرگونه انحراف و لغزش اخلاقی و رفتاری پیشگیری خواهد شد؛ از همه ظرفیتها و استعدادهای خانواده به بهترین شکل بهرهبرداری خواهد شد؛ اعضای خانواده به ویژه زن و شوهر در برابر سختیها، مشکلات و پیشامدهای ناگوار صبر و استقامت خواهند داشت؛ و.... همه این امور از برکات ایجاد و ابراز محبت و رفتار محبتآمیز بین همسران است.
عشق، علاقه، دلدادگی و محبت به همسر، به ویژه بیان و ابراز آن به شیوههای گوناگون، برکات بسیاری برای آنان و همه اعضای خانواده دارد. اشاره به نمونهای از آنها در این مجال مناسب است:
- جلب توجه همسر: ابراز محبت و عشق و علاقه موجب خواهد شد زن یا مرد همه توجه همسرش را به خویش جلب کند؛ چشم و دل او را از خود لبریز سازد، و جایی برای چیز یا کسی دیگر باقی نگذارد. شاید کم نباشند همسرانی که به سبب بیتوجهی به این مسئله مهم و در نتیجه، احساس بیاعتمادی و بیتوجهی به یکدیگر، حس نیاز به محبت در آنان ارضا نشده باشد. در نتیجه بر اثر عواملی دیگر چشم و دل یکی از آنان یا هر دویشان با محبتهای کاذب دیگران پر شده و جای همسر را کس دیگری پر کرده باشد. سرانجام نیز پس از درگیریها و کشمکشهای خانوادگی و... رابطه ایشان به جدایی و طلاق انجامیده باشد.
- ایجاد صفا و صمیمیت بیشتر میان آنان: ارتباط زناشویی و خانوادگی اگر با صفا و صمیمیت همراه باشد، موجب گرمابخشی و شور و نشاط بین اعضای خانواده به ویژه همسران میشود. صفا و رونق یک خانواده مدیون ابراز عشق و علاقه بین دو رکن اساسی خانواده، یعنی زن و شوهر است. بقیه ظواهر زندگی، اعم از خانه و آنچه در آن است پوسته بیروحی بیش نیست. آنچه به اینهمه، روح میبخشد و آن را زنده میسازد، همین عشق و علاقهای است که بین اعضای خانواده به ویژه زن و مرد حاکم است.
- سکونت و آرامش: فلسفه اصلی تحقق ازدواج و پیوند زناشویی، همین سکونت و آرامش است. این سکونت و آرامش خود حاصل محبت و عشق و علاقهای است که هر یک از زن و شوهر به یکدیگر ابراز میکنند حتی اگر زن و شوهر به هم علاقه داشته باشند ولی به هر دلیل آن را به یکدیگر نشان ندهند و اظهار نکنند، باز هم آرامشی که باید گرمابخش فضای خانواده و ارتباط اعضای خانواده با هم باشد، وجود نخواهد داشت و ارتباطی خشک و بیروح و فضایی سرد بر آن حاکم خواهد شد.
