آل داوود در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

آل داوود در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۵

۱۱٬۵۹۲ بایت حذف‌شده ، ‏۳ ژوئن ۲۰۲۳

بدون خلاصۀ ویرایش

دیداریویکی‌متن

Msadeq

مدیران

۱۱۵٬۳۵۳

ویرایش

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{ویرایش غیرنهایی}}
+{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = آل داوود| عنوان مدخل  = آل داوود| مداخل مرتبط = [[آل داوود در قرآن]] - [[آل داوود در معارف و سیره رضوی]]| پرسش مرتبط  = }}
-{{نبوت}}
+== مقدمه ==
-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
+در [[قرآن]]، یک بار [[آل داوود]] آمده است: {{متن قرآن|يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ}}<ref>«هر چه می‌خواست از محراب‌ها و تندیس‌ها و کاسه‌های بزرگ حوض‌مانند و دیگ‌های استوار (جابه‌جا ناشدنی) برای او می‌ساختند؛ ای خاندان داوود! سپاس گزارید! و اندکی از بندگان من سپاسگزارند» سوره سبأ، آیه ۱۳.</ref><ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱، 286.</ref>
-: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[آل داوود]]''' است. "'''[[آل داوود]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
-: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[آل داوود در قرآن]] | [[آل داوود در حدیث]] | [[آل داوود در کلام اسلامی]]</div>
-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
-: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[آل داوود (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
-<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
-==مقدمه==
+[[داوود]]، اسم اعجمی از ریشه "دود" در [[فرهنگ]] [[عبری]] به معنی عمو، دایی، شوهر و [[دوست]] گرفته شده و در [[زبان عبری]] به صورت "داوید" تلفظ می‌شود و سپس در [[زبان عربی]] به شکل [[داوود]] استعمال شده و به معنی [[عشق]] و علاقه شدید و [[محبوب]] است<ref>التحقیق، ج۲، ص۱۱۴.</ref>.
-در [[قرآن]]، یک بار [[آل‌ داوود]] آمده است: {{متن قرآن|يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ}}<ref>«هر چه می‌خواست از محراب‌ها و تندیس‌ها  و کاسه‌های بزرگ حوض‌مانند و دیگ‌های استوار (جابه‌جا ناشدنی) برای او می‌ساختند؛ ای خاندان داوود! سپاس گزارید! و اندکی از بندگان من سپاسگزارند» سوره سبأ، آیه ۱۳.</ref>.<ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>
-==مقصود از [[آل داوود]]==
+[[داوود]] از [[فرزندان]] [[یهود]]، پسر [[یعقوب]] و از [[پیامبران بنی‌اسرائیل]] است که در هزاره یکم قبل از میلاد [[مسیح]] می‌زیسته و [[سفر]] [[مزامیر]] در کتاب [[تورات]] از اوست<ref>[[مرضیه السادات کدخدایی|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آل داوود - کدخدایی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۵۲-۵۳.</ref>.
-[[مفسّران]] [[صحابی]] و [[تابعی]]، درباره این که [[آل‌ داوود]] چه کس یا کسانی هستند، اظهار نظری نکرده‌اند؛ ولی نظر به [[اختلاف]] [[اهل]] لغت در معنای [[آل]]  و [[سیاق]] برخی از [[آیات]] و قراین موجود در آنها، وجوهی را برای [[آل‌ داوود]] برشمرده‌اند:
-#بنا به [[نقلی]]، [[داوود]]{{ع}} [[نماز]] را بر [[خانواده]]، [[فرزندان]] و زنانش تقسیم کرد و پس از آن، هر ساعتی از شبانه روز، یکی از آنان در [[محراب]] [[عبادت]] به [[نماز]] می‌ایستاد<ref>ابن‌کثیر، ج۳، ص۵۳۶؛ بحارالانوار، ج۱۴، ص ۷۱.</ref>. براساس این [[نقل]]، منظور از [[آل ‌داوود]] می‌تواند [[خانواده]]، [[فرزندان]] و [[همسران]] وی باشد.
