خلافت و امامت در نهج البلاغه (کتاب)
| خلافت و امامت در نهج البلاغه | |
|---|---|
 | |
| زبان | فارسی |
| نویسنده | ابراهیم منهاج |
| ویراستار | حمید منهاج |
| موضوع | امامت، ولایت |
| مذهب | شیعه |
| ناشر | انتشارات نگاه معاصر |
| محل نشر | تهران |
| سال نشر | ۱۳۸۸ ش |
| تعداد صفحه | ۴۳۹ |
| شابک | ۹۷۸۹۶۴۹۹۴۰۱۸۲ |
| شماره ملی | ۳۷۲۸۱۶۰ |
خلافت و امامت در نهج البلاغه، کتابی است که با زبان فارسی به بررسی موضوعات خلافت و امامت از منظر کتاب شریف نهج البلاغه میپردازد. این کتاب اثر ابراهیم منهاج است و انتشارات نگاه معاصر انتشار آن را به عهده داشته است.
دربارهٔ کتاب
در معرفی این کتاب آمده است: «در این كتاب پس از تشریح ابعاد چهارگانه حكومت (عدالت، امنیت، رفاه و تربیت) از دیدگاه امام علی (ع) در نهج البلاغه، وظایف حكومت در بخشهای مدیریتی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی تشریح شده است .افزون بر آن، به ویژگیهای فرهنگ سیاسی پیش از اسلام و پس از آن در زمان حكومت امام علی (ع)، همچنین به ارزشها و باورهای امام علی (ع) در خصوص فرهنگ سیاسی اشاره میشود. در كتاب به این نكته نیز خاطر نشان شده است كه امام علی (ع) توانستند در ابعاد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، خط و مشی مشخصی عرضه كنند كه بازتاب نظام سیاسی مطلوب از دیدگاه آن حضرت است».
فهرست کتاب
- مقدمه چاپ دوم؛
- مقدمه چاپ اول؛
۱. خطبه ۲۳۶
- درباره نحوه هجرت خود به مدینه؛
۲. خطبه ۲۲۶
- درباره غسل حضرت رسول (ص)؛
۳. خطبه ۵
- زمانی که رسول خدا (ص) قبض روح شده بود و عباس بن عبدالمطّلب و ابوسفیان با او صحبت کرده بودند که برای خلافت با او بیعت کنند؛
۴. خطبه ۶۶
- درباره سقیفه؛
۵. خطبه ۱۹۳
- روز دفن حضرت فاطمه (س) خطاب به حضرت رسول (ص)؛
۶. خطبه ۱۳۴
- در جواب مشورت عمر بن خطّاب که خود نیز در جنگ با روم شرکت کند؛
۷. خطبه ۱۴۶
- در جواب مشورت عمر بن خطّاب که خود نیز در جنگ با ایران شرکت کند؛
۸. خطبه ۲۱۹
- لله بلاء فلان؛
۹. خطبه ۱۳۹
- خطاب به شورای شش نفره؛
۱۰. خطبه ۷۳
- خطاب به شورای شش نفره وقتی که از او خواستند با عثمان بیعت کند؛
۱۱. بخشی از خطبه ۱۷۱
- در جواب کسی که به او گفته بود «تو به خلافت حریصی»؛
۱۲. خطبه ۷۶
- وقتی که سعید بن عاص مال اندکی از بیتالمال برای او فرستاد؛
۱۳. خطبه ۱۳۵
- خطاب به مغیرة بن اخنس؛
۱۴. خطبه ۱۳۰
۱۵. خطبه ۱۶۳