- اعتماد: ارتباطهای انسانی و اجتماعی به شدت به اعتماد متقابل نیازمند است. نبود این اعتماد دوام و استمرار ارتباط و اصل موجودیت آن را در معرض خطر نابودی قرار خواهد داد؛ چراکه بیاعتمادی بدترین و خطرناکترین آفت ارتباطهای انسانی است. شدت این نیازمندی در ارتباط خانوادگی به ویژه رابطه زناشویی بسیار بیشتر است. هرچه این اعتماد وثیقتر و پایدارتر باشد عمق ارتباط و دوام آن بیشتر تضمین خواهد شد. در برابر، هرگونه سستی و تزلزل در آن اصل موجودیت ارتباط زناشویی و اساس و بنیان خانواده را تهدید میکند و موجب متلاشی شدن و نابودی آن خواهد شد. متأسفانه کم نیستند همسرانی که به سبب رفتارهای نادرست همسرانشان، در محبت و علاقه آنان به خود تردید میکنند به ویژه وقتی در رفتار و گفتار همسر، نشانههایی از بیمهری را میبینند این تردیدها دوچندان میشود. این مشکل میان همسران جوان و کمتجربه بیشتر نمایان است. در این موارد گاه حقیقتاً مرد یا زن به شوهرش علاقهمند است، ولی چون نمیداند باید آن را ابراز کند یا گونه درست ابراز علاقه به همسرش را نمیداند، سخن یا رفتاری از وی سر میزند که به تردید و بیاعتمادی به دیگری میانجامد. اگر زن و شوهر به هم عشق بورزند و این عشق و علاقه را به گونههای مختلف و متنوع و بهطور شفاف و روشن به هم ابراز کنند، آرامآرام تردیدها برطرف میشود و حس اعتماد به هم در آنان زنده میشود و با گذشت زمان بر عمق و کیفیت آن افزوده خواهد شد. به همین سبب، زن و شوهر باید با تمام توان و به گونههای مختلف محبت و عشق و علاقه خود را به هم ابراز کنند و در جلب اعتماد دوسویه بکوشند. اگر هم به هر دلیل کدورت و ناراحتی مختصری میان آنان بروز کرد، با عشقورزی و مهر و محبت هرچه بیشتر و بهتر، در رفع آن بکوشند و به گونهای، آسیب وارد شده به ارتباط سالم زناشویی و حس اعتماد دوسویه را ترمیم کنند.
- جلوگیری از درگیریها و کشمکشها یا جدایی: اغلب درگیریها و کشمکشهای خانوادگی و زناشویی در اثر کاهش محبت و علاقه و در نتیجه از دست رفتن حس اعتماد به یکدیگر رخ میدهد. متأسفانه، درک نکردن این مسئله مهم و در نتیجه درمان نشدن به هنگام و کافی آن موجب درگیریهای حاد و حتی فیزیکی و زدوخورد بین همسران میشود و در پایان به جدایی و ویرانی بنیان خانواده میانجامد. آرامش و اعتمادی که بر اثر ابراز محبت بین زن و شوهر در خانواده به شکلهای گوناگون و به فراخور حال دو طرف حاکم میشود، زمینهای برای این مسائل باقی نمیگذارد و از بروز آنها جلوگیری میکند.
- فرونشاندن التهابها و نگرانیهای احتمالی: گاه بر اثر غفلت و بیتوجهی خانواده و ارتباط زناشویی به التهاب و مشکلاتی دچار میشود. اگر این مشکل هرچه زودتر و به هنگام حل گردد و از پیچیدهتر شدن آن جلوگیری شود بسیاری از اختلافات خانوادگی پیش نخواهد آمد. ابراز عشق و علاقه و مهرورزی در روابط زناشویی میتواند چنین تأثیری داشته باشد؛ یعنی خشمها را فرونشاند؛ آنچه پیش آمده را برطرف کند؛ و ریشه بروز هرگونه مشکلی را بخشکاند.
- استحکام بنیان خانواده: اظهار و ابراز عشق و علاقه و در یک کلام ارتباط عاشقانه بین زن و شوهر، آنان را به یکدیگر علاقهمندتر میکند. آنان دل هم را تسخیر میکنند و ارتباط زناشوییشان عمیقتر میشود. سرانجام به زندگی دلگرمتر میشوند و رفتهرفته به پیمانهای میان خویش وفادارتر میشوند. به این ترتیب دیوار امنیتی محکم و بادوامی، از ابعاد گوناگون، بر گرد خانواده و ارتباطهای درونی آن کشیده خواهد شد و بنیان خانواده استحکام خواهد یافت. حس اعتماد، بین اعضای چنین خانوادههایی بیشتر است و آرامش و شادابی افزونتری را تجربه خواهند کرد. اما، اگر فضای خانواده و روابط زناشویی از این عشق و محبتها و ابراز علاقهها خالی باشد، نهتنها از برکتهای یاد شده محروم خواهد بود، بلکه گرفتار پیامدهای بسیار ناگواری نیز خواهد شد؛ پیامدهایی چون: بیمهری؛ نامهربانی و بیتوجهی به هم؛ بدخلقی؛ دلتنگی؛ بهانهگیری؛ رسیدگی نکردن به امور یکدیگر و اوضاع منزل و فرزندان؛ زندگی سخت و عیش ناگوار؛ شکستهای فردی و اجتماعی؛ بیمیلی به هم؛ اظهار علاقه به غیر؛ برقراری ارتباط با دیگران و طلاق و جدایی.