-#از [[کلام]] [[زمخشری]] که مخاطب {{متن قرآن| اعْمَلُوا}} را [[داوود]] و اهلش دانسته<ref>الکشّاف، ج ۳، ص ۵۷۱.</ref>، استفاده می‌شود که خود [[داوود]] نیز مشمول [[آل ‌داوود]] بوده است. [[آلوسی]] نیز همین نظر را از بعضی [[نقل]] کرده<ref>روح المعانی، مج ۱۲، ج ۲۲، ص ۱۷۵.</ref>.
-#برخی، [[آل ‌داوود]] را فقط [[فرزندان]] [[داوود]] دانسته‌اند<ref>روح البیان، ج ۷، ص ۲۷۶.</ref> و به [[نقل]] [[ابن اثیر]] نوزده نفر بودند<ref>الکامل، ج ۱، ص ۲۲۸.</ref> که شاید از [[عهد عتیق]] متأثّر باشد که برای [[داوود]]، نوزده پسر شمرده است<ref>کتاب مقدّس: اوّل تواریخ، ۳: ۱ تا ۹.</ref>.
-#بُرسُوی با استناد به [[سیاق آیات]] مربوط به [[سلیمان]] {{ع}} و [[یادآوری]] نعمت‌های بزرگ و متنوّع [[خداوند]] به وی، [[آل ‌داوود]] را [[سلیمان ‌بن ‌داوود]] و علّت جمع آمدن {{متن قرآن| اعْمَلُوا}} را [[تعظیم]] و [[تکریم]] [[سلیمان]] دانسته است <ref>روح‌البیان، ج ۷، ص ۲۷۶.</ref>؛ ولی [[علامه طباطبایی]]، با همین [[استدلال]]، در کنار [[سلیمان]]، سایر [[آل ‌داوود]] را نیز مخاطب [[آیه]] می‌داند<ref>المیزان، ج ۱۶، ص ۳۶۳.</ref>.
-#قول دیگر، آن دسته از [[امّت]] [[داوود]] را که [[شکرگزار]] [[خداوند]] بودند، [[آل ‌داوود]] می‌داند<ref>روح‌البیان، ج ۷، ص ۲۷۶.</ref>. بر اساس روایتی در قصص‌الانبیا از [[راوندی]]، [[امام صادق]]{{ع}} فقط به تعداد [[آل ‌داوود]] اشاره کرده، بدون بیان نسبت آنها با [[داوود]] می‌گوید: [[آل ‌داوود]] هشتاد مرد و هفتاد [[زن]] بودند که هیچ‌گاه [[محراب]] [[عبادت]] از آنها خالی نبود<ref>قصص‌الانبیاء، راوندی، ص ۲۱۱.</ref>.<ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>
-==[[شکرگزاری]] [[آل داوود]]==
+== مقصود از [[آل داوود]] ==
-کلمه "[[شکر]]" در [[آیه]] {{متن قرآن|اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا}} می‌تواند حامل یکی از چند نقش نحوی، چون مفعولٌ‌له، حال، مفعول مطلق و مفعول‌به باشد؛ بنابر دو صورت اوّل، به [[آل ‌داوود]] امر شده تا عمل و عبادت‌های خود را برای [[شکرگزاری]] [[خداوند]] انجام دهند<ref>الکشّاف، ج ۳، ص ۵۷۳.</ref>. [[مجاهد]] نیز در [[تفسیر آیه]] گفته است: به [[آل ‌داوود]] گفتیم: برای [[شکر]] نعمت‌هایی که [[خداوند]] به شما داده، او را [[اطاعت]] کنید<ref>مجمع‌البیان، ج ۸، ص ۶۰۰.</ref>. بنا به [[نقلی]] از [[ابن‌مسعود]]، [[آل ‌داوود]] پس از این [[دستور]]، به [[نماز]] مشغول شدند و در شبانه‌روز، ساعتی نبود، مگر آن‌که یکی از آنها به نوبت در [[محراب]] به [[نماز]] می‌ایستاد<ref>روح‌المعانی، مج ۱۲، ج ۲۲، ص ۱۷۵.</ref>. [[روایت]] [[امام صادق]] نیز همین‌معنا را [[تأیید]] می‌کند<ref>قصص.‌الانبیاء، راوندی، ص ۲۱۱.</ref> در دو فرض بعدی، به‌[[آل ‌داوود]] به‌طورمستقیم [[دستور]] [[شکرگزاری]] داده شده است. [[کلام]] [[زهری]] در [[تفسیر آیه]] که به [[آل ‌داوود]] گفته شد: "الحمد للّه " بگویید، در همین جهت قابل توجیه است<ref> قرطبی، ج ۱۴، ص ۱۷۷.</ref>.