- خطاب به عثمان وقتی که مردم او را به سوی عثمان فرستاده بودند؛
۱۶. خطبه ۲۳۵
- خطاب به عبدالله بن عباس وقتی که پیام عثمان را به او رساند؛
۱۷. خطبه ۹۱
- خطاب به مردم وقتی که بعد از قتل عثمان آمدند با او بیعت کنند؛
۱۸. خطبه ۱۶
- در روزهای اول خلافت خود که به تحولات و دگرگونی ها اشاره می کند؛
۱۹. خطبه ۱۵
- خطاب به کسانی که با رد قطایع عثمان به بیتالمال مخالف بودند؛
۲۰. خطبه ۱۲۶
- خطاب به کسانی که با مساوی تقسیم نمودن بیتالمال مخالف بودند؛
۲۱. خطبه ۲۱۵
- بیزاری از ظلم، رد خواهش عقیل و هدیه شخصی دیگر؛
۲۲. خطبه ۱۹۶
۲۳. خطبه ۱۶۷
- جواب کسانی که تقاضای مجازات آشوبگران علیه عثمان را داشتند؛
۲۴. خطبه ۶
۲۵. خطبه۳۳
- درباره ارزش خلافت از دیدگاه امام (ع)؛
۲۶. خطبه ۳۷
- درباره عوامل تقدم او بر صحابه یا عوامل رویکرد مردم به او بعد از قتل عثمان، و دلیل عدم اقدام برای خلافت؛
۲۷. بخشی از خطبه ۱۵۲
- رسیدن به حق بعد از انتظار و نقش امامان در جامعه؛
۲۸. خطبه ۱۵۳
- درباره اینکه راه نجات در واگذاری امور به اهل بیت (ع) است؛
۲۹. بخشی از خطبه ۱۰۸
- درباره فضایل اهل بیت؛
۳۰. بخشی از خطبه ۲۶
- درباره علت عدم اقدام برای به دست آوردن خلافت؛
۳۱. بخشی از خطبه ۱۴۴
۳۲. بخشی از خطبه ۲۰۸
۳۳. خطبه ۱۸۸
- روابط خاصّ خود با حضرت رسول (ص) و سابقه خود در ایمان و حق خود در خلافت و پاسخ به تبلیغات سوء فتنهگران؛
۳۴. خطبه ۱۶۱
- جواب سؤال اسدی که چرا قوم شما، شما را از خلافت کنار زدند؛
۳۵. خطبه ۲۳۹
- درباره فضیلت و تقدم اهل بیت (ع)؛
۳۶. خطبه ۱۳۱
- درباره هدف خود از خلافت، اشاره به سوابق خود در اسلام، شرایط امام (ع) و خلیفه صالح و مفاسد خلیفه غیر صالح؛
۳۷. خطبه ۱۷۲
۳۸. نامه ۶
۳۹. نامه ۷
- به معاویه درباره روش انتخاب خلیفه؛
۴۰. نامه ۹
۴۱. نامه ۱۷
۴۲. نامه ۲۸
- به معاویه، جامعترین و صریحترین سخن امام (ع) درباره مسائل مورد اختلاف بین او و معاویه و بنی امیه و بنی هاشم؛
۴۳. نامه ۶۲
- به اهل مصر با مالک اشتر، دلیل خودداری از بیعت با ابوبکر و بعد بیعت با او، انگیزه خود برای خلافت و رد صلاحیت بنی امیه؛
۴۴. نامه ۳۶
۴۵. خطبه ۱۱۹
- درباره فضیلت خود و اهل بیت (ع)؛
۴۶. خطبه ۲۳۱
- درباره ایمان ثابت و ایمان غیر ثابت، ادامه هجرت به همان معنی اول، «ان امرنا صعب مستصعب»، «سلونی قبل أن تفقدونی» و هشدار به دوستان درباره فتنههای بعد از خود؛
۴۷. خطبه ۹۹