افزون بر آنچه گفتیم، ابراز علاقه همسران به یکدیگر آثار فراوان دیگری نیز در پی دارد که برای پرهیز از اطاله کلام تنها به فهرستی از عناوین آنها اشاره میکنیم:
- بهرهمندی فرزندان از چتر حمایتی خانوادگی و نشاط و شادابی حاکم بر آن؛
- دلگرمی همه اعضا به خانه و خانواده و حاکمیت عشق و دلدادگی به هم و دل در گرو غیر نسپردن؛
- دلگرمی به کسب و کار و فعالیتهای مربوط به معاش؛
- شکوفایی استعدادها و توانمندیهای خدادادی اعضای خانواده بهطور درست و کامل؛
- لذت بردن از زندگی و ارتباط با دیگران؛
- نجات اعضای خانواده از انواع آلودگیها، انحرافهای اخلاقی و رفتاری؛ مانند عیاشی، اعتیاد، فساد، فحشا و...؛
- نجات خود و دیگر افراد جامعه از مهلکههای فردی و اجتماعی؛
- نجات فرزندان از جدایی پدر و مادر و بیسرپرستی و تنهایی و... .
بنابراین اکسیر عشق و محبت همسران و ابزار علاقه ایشان به یکدیگر چنین آثار و برکاتی دارد؛ برکات بسیاری که هم خود زن و مرد و هم فرزندان و دیگر اعضای خانواده و افراد مرتبط با آنان از آن بهرهمند خواهند شد. البته با نگاهی کلان به کل جامعه انسانی، به خوبی به این نتیجه روشن پی خواهیم برد که عشق همسران به هم بر همه جامعه نیز تأثیرگذار است؛ زیرا همچنان که حاکمیت قهر و غلبه و نزاع و درگیری و در نتیجه فساد و بیبندوباری در خانوادهها بیدرنگ و مستقیم بر جوامع تأثیر میگذارد، حاکمیت عشق و محبت و ابراز علاقه به یکدیگر و در نتیجه، وجود خانوادههای سالم و صالح نیز برای جوامع مفید خواهد بود. پس جوامع انسانی نیز از برکات چنین خانوادههایی بهطور مستقیم بهرهمند میشوند[۸].
منابع
پانویس
- ↑ «رَوَى أَبُو الدَّرْدَاءِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص): حُبُّكَ لِلشَّيْءِ يُعْمِي وَ يُصِمُّ» (محمد بن علی بن بابویه (الصدوق)، من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۳۸۰؛ محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج٧۴، ص١۶۶؛ ابن ابی جمهور احسائی، عوالی اللئالی، ج۱، ص١٢۴).