+[[مفسّران]] [[صحابی]] و [[تابعی]]، درباره این که [[آل داوود]] چه کس یا کسانی هستند، اظهار نظری نکرده‌اند؛ ولی نظر به [[اختلاف]] [[اهل]] لغت در معنای [[آل]] و [[سیاق]] برخی از [[آیات]] و قراین موجود در آنها، وجوهی را برای [[آل داوود]] برشمرده‌اند:
+# بنا به [[نقلی]]، [[داوود]] {{ع}} [[نماز]] را بر [[خانواده]]، [[فرزندان]] و زنانش تقسیم کرد و پس از آن، هر ساعتی از شبانه روز، یکی از آنان در [[محراب]] [[عبادت]] به [[نماز]] می‌ایستاد<ref>ابن‌کثیر، ج۳، ص۵۳۶؛ بحارالانوار، ج۱۴، ص ۷۱.</ref>. براساس این [[نقل]]، منظور از [[آل داوود]] می‌تواند [[خانواده]]، [[فرزندان]] و [[همسران]] وی باشد.
+# از [[کلام]] [[زمخشری]] که مخاطب {{متن قرآن| اعْمَلُوا}} را [[داوود]] و اهلش دانسته<ref>الکشّاف، ج ۳، ص ۵۷۱.</ref>، استفاده می‌شود که خود [[داوود]] نیز مشمول [[آل داوود]] بوده است. [[آلوسی]] نیز همین نظر را از بعضی [[نقل]] کرده<ref>روح المعانی، مج ۱۲، ج ۲۲، ص ۱۷۵.</ref>.
+# برخی، [[آل داوود]] را فقط [[فرزندان]] [[داوود]] دانسته‌اند<ref>روح البیان، ج ۷، ص ۲۷۶.</ref> و به [[نقل]] [[ابن اثیر]] نوزده نفر بودند<ref>الکامل، ج ۱، ص ۲۲۸.</ref> که شاید از [[عهد عتیق]] متأثّر باشد که برای [[داوود]]، نوزده پسر شمرده است<ref>کتاب مقدّس: اوّل تواریخ، ۳: ۱ تا ۹.</ref>.
+# بُرسُوی با استناد به [[سیاق آیات]] مربوط به [[سلیمان]] {{ع}} و [[یادآوری]] نعمت‌های بزرگ و متنوّع [[خداوند]] به وی، [[آل داوود]] را [[سلیمان ‌بن ‌داوود]] و علّت جمع آمدن {{متن قرآن| اعْمَلُوا}} را [[تعظیم]] و [[تکریم]] [[سلیمان]] دانسته است <ref>روح‌البیان، ج ۷، ص ۲۷۶.</ref>؛ ولی [[علامه طباطبایی]]، با همین [[استدلال]]، در کنار [[سلیمان]]، سایر [[آل داوود]] را نیز مخاطب [[آیه]] می‌داند<ref>المیزان، ج ۱۶، ص ۳۶۳.</ref>.
+# قول دیگر، آن دسته از [[امّت]] [[داوود]] را که [[شکرگزار]] [[خداوند]] بودند، [[آل داوود]] می‌داند<ref>روح‌البیان، ج ۷، ص ۲۷۶.</ref>. بر اساس روایتی در قصص‌الانبیا از [[راوندی]]، [[امام صادق]] {{ع}} فقط به تعداد [[آل داوود]] اشاره کرده، بدون بیان نسبت آنها با [[داوود]] می‌گوید: [[آل داوود]] هشتاد مرد و هفتاد [[زن]] بودند که هیچ‌گاه [[محراب]] [[عبادت]] از آنها خالی نبود<ref>قصص‌الانبیاء، راوندی، ص ۲۱۱.</ref><ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱، ص 286؛ [[مرضیه السادات کدخدایی|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آل داوود - کدخدایی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۵۲-۵۳.</ref>
+== [[شکرگزاری]] [[آل داوود]] ==
+کلمه "[[شکر]]" در [[آیه]] {{متن قرآن|اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا}} می‌تواند حامل یکی از چند نقش نحوی، چون مفعولٌ‌له، حال، مفعول مطلق و مفعول‌به باشد؛ بنابر دو صورت اوّل، به [[آل داوود]] امر شده تا عمل و عبادت‌های خود را برای [[شکرگزاری]] [[خداوند]] انجام دهند<ref>الکشّاف، ج ۳، ص ۵۷۳.</ref>. [[مجاهد]] نیز در [[تفسیر آیه]] گفته است: به [[آل داوود]] گفتیم: برای [[شکر]] نعمت‌هایی که [[خداوند]] به شما داده، او را [[اطاعت]] کنید<ref> مجمع‌البیان، ج ۸، ص ۶۰۰.</ref>. بنا به [[نقلی]] از [[ابن‌مسعود]]، [[آل داوود]] پس از این [[دستور]]، به [[نماز]] مشغول شدند و در شبانه‌روز، ساعتی نبود، مگر آنکه یکی از آنها به نوبت در [[محراب]] به [[نماز]] می‌ایستاد<ref>روح‌المعانی، مج ۱۲، ج ۲۲، ص ۱۷۵.</ref>. [[روایت]] [[امام صادق]] نیز همین‌معنا را [[تأیید]] می‌کند<ref>قصص. ‌الانبیاء، راوندی، ص ۲۱۱.</ref> در دو فرض بعدی، به‌[[آل داوود]] به‌طورمستقیم [[دستور]] [[شکرگزاری]] داده شده است. [[کلام]] [[زهری]] در [[تفسیر آیه]] که به [[آل داوود]] گفته شد: "الحمد للّه " بگویید، در همین جهت قابل توجیه است<ref> قرطبی، ج ۱۴، ص ۱۷۷.</ref>.
 [[قرطبی]]، با استناد به روایتی که می‌گوید: [[سلیمان]] نان جو می‌خورد و برای خانواده‌اش از آرد زِبر، نان تهیه می‌کرد و آردهای نرم و سفید را به [[فقیران]] می‌داد و می‌گفت: می‌ترسم اگر [[سیر]] باشم، گرسنگان را فراموش کنم، [[معتقد]] است: این [[عمل]] [[سلیمان]]، [[شکر]] [[خداوند]] است که اندکی از آفریدگان به آن [[اقدام]] می‌کنند<ref>قرطبی، ج ۱۴، ص ۱۷۷.</ref>.
-[[طبرسی]] نیز خطاب [[خداوند]] به [[آل ‌داوود]] را فضیلتی برای آنها دانسته، می‌گوید: این نوع خطاب در [[آیه]]، اشاره دارد که [[خویشاوندی]] با [[پیامبران]]، در [[نزدیکی به خداوند]] و برخورداری از [[رضایت]] او تأثیر دارد<ref>مجمع‌البیان، ج ۸، ص ۶۰۰.</ref>.
+[[طبرسی]] نیز خطاب [[خداوند]] به [[آل داوود]] را فضیلتی برای آنها دانسته، می‌گوید: این نوع خطاب در [[آیه]]، اشاره دارد که [[خویشاوندی]] با [[پیامبران]]، در [[نزدیکی به خداوند]] و برخورداری از [[رضایت]] او تأثیر دارد<ref>مجمع‌البیان، ج ۸، ص ۶۰۰.</ref>.
-[[مفسّران]]، علّت [[فرمان خداوند]] به [[شکرگزاری]] [[آل ‌داوود]] را اعطای نعمت‌های [[بزرگی]] دانسته‌اند که [[خداوند]] پیش از آن یاد کرده است<ref>التبیان، ج۸، ص۳۸۳؛ مجمع‌البیان، ج۸، ص۶۰۰.</ref>.<ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>
-==[[ذریه]] [[داوود]]==
-[[خداوند]] در [[آیه]] {{متن قرآن|وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و (نیز) برخی از پدران و فرزندزادگان و برادران ایشان را؛ و آنان را برگزیدیم و به راهی راست رهنمون شدیم» سوره انعام، آیه ۸۷.</ref> پس از ذکر نام شمار فراوانی از [[پیامبران]] از جمله [[داوود]]، به بعضی از ذرّیّه آنها نیز اشاره کرده، خبر می‌دهد که آنها [[برگزیده]] و به [[راه]] راست [[هدایت]] شده‌اند. برخی، [[برگزیدگی]] در این [[آیه]] را به [[نبوّت]] [[تفسیر]] کرده‌اند<ref>کشف‌الاسرار، ج ۳، ص ۴۱۵؛ التفسیر الکبیر، ج ۱۳، ص ۶۷.</ref>.
-[[ راغب]] می‌گوید: [[برگزیدن]] [[بنده]] از جانب [[خدا]]، به معنای اختصاص دادن او به [[فیض الهی]] و سرازیر شدن [[نعمت]] به سوی اوست که این، ویژه [[پیامبران]] و بعضی از [[صدّیقان]] و شهیدانی است که به آنها نزدیکند<ref>مفردات، ص ۱۸۶، «جبی».</ref>.
-[[خداوند]] در [[آیه]] {{متن قرآن|أُولَئِكَ الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ فَإِنْ يَكْفُرْ بِهَا هَؤُلَاءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَيْسُوا بِهَا بِكَافِرِينَ}}<ref>«آنان کسانی هستند که به آنها کتاب و داوری و پیامبری دادیم؛ اگر اینان به آن کفر ورزند، گروهی را بر آن گمارده‌ایم که بدان کفر نمی‌ورزند» سوره انعام، آیه ۸۹.</ref> خبر می‌دهد که به آنها کتاب، [[حکم]] و [[نبوت]] داده است. {{متن قرآن| الْكِتَابَ}} در این [[آیه]]، به کتاب‌های [[پیامبران]] گذشته<ref>جامع‌البیان، مج ۵، ج ۷، ص ۳۴۳؛ الکشّاف، ج ۲، ص ۴۳؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۵۱۳.</ref> یا به [[علم]] کثیر<ref>التفسیر الکبیر، ج ۱۳، ص ۶۸.</ref> و {{متن قرآن|الْحُكْمَ}}  نیز به [[فهم]]<ref>قرطبی، ج ۷، ص ۲۴.</ref> یا [[فهم]] کتاب و [[شناخت]] [[احکام]] آن، [[خِرد]] <ref>جامع‌البیان، مج ۵، ج ۷، ص ۳۴۳.</ref>، [[داوری]] میان [[مردم]]<ref>مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۵۱۳؛ التفسیر الکبیر، ج ۱۳، ص ۶۸.</ref> یا [[حکمت]]<ref>روح‌البیان، ج ۳، ص ۶۲.</ref> [[تفسیر]] شده است.
-[[علامه طباطبایی]]، به قرینه آمدن [[حکم]] در کنار کتاب، آن را به معنای [[داوری]] دانسته است. در [[روایات]] متعدّدی از [[اهل‌بیت]]{{عم}} از [[داوری]] [[آل ‌داوود]] یاد شده است. براساس این [[روایات امام حسین]]، [[حضرت سجاد]] و [[امام صادق]]{{عم}} می‌گویند: ما مانند [[آل ‌داوود]]، [[قضاوت]] می‌کنیم<ref>بحارالانوار، ج۲۵، ص۵۶ و۵۷ و ج۵۲، ص۳۲۰.</ref>.