- حضرت رسول (ص) پرچمی برای هدایت امت باقی گذاشتند، این پرچم به دست چه کسی است؟ اشاره به وفات خود و بدون رهبر ماندن امت، لزوم انتظار و پیروی از زمامدار صالح و نقش آل محمد (ص) در رهبری و هدایت جامعه؛
۴۸. بخشی از خطبه ۲
- بیان فضایل اهل بیت (ع) و رد معارضین آنها؛
۴۹. خطبه ۳ (شقشقیّه)
- در مقام اعتراض به خلفای سابق و اعضای شوری و اشاره به انگیزهٔ آشوبگران و هدف خود از خلافت؛
۵۰. خطبه ۸۶
- در توصیف محبوبترین بنده خدا، روش کار، اعمال و حالات او و نقش او در هدایت جامعه، روش کار، اعمال و حالات عالم فاسق و نقش او در فساد جامعه، تأکید بر پیروی از عترت و اشاره به تسلّط بنی امیه و انقراض آنها؛
۵۱. خطبه ۲۰۷
۵۲. خطبه ۱۱۷
- تقدیر از دوستان و اظهار اولویت خود به خلافت؛
۵۳. بخشی از خطبه ۲۳۴
- اهمیت حفظ وحدت، هشدار به خطرات بیتوجهی به اسلام، سوابق خود در جهاد، روابط خاص خود با پیامبر (ص) و معجزه انتقال دادن درخت؛
۵۴. خطبه ۲۲۴
- درباره قدرت بیان یا عجز از آن؛
۵۵. خطبه ۴۱
- نهی از غدر و استفاده از راه غیر مشروع برای هدف مشروع؛
۵۶. خطبه ۱۹۱
- معاویه از من زیرکتر نیست بلکه او غدار است؛
۵۷. خطبه ۱۷۴
- درباره اطلاع از خصوصیات اشخاص؛
۵۸. خطبه ۱۵۸
- یادآوری خدمات خود؛
۵۹. خطبه ۵۶
- پیشگویی وادار کردن مردم به سبّ خود؛
۶۰. نامه ۲۴
- وصیت درباره املاک خود؛
۶۱. خطبه ۶۱
- وقتی درباره ترور به او هشدار داده شد؛
۶۲. خطبه ۶۹
- درباره خوابی که قبل از شهادت دیده بود؛
۶۳. خطبه ۱۴۹
- بعد از ضربت ابن ملجم، درباره مخفی بودن زمان مرگ و وصیت به چند امر و موعظه؛
۶۴. نامه ۲۳
- وصیت بعد از ضربت ابن ملجم؛
۶۵. نامه ۴۷
۶۶. حکمت ۲۱
۶۷. حکمت ۳۶
- نهی از تعظیم توأم با تکلف؛
۶۸. حکمت ۴۲
- محبت به امام (ع) دلیل ایمان است و دشمنی با او دلیل نفاق؛
۶۹. حکمت ۷۰
- درباره اولین وظیفه هر امام (ع)؛
۷۰. حکمت ۷۴
- خبر ضرار ابن ضمره به معاویه درباره عبادت و زهد امام (ع)؛
۷۱. حکمت ۸۰
- خطاب به کسی که در ستایش او زیادهروی کرد؛
۷۲. حکمت ۹۹
- دلیل پوشیدن لباس کهنه و وصلهدار؛
۷۳. حکمت ۱۰۶
- اولویت و رهبری اهل بیت (ع)؛
۷۴. حکمت ۱۰۷
- صفات کلی هر امام (ع)؛
۷۵. حکمت ۱۰۸
- درباره وفات سهل ابن حنیف؛
۷۶. حکمت ۱۱۳
- دوست افراطی و دشمن کینهتوز؛
۷۷. حکمت ۱۱۶
۷۸. حکمت ۱۸۱
۷۹. حکمت ۲۰۰
۸۰. حکمت ۲۶۴
- درباره اینکه امام (ع) درصدد اصلاحات و تغییرات اوضاع بود؛
۸۱. حکمت ۴۶۱
- دوست افراطی و دشمن کینهتوز؛
دربارهٔ پدیدآورنده
