بنی عمرو بن عامر بن لحی

موضوع مرتبط ندارد - مدخل مرتبط ندارد - پرسش مرتبط ندارد

آشنایی اجمالی

برخی منابع، نسب عمرو بن عامر بن لحیّ - که به جهت انتساب به جدش، از سوی بعضی، عمرو بن لحیّ نیز خوانده شده است - [۱]، را بنی عمرو بن عامر بن لُحیّ بن قُمعَة بن الیاس‏ بن مُضر بن نِزار بن مَعد بن عدنان گفته[۲]، ضمن برشمردن کعب، مُلَیح، عَوف، (از مادری از قبیله بنی اسد) عدی (از مادری از قبیله بنی اسد) و سعد (از مادری به نام أمّ خارجه بجلیّه) به عنوان فرزندان او[۳]، از فروعات و شاخه‌های اصلی این قبیله به نام بنی کعب - بزرگترین طایفه خزاعه و پرجمعیت‌ترین آنها[۴] - «بنی‌ملیح»، «بنی‌عوف» و «بنی‌عدی»[۵] و از زیرشاخه‌های مهم آن به اسامی طوایفی همچون بنی سلول بن کعب بن عمرو بن عامر[۶]، بنی سعد بن سلول بن کعب[۷]، بنی عدی بن سلول بن کعب[۸]، بنی حرمز (حزمر) بن سلول بن کعب[۹]، بنی قمیر بن حبشیة بن سلول[۱۰]، بنی حلیل بن حبشیة بن سلول[۱۱]، بنی ضاطر بن حبشیة بن سلول[۱۲]، بنی حلیل بن حبشیة بن سلول[۱۳]،‏ بنی کلیب بن حبشیة بن سلول[۱۴]، بنی حبتر بن عدی بن سلول[۱۵]، بنی هینة بن عدی بن سلول[۱۶]، بنی حبشیة بن کعب بن عمرو بن عامر[۱۷]، بنی حرام بن حبشیة بن کعب[۱۸]، بنی غاضرة بن حبشیة بن کعب[۱۹]، بنی سعد بن کعب بن عمرو بن قین بن رزاح[۲۰]، بنی سعد بن عمرو بن عامر[۲۱]، بنی مصطلق بن سعد بن عمرو[۲۲] و بنی نصر بن عوف بن عمرو بن عامر[۲۳] و... اشاره کرده‌اند. فرزندان عمرو بن عامر را به جهت امتناع از همراهی با دیگر خویشان خود در سفر به سرزمین شام، «خُزاعه»[۲۴] گفته‌اند. ابن اسحاق (م. ۱۵۰ هجری) از اعتقاد قبیله خزاعه به این که آنها از فرزندان عمرو بن عامر و اهل یمن هستند، خبر داده و ابن هشام (م. ۲۱۸ هجری) از آنها نقل کرده که: «ما (بنی خزاعه) از فرزندان عمرو بن ربیعة بن حارثة بن عمرو بن عامر یا حارثة بن عمرو بن عامر هستیم. جهت این که به آنها «خزاعه» گفته شده این است که آنان هنگامی که به همراه سایر فرزندان عمرو بن عامر از یمن به سوی شام کوچ می‌کردند چون به مر الظهران - در یک منزلی مکه - رسیدند، از آنها جدا شدند و در آنجا سکونت اختیار کردند. خزاعه در لغت عرب به قطعه بریده شده از چیزی گفته می‌شود»[۲۵].

از مشاهیر و معاریف آنها در جاهلیت و اسلام هم می‌توان از عمرو بن عامر بن لحی - اول تغییر دهنده دین اسماعیل(ع) و دعوت‌کننده اعراب به پرستش بتان - [۲۶]، حلیل بن حبشیة بن سلول - حاجب و سادن (نگهبان) کعبه - [۲۷]، حبی بنت حلیل همسر قصی بن کلاب[۲۸]، بشر بن صفوان بن عمرو - از سران خزاعه و از کسانی که نامه‌ای از رسول خدا(ص) دریافت کرد و به اسلام دعوت شد - [۲۹]، عمرو بن خالد بن عمرو بن عویمر - از سران جاهلی قوم - [۳۰]، ذؤیب بن حلحلة بن عمرو بن کلیب - از اصحاب پیامبر(ص) و پسرش قبیصة بن ذؤیب - از فقهای اهل سنت و از یاران عبد الملک بن مروان - [۳۱]، مالک بن هیثم بن عوف - از نقباء بنی عبّاس - [۳۲] و پسرانش حمزة و عبداللّه - از شرطه‌های دولت بنی عباس - [۳۳]، احمد بن نصر بن مالک فقیه - که به‌دست واثق عباسی در جریان محنة القرآن کشته شد - [۳۴]، طلحة بن عبداللّه‏ بن کریز - از راویان روایات ابن عمر و ابن درداء و عائشه و ام درداء - [۳۵]، ابوغبشان محترش بن حلیل بن حبشیه که امور کعبه را به مشکی شراب به قصیّ بن کلاب فروخت[۳۶]، کرز بن علقمة بن هلال - ردیاب قریش و دنبال‌کننده رد پای رسول خدا(ص) را تا غار ثور در زمان هجرت آن حضرت به مدینه و مشخص‌کننده محدوده حرم کعبه در زمان معاویة بن ابوسفیان - [۳۷]، خراش بن أمیة بن ربیعه - از سران قوم و حلیف بنی مخزوم - [۳۸]، عمران بن حصین بن عبید بن خلف - از اصحاب نبی اکرم(ص) - [۳۹]، علقمة بن فغواء - از اصحاب رسول خدا(ص) - [۴۰]، یعقوب بن عبداللّه بن نجید بن عمران محدث[۴۱]، خالد بن طلیق بن محمد بن عمران - قاضی بصره - [۴۲]، سعد بن ساریة بن مرة بن عمران - رییس شرطه امام علی(ع) و سپس فرماندار ایشان در آذربایجان - [۴۳]، سلیمان بن صرد - از شیعیان امام علی(ع) و رییس قیام توابین - [۴۴]، حبیش (أشعر) بن خالد بن خلیف - از مقتولین روز فتح مکّه - [۴۵]، عاتکه بنت خلیف بن قنفذ بن أصرم معروف به «أم معبد» از صحابیات و صاحبة الخیمتین - [۴۶]، عمرو بن جموح (حَمِق) بن کاهن - از اصحاب پیامبر(ص) و از شیعیان امیرالمؤمنین(ع) و قیام‌کنندگان علیه عثمان که به دست ایادی معاویه به شهادت رسید و سرش به عنوان نخستین سر در اسلام از سرزمینی به سرزمین دیگر حمل شد - [۴۷]، طلحة الطلحات بن عبداللّه بن خلف - از محدثان و راویان اهل سنت - [۴۸] و پدرش عبدالله بن خلف - از کشته‌های جمل به همراه عائشه - [۴۹]، کثیر بن عبدالرحمن بن أسود - از شعرای بنام خزاعه - [۵۰]، بدیل بن ورقاء بن عبدالعزی از تیزهوشان عرب و پسرانش «عبدالله - از شهدای صفین - [۵۱]، نافع بن بدیل - از اصحاب رسول خدا(ص) و از شهدای یوم بئر معونه - [۵۲] و ابوعمرو بن بدیل - از ساکنان مصر و از محاصره‌کنندگان عثمان - [۵۳]، حیسمان بن عبد عمرو بن ضبیعه - پیام‌رسان کشته‌شدن کفار قریش در جنگ بدر به مکه - [۵۴]، جویریه بنت حارث بن أبی ضرار - از همسران پیامبر(ص) - [۵۵] و برادرش عمرو بن حارث - از اصحاب نبی اکرم(ص) - [۵۶] و... یاد کردند.[۵۷]

منابع

پانویس

  1. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵. نیز ر.ک: ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۷۶؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۴۶۸؛ قلقشندی، نهایة العرب فی معرفة الانساب العرب، ص۲۴۴.
  2. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵. اما برخی دیگر از منابع از جمله «ابن کلبی»، این نسبت را «عمرو بن عامر بن حارثة بن امری‏ء القیس بن ثعلبة بن مازن بن أزد» عنوان کرده‌اند. (ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‏۲، ص۴۳۹. نیز ر.ک: قلقشندی، نهایة العرب فی معرفة الانساب العرب، ص۲۴۴؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج‌۱، ص۳۳۸.)
  3. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵.
  4. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۸.
  5. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵. نیز ر.ک: ص۲۳۸ و ۲۳۹.
  6. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵.
  7. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵.
  8. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۷.
  9. ابن درید، الاشتقاق، ص۴۶۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵.
  10. ابن درید، الاشتقاق، ص۴۶۹؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵.
  11. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۵، ص۳۲۴.
  12. ابن درید، الاشتقاق، ص۴۶۹؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵.
  13. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵.
  14. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵ و۲۳۶.
  15. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۷.
  16. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۷.
  17. ابن درید، الاشتقاق، ص۴۶۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۷.
  18. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۷.
  19. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۷.
  20. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۳۸.
  21. عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۴، ص۲۴۷.
  22. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۹.
  23. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۹.
  24. خزاعه از ریشة خَزَع انتزاع شده و در لغت به قطعه بریده از چیزی یا جدا شدن و بریدن از یک چیز معنا شده است. (ابن منظور، لسان العرب، ج‌۸، ص۷۰.)
  25. ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۹۱ - ۹۲.
  26. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵.
  27. ابن درید، الاشتقاق، ص۴۶۹؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵.
  28. ابن درید، الاشتقاق، ص۴۶۹؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵.
  29. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۵ - ۲۳۶.
  30. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۶.
  31. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۶.
  32. ابن درید، الاشتقاق، ص۴۷۰؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۶.
  33. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۶.
  34. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۶.
  35. او غیر از طلحة الطّلحات است. (ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۶؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۲۵، ص۱۲۵)
  36. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۶. نیز ر.ک: ابن درید، الاشتقاق، ص۴۷۰.
  37. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۶. نیز ر.ک: ابنکلبی، نسب مَعدّ و الیمن الکبیر، ج۲، ص۴۴۴.
  38. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۷.
  39. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۷. نیز ر.ک: ابن اثیر، اسدالغابة فی معرفة الصحابة، ج۳، ص۷۷۸.
  40. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۹.
  41. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۷.
  42. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۷.
  43. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۷ - ۲۳۸.
  44. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۸.
  45. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۸.
  46. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۸. نیز ر.ک: ابنحبیب، المُحَبَّر، ص۴۱۰.
  47. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۸.
  48. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۸؛ المزی، تهذیب الکمال، ج۱۳، ص۴۰۰.
  49. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۸.
  50. ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۹، ص۶ - ۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۸.
  51. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۹؛ ابن عبدالبرّ، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۱، ص۱۵۰.
  52. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۹.
  53. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۹.
  54. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۹.
  55. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۹.
  56. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۹.
  57. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت.