علم بلایا و منایا

از امامت‌پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو

متن این جستار آزمایشی است، امید می رود در آینده نه چندان دور آماده شود.

این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل علم بلایا و منایا (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

علم بلایا و منایا بلایا جمع بلیّه به معنای رنج‌ها و گرفتاری‌هاست، منایا هم جمع منیّه است، به معنای مرگ‌ومیرها[۱].

مقدمه

  • یکی از فضایل علی بن ابی طالبعلیه السلام در بعد علم، آگاهی او پیشاپیش از حوادث آینده و گرفتاری‌هایی که برای اشخاص پیدا خواهد شد و زمان مرگ و نحوۀ مردن یا کشته شدن اشخاص است که وی آگاه بود و از آیندۀ اشخاص خبر می‌داد و این اسرار را به بعضی از یاران خود نیز آموخته بود. حضرت علیعلیه السلام می‌فرمود: "سلونی قبل أن تفقدونی، ألا تسئلون من عنده علم المنایا و البلایا و الأنساب؟"[۲]. این موضوع به علم امامت مربوط می‌شود که دانش امامان به علم الهی وصل است و چیزی از آنان پوشیده نیست و احادیث بسیاری است که آنان محدّث و مفهم و خزّان علم پروردگارند و چیزی از علم آسمان‌ها و زمین از آنان محجوب نیست و دانش همۀ فرشتگان و پیامبران نزد آنان است.[۳] امام باقرعلیه السلام هم می‌فرمود: "انّا أهل بیت علّمنا المنایا و البلایا و الأنساب..."[۴] اسحاق بن عمّار شنید که امام کاظمعلیه السلام خبر از شهادت کسی می‌داد. پیش خود گفت: عجبا! او می‌داند که مردی از شیعیانش کی می‌میرد! حضرت با حالتی شبیه غضب‌آلود به او رو کرد و فرمود: ای اسحاق! رشید هجری علم منایا و بلایا می‌دانست، امام سزاوارتر است که آن را بداند.[۵] امام علیعلیه السلام به رشید هجری می‌گفت: رشید بلایا. علم بلایا و منایا را به او آموخته بود، هرگاه رشید کسی را می‌دید، می‌گفت: فلانی اینگونه خواهد مرد و تو اینگونه شهید خواهی شد و همانطور می‌شد که رشید خبر داده بود.[۶] عمار یاسر و حبیب بن مظاهر و میثم تمّار نیز از مولایشان امیر المؤمنینعلیه السلام این علوم و اسرار را آموخته بودند و شهادت خود و دیگران و نحوۀ شهادت را پیشگویی می‌کردند و از اصحاب سرّ آن حضرت به شمار می‌رفتند. امام علیعلیه السلام می‌فرمود: "عندی علم المنایا و البلایا و الوصایا و الأسباب، و فصل الخطاب و مولد الإسلام و موارد الکفر و أنا صاحب المیسم و أنا الفاروق الأکبر و أنا صاحب الکرّات و دولة الدّول، فسئلونی عمّا یکون الی یوم القیامة و عمّا کان علی عهد کلّ نبیّ بعثه اللّه"[۷].این حدیث، گستردگی دانش او را در زمینه‌ها و زمان‌های مختلف می‌رساند. 6چنین امامی شایسته‌ترین فرد برای نیابت و خلافت پیامبر خداست[۸][۹].

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

Icon4.png با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:  

  1. محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص:۳۹۶.
  2. «پیش از آنکه مرا از دست بدهید از من بپرسید. چرا از کسی نمی‌پرسید که علم منایا و بلایا و نسبها نزد اوست؟» سنن الامام علی، ص ۵۶،۵۹ و ۶۰، بحار الأنوار، ج ۲۶ ص ۱۴۷
  3. احادیث آن را در بحار الأنوار، ج ۲۶ ببینید
  4. «ما خاندانی هستیم که علم منایا و بلایا و نسبها را به ما آموخته‌اند.» احادیث آن را در بحار الأنوار، ج ۲۶ ببینید
  5. اهل البیت فی الکتاب و السنّه، ص ۲۰۷
  6. مرآة العقول، ج ۶ ص ۶۷
  7. موسوعة الامام علی بن ابی طالب، ج ۱۰ ص ۶۳، مناقب، ج ۲ ص ۳۹
  8. برای آگاهی از شاخه‌های مختلف علم امام علی، ر. ک: «موسوعة الامام علی بن ابی طالب» ، ج ۱۰
  9. محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص:۳۹۶.