- ↑ بانویی زینب نام از اهالی مدینه، به حولا معروف بود و عطر میفروخت. به همین دلیل به زینب عطاره معروف بود. حولا گاه خدمت رسول خدا(ص) میرسید و برای همسران حضرت عطر میآورد. محبت، اکرام و احترام حولا به رسول خدا(ص) از این روایت به خوبی پیداست: امام صادق(ع) میفرمایند: «جَاءَتْ زَيْنَبُ الْعَطَّارَةُ الْحَوْلَاءُ إِلَى نِسَاءِ النَّبِيِّ(ص) فَجَاءَ النَّبِيُّ(ص) فَإِذَا هِيَ عِنْدَهُمْ فَقَالَ النَّبِيُّ(ص): إِذَا أَتَيْتِنَا طَابَتْ بُيُوتُنَا. فَقَالَتْ: بُيُوتُكَ بِرِيحِكَ أَطْيَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ(ص)! فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ(ص): إِذَا بِعْتِ فَأَحْسِنِي وَ لَا تَغُشِّي فَإِنَّهُ أَتْقَى لِلَّهِ وَ أَبْقَى لِلْمَالِ» (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص۴٩۶). حولا افزون بر جمال و زیبایی، از زنان باکمال مدینه بوده است. ایشان راوی احادیث بسیاری از رسول خدا(ص) بوده و از محضر شریف حضرت بسیار بهره برده است. پرسشهایی که حولا از حضرت(ص) داشتند نشان فهم و درک عمیق وی و شناخت عظمت جایگاه پیامبر اسلام است به همین دلیل وقتی حضرت این آمادگی را در وی دیدند، به بهانههای گوناگون مطالبی را درباره چگونگی ارتباط بین زن و شوهر و حقوقی که هر یک بر دیگری دارد، همچنین احکامی درباره معاملات و دادوستد برای ایشان بیان میفرمودند (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۸، ص١۵٣؛ ج۵، ص۴٩۶؛ محمد بن الحسن الحر العاملی، وسائل الشیعة، ج۱۷، ص۲۸۱؛ ج۲۰، ص۱۰۸؛ میرزاحسین النوری الطبرسی، مستدرک الوسائل، ج١۴، ص۲۵۰). از جمله احادیثی که حولا راوی آن است، حدیث معروفی است که مرحوم شیخ صدوق، در کتاب من لا یحضره الفقیه از رسول خدا(ص) روایت کرده است، و درباره عظمت آفریننده و آفرینش زمین و آسمان و تفسیر برخی آیههای قرآن است. آن سخنان حکیمانه و بسیار عجیب را حضرت(ص) در پاسخ به پرسش دقیق و عالمانه حولا فرمودهاند (محمد بن علی بن بابویه (الصدوق)، من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۲۷۹).
- ↑ «... يَا حَوْلَاءُ! مَا مِنِ امْرَأَةٍ صَلَّتْ صَلَاتَهَا وَ لَزِمَتِ بَيْتَهَا وَ أَطَاعَتْ زَوْجَهَا إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهَا ذُنُوبَهَا مَا قَدَّمَتْ وَ مَا أَخَّرَتْ...» (میرزاحسین النوری، الطبرسی، مستدرک الوسائل، ج١۴، ص٢۵٢).
- ↑ «... يَا حَوْلَاءُ مَا مِنِ امْرَأَةٍ صَلَّتْ صَلَاتَهَا وَ لَزِمَتِ بَيْتَهَا وَ أَطَاعَتْ زَوْجَهَا إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهَا ذُنُوبَهَا مَا قَدَّمَتْ وَ مَا أَخَّرَتْ يَا حَوْلَاءُ لَا يَحِلُّ لِلْمَرْأَةِ أَنْ تُكَلِّفَ زَوْجَهَا فَوْقَ طَاقَتِهِ وَ لَا تَشْكُوَهُ إِلَى أَحَدٍ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لَا قَرِيبٍ وَ لَا بَعِيدٍ يَا حَوْلَاءُ يَجِبُ عَلَى المَرْأَةِ أَنْ تَصْبِرَ عَلَى زَوْجِهَا عَلَى الضَّرِّ وَ النَّفْعِ وَ تَصْبِرَ عَلَى الشِدَّةِ وَ الرَّخَاءِ كَمَا صَبَرَتْ زَوْجَةُ أَيُّوبَ الْمُبْتَلَى صَبَرَتْ عَلَى خِدْمَتِهِ ثَمَانِيَ عَشْرَةَ سَنَةً تَحْمِلُهُ عَلَى عَاتِقِهَا مَعَ الْحَامِلِينَ وَ تَطْحَنُ مَعَ الطَّاحِنِينَ وَ تَغْسِلُ مَعَ الْغَاسِلِينَ وَ تَأْتِيهِ بِكِسْرَةٍ يَأْكُلُهَا وَ يَحْمَدُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ كَانَتْ تُلْقِيهِ فِي الْكِسَاءِ وَ تَحْمِلُهُ عَلَى عَاتِقِهَا شَفَقَةً وَ إِحْسَاناً إِلَى اللَّهِ وَ تَقَرُّباً إِلَيْهِ عَزَّ وَ جَلَّ يَا حَوْلَاءُ وَ الَّذِي بَعَثَنِي بِالْحَقِّ نَبِيّاً وَ رَسُولًا كُلُّ امْرَأَةٍ صَبَرَتْ عَلَى زَوْجِهَا فِي الشِدَّةِ وَ الرَّخَاءِ وَ كَانَتْ مُطِيعَةً لَهُ وَ لِأَمْرِهِ حَشَرَهَا اللَّهُ تَعَالَى مَعَ امْرَأَةِ أَيُّوبَ(ع)...» (میرزاحسین النوری، الطبرسی، مستدرک الوسائل، ج١۴، ص٢۵٢).
- ↑ «... قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص): أَخْبَرَنِي أَخِي جَبْرَئِيلُ، وَ لَمْ يَزَلْ يُوصِينِي بِالنِّسَاءِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنْ لَا يَحِلَّ لِزَوْجِهَا أَنْ يَقُولَ لَهَا أُفٍّ، يَا مُحَمَّدُ اتَّقُوا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّهُنَّ عَوَانٍ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ عَلَى أَمَانَاتِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَا اسْتَحْلَلْتُمْ مِنْ فُرُوجِهِنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَ كِتَابِهِ مِنْ فَرِيضَةٍ وَ سُنَّةٍ وَ شَرِيعَةِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ(ص) فَإِنَّ لَهُنَّ عَلَيْكُمْ حَقّاً وَاجِباً لِمَا اسْتَحْلَلْتُمْ مِنْ أَجْسَامِهِنَّ وَ بِمَا وَاصَلْتُمْ مِنْ أَبْدَانِهِنَّ وَ يَحْمِلْنَ أَوْلَادَكُمْ فِي أَحْشَائِهِنَّ حَتَّى أَخَذَهُنَّ الطَّلْقُ مِنْ ذَلِكَ فَأَشْفِقُوا عَلَيْهِنَّ وَ طَيِّبُوا قُلُوبَهُنَّ حَتَّى يَقِفْنَ مَعَكُمْ وَ لَا تَكْرَهُوا النِّسَاءَ وَ لَا تَسْخَطُوا بِهِنَّ وَ لَا تَأْخُذُوا مِمَّا آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئاً إِلَّا بِرِضَاهُنَّ وَ إِذْنِهِنَّ...» (میرزاحسین النوری، الطبرسی، مستدرک الوسائل، ج١۴، ص٢۵٢).
- ↑ حسین مظاهری، اخلاق در خانواده، ج۱، ص۳۶۰.
- ↑ «... يَا حَوْلَاءُ وَ الَّذِي بَعَثَنِي بِالْحَقِّ نَبِيّاً وَ رَسُولًا كُلُّ امْرَأَةٍ صَبَرَتْ عَلَى زَوْجِهَا فِي الشِدَّةِ وَ الرَّخَاءِ وَ كَانَتْ مُطِيعَةً لَهُ وَ لِأَمْرِهِ حَشَرَهَا اللَّهُ تَعَالَى مَعَ امْرَأَةِ أَيُّوبَ(ع)...» (میرزاحسین النوری الطبرسی، مستدرک الوسائل، ج١۴، ص٢۴٠-۲۴۶).
- ↑ طوسی، اسدالله، همسران شایسته، ص ۲۴۲-۲۵۱.