خالد بن معمر بن سلمان سدوسی در تاریخ اسلامی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث خالد بن معمر بن سلمان سدوسی است. خالد بن معمر بن سلمان سدوسی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: خالد بن معمر بن سلمان سدوسی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
وی از تیره بنی شیبان بن ذهل بن ثعلبه، از قبیله بکر بن وائل است[۱]. ابن حجر[۲]، وی را در شمار مخضرمان آورده است. ابواحمد عسکری[۳] گوید: خالد در زمان عمر، رئیس قبیله بکر بن وائل بود.
خالد در جنگ جمل[۴] و صفین با امام علی بن ابیطالب(ع) بود و در زمره فرماندهان و شجاعان و تکسواران لشکر آن حضرت قرار داشت[۵]. او جزء نخستین کسانی بود که پس از سخنرانی ابنعباس در بصره سخنرانی کرد و دعوت امام علی(ع) مبنی بر اعزام نیرو برای جنگ با معاویه را پذیرفت[۶]. امام علی(ع) در جنگ صفین فرماندهی قبیله ذهل بصره[۷] و به قولی ربیعه[۸] را به او سپرد. در حین نبرد صفین هنگامی که ربیعه به فرماندهی عبدالله بن عباس از مقابل ذوکلاع حمیری گریخت، خالد فریاد زد: ای گروه ربیعه، خدا را به خشم آوردید. ربیعه با این سخن خالد بازگشتند و سخت جنگیدند[۹]. هنگامی که معاویه، لشکر عراق را به قرآن فراخواند، خالد بلند شده و گفت: یا امیرالمؤمنین، اگر نظر ما را جویا باشی میگوییم رأی آنان را بپذیر؛ زیرا ما زندگی را در آن چیزی میبینیم که این مردم تو را به سوی آن میخوانند. اگر نپذیری، باز نظر تو بهترین نظرهاست[۱۰].
پس از صلح امام حسن(ع) مردم عراق گروه گروه میآمدند و با معاویه بیعت میکردند، به گفته عسکری[۱۱] خالد با حسن بن علی(ع) حیله کرد[۱۲] و او نخستین کسی بود که با معاویه بیعت کرد[۱۳]. معاویه، پس از عزل قیس بن هیثم سلمی، خالد بن معمر را بر خراسان گمارد. خالد در قصر مقاتل[۱۴] یا در عینالتمر درگذشت. گویند: معاویه از گماردن خالد به ولایت خراسان پشیمان شد و جامهای مسموم برایش فرستاد و به قولی دیگر شیشه به پایش رفت و چندان خون بیامد تا مرد[۱۵].
ابن عساکر[۱۶] گوید: معاویه او را به امارت ارمنستان فرستاد، و وی قصد آن بلاد کرد، ولی در بین راه در نصیبین درگذشت و قبر او در آن شهر است.[۱۷]
جستارهای وابسته
- بنی بکر بن وائل (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۳۱۷.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۹۹.
- ↑ ابواحمد عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۳، ص۱۰۱۵.
- ↑ مفید، الجمل والنصرة السید العترة فی حرب البصره، ص۱۷۲.
- ↑ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۴، ص۳۰۵.
- ↑ دینوری، الأخبار الطوال، ص۱۷۲.
- ↑ منقری، وقعة صفین، ص۲۰۵.
- ↑ طبری، التاریخ، ج۵، ص۳۴.
- ↑ دینوری، الأخبار الطوال، ص۱۷۸؛ و با کمی اختلاف بنگرید: طبری، التاریخ، ج۵، ص۳۴.
- ↑ دینوری، الأخبار الطوال، ص۱۸۹.
- ↑ عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۳، ص۱۰۱۵.
- ↑ البته در منبع مذکور به اشتباه حسین علی(ع) آمده است.
- ↑ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۴، ص۳۰۵.
- ↑ بین عینالتمر و شام و منسوب به مقاتل بن حسان بن ثعلبه است؛ بنگرید: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۴.
- ↑ بلاذری، فتوح البلدان، ص۳۹۵.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۱۶، ص۲۰۶.
- ↑ خانجانی، قاسم، مقاله «خالد بن معمر بن سليمان سدوسی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۰۳-۲۰۴.