ربعی بن حراش غطفانی

آشنایی اجمالی

نسب وی را این چنین آورده‌اند: ربعی بن حراش بن جحش بن عمرو، از قبیله غطفان^[۱]. برخی نام پدر او را «خراش» گفته‌اند^[۲] که احتمال تصحیف دارد. ابن حجر^[۳] او را در بخش سوم الاصابه (مخضرمین) آورده و همسو با برخی^[۴] تأکید کرده که او تابعی است. ابومریم کنیه اوست^[۵] و برادرانش مسعود و ربیع نام داشتند^[۶]. وی در کوفه ساکن بود و از او نسلی باقی نماند^[۷].

ربعی زمان جاهلیت را درک کرد^[۸] و رسول خدا(ص) به پدرش نامه‌ای نوشت و او نامه آن حضرت را پاره کرد^[۹]. ربعی می‌گوید: عمر در جابیه^[۱۰] برای ما خطابه خواند^[۱۱]. در جنگ خوارج، فرماندهی جناح چپ سپاه امام علی(ع) را بر عهده داشت^[۱۲]. در زمان حجاج ثقفی، دو فرزند ربعی از حجاج نافرمانی کردند، حجاج آنان را تعقیب کرد و آنان در خانه مخفی شدند. حجاج به ربعی گفت: فرزندانت را چه کردی؟ گفت: در خانه هستند و حجاج به سبب راستگویی او فرزندانش را بخشید^[۱۳]. وی را ثقه^[۱۴] و احادیثش را خوب (صالح) دانسته‌اند^[۱۵].

وی از امام علی(ع)، عمر، حذیفة بن یمان، ابوبکره، عمران بن حصین، ابوذر و دیگران^[۱۶] روایت کرده است. همچنین شعبی، عبدالملک بن عمیر، منصور بن المعتمر و دیگران از او روایت کرده‌اند^[۱۷]. ربعی در اواخر عمرش نابینا شد^[۱۸] و مرگ وی را در زمان حجاج ثقفی، پس از نبرد دیر جماجم به سال ۸۴^[۱۹]، یا در خلافت عمر بن عبدالعزیز از سال ۹۹ تا ۱۰۱^[۲۰] یا سال ۱۰۴^[۲۱] گفته‌اند که عبدالحمید بن عبدالرحمن بن زید بن خطاب بر جنازه او نماز گزارد^[۲۲].^[۲۳]

جستارهای وابسته

منابع

مرادی‌نسب، حسین، مقاله «ربعی بن حراش غطفانی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۹؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۳۶؛ سمعانی، الانساب، ج۴، ص۱۴۲.
↑ مروزی، الفتن، ص۲۳؛ ابن شبه، تاریخ المدینه المنوره، ج۳، ص۹۳۲؛ ابن کثیر، البدایه والنهایه، ج۶، ص۶۱.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۲.
↑ عجلی، معرفه الثقات، ج۱، ص۳۵۰؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۳۳؛ سمعانی، الانساب، ج۴، ص۱۴۲.
↑ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۵۵؛ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۳۵۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۲.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۹۶؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۵، ص۱۵۳.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۹.
↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۵۲؛ ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۱، ص۱۷۶.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۹.
↑ از روستاهای دمشق در ناحیه جولان و نزدیک مرج صفر که عمر در آنجا خطبه‌ای مشهور خواند، ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۹۱.
↑ یحیی بن معین، تاریخ، ج۲، ص۳۱؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۳۷؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۵۵.
↑ ابن دمشقی، جواهر المطالب، ج۲، ص۷۴.
↑ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۳۳؛ عسکری، تصحیحات المحدثین، ج۲، ص۵۳۳؛ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۳۶۱؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۲.
↑ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۳۲.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۹.
↑ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۳، ص۱۶۹؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۳۲؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۵۵؛ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۳۵۹.
↑ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۳۲؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۳۶.
↑ بخاری، التاریخ الصغیر، ج۱، ص۲۴۴؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۴.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۹؛ خلیفه بن خیاط، کتاب الطبقات، ص۲۶۰؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۳۳.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۹؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۵۷.
↑ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۳۶۲.
↑ بخاری، التاریخ الصغیر، ج۱، ص۲۴۴؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۵۷.
↑ مرادی‌نسب، حسین، مقاله «ربعی بن حراش غطفانی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۱۱-۳۱۲.

[1] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۹؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۳۶؛ سمعانی، الانساب، ج۴، ص۱۴۲.

[2] مروزی، الفتن، ص۲۳؛ ابن شبه، تاریخ المدینه المنوره، ج۳، ص۹۳۲؛ ابن کثیر، البدایه والنهایه، ج۶، ص۶۱.

[3] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۲.

[4] عجلی، معرفه الثقات، ج۱، ص۳۵۰؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۳۳؛ سمعانی، الانساب، ج۴، ص۱۴۲.

[5] مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۵۵؛ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۳۵۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۲.

[6] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۹۶؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۵، ص۱۵۳.

[7] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۹.

[8] ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۵۲؛ ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۱، ص۱۷۶.

[9] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۹.

[10] از روستاهای دمشق در ناحیه جولان و نزدیک مرج صفر که عمر در آنجا خطبه‌ای مشهور خواند، ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۹۱.

[11] یحیی بن معین، تاریخ، ج۲، ص۳۱؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۳۷؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۵۵.

[12] ابن دمشقی، جواهر المطالب، ج۲، ص۷۴.

[13] خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۳۳؛ عسکری، تصحیحات المحدثین، ج۲، ص۵۳۳؛ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۳۶۱؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۲.

[14] خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۳۲.

[15] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۹.

[16] طبرانی، المعجم الکبیر، ج۳، ص۱۶۹؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۳۲؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۵۵؛ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۳۵۹.

[17] خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۳۲؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۳۶.

[18] بخاری، التاریخ الصغیر، ج۱، ص۲۴۴؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۴.

[19] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۹؛ خلیفه بن خیاط، کتاب الطبقات، ص۲۶۰؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۳۳.

[20] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۹؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۵۷.

[21] ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۳۶۲.

[22] بخاری، التاریخ الصغیر، ج۱، ص۲۴۴؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۵۷.

[23] مرادی‌نسب، حسین، مقاله «ربعی بن حراش غطفانی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۱۱-۳۱۲.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]

[۲۰]

[۲۱]

[۲۲]

[۲۳]