-[[امام صادق]] در روایتی خبر می‌دهد: هنگامی که [[امام مهدی]] [[ظهور]] کند، میان [[مردم]] مانند [[آل ‌داوود]] [[داوری]] خواهد کرد<ref>بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۲۰.</ref>. در چگونگی [[داوری]] [[آل ‌داوود]] [[روایت]] شده که از [[مردم]] [[گواه]] نمی‌خواستند<ref>الکافی، ج ۱، ص ۴۶۲.</ref>. در احادیثی، از [[حکمت]] [[آل ‌داوود]] نیز یاد شده است. [[امام صادق]]{{ع}} نیز از [[پدر]] بزگوارش [[نقل]] می‌کند که در [[حکمت]] [[آل ‌داوود]] آمده: ای [[پسر آدم]] که به [[خداوند]]، عالِم، و به عظمتش عارفی! پیوسته باید از او بیمناک و به وعده‌اش [[امیدوار]] باشی. چگونه است که [[قبر]] و [[تنهایی]] آن را یاد نمی‌کنی؟<ref> الامالی، طوسی، ص ۲۰۳.</ref>.<ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>
-==آل داوود در دانشنامه معاصر قرآن کریم==
-[[داود]]، اسم اعجمی از ریشه "دود" در [[فرهنگ]] [[عبری]] به معنی عمو، دایی، شوهر و [[دوست]] گرفته شده و در [[زبان عبری]] به صورت "داوید" تلفظ می‌شود و سپس در [[زبان عربی]] به شکل [[داود]] استعمال شده و به معنی [[عشق]] و علاقه شدید و [[محبوب]] است<ref>التحقیق، ج۲، ص۱۱۴.</ref>.
-[[داود]] از [[فرزندان]] [[یهود]]، پسر [[یعقوب]] و از [[پیامبران بنی‌اسرائیل]] است که در هزاره یکم قبل از میلاد [[مسیح]] می‌زیسته و [[سفر]] [[مزامیر]] در کتاب [[تورات]] از اوست. [[آل داوود]] را [[مفسران]] و [[دانشمندان اسلامی]] به چند مفهوم گرفته‌اند:
-#شخص [[داود]] و علت جمع آمدن فعل [[تعظیم]] و [[تکریم]] [[سلیمان]] می‌باشد<ref>روح البیان، ج۲۷۶.</ref>.
-#[[سلیمان]]، [[خاندان]] و [[فرزندان]] [[داود]]<ref>ترجمه المیزان، ج۱۶، ص۵۴۸.</ref>.
-#افرادی از [[خاندان]] و [[امت]] [[داود]] که سپاسگزار [[خدا]] باشند<ref>دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ص۴۶.</ref>؛
-#[[خانواده]]، [[فرزندان]] و [[همسران]] [[داود]]<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۱، ص۲۸۶.</ref>
-# نوزده تن [[فرزند]] [[داود]] که مصداق [[آل داوود]] هستند<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۱، ص۷۰۸.</ref>.
-#هشتاد مرد و هفتاد [[زن]] که همواره در حال [[عبادت]] بودند و [[محراب]] [[عبادت]] از آنها خالی نبود <ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۱، ص۷۰۸.</ref>.
-[[خداوند]] پس از ذکر مواهبی که خاص [[داود]] نموده چون [[اطاعت]] کوه و پرندگان از او و نرم شدن آهن به دست او و تفضلاتی که به [[سلیمان]] فرموده مانند اینکه باد را در [[اختیار]] او نهاد و [[پریان]] را مسخر او کرد و چشمه مس را برایش روان ساخت، می‌فرماید: آن متخصصان برای او هر چه می‌خواست: از نمازخانه‌ها و مجسمه‌ها و ظروف بزرگ مانند حوضچه‌ها و دیگ‌های چسبیده به [[زمین]] می‌ساختند. ای [[خاندان]] [[داود]]، [[شکرگزار]] باشید و از [[بندگان]] من اندکی، سپاسگزارند {{متن قرآن|يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ}}<ref>«هر چه می‌خواست از محراب‌ها و تندیس‌ها  و کاسه‌های بزرگ حوض‌مانند و دیگ‌های استوار (جابه‌جا ناشدنی) برای او می‌ساختند؛ ای خاندان داوود! سپاس گزارید! و اندکی از بندگان من سپاسگزارند» سوره سبأ، آیه ۱۳.</ref>.
-از [[امام صادق]]{{ع}} در [[تفسیر]] این [[آیه]] آمده است که هشتاد مرد و هفتاد [[زن]] بودند که هرگز [[محراب]] (المقدس) از آنها خالی نبود و همگی از [[خاندان]] [[داود]] بودند. این [[خاندان]] در میان [[بنی‌اسرائیل]] از [[حسن]] [[شهرت]] ویژه‌ای برخوردار بودند و [[حکمت]] یا [[حکمت]] نامه‌ای به آنها منسوب است که در [[روایات]] از آن نام برده شده است. از جمله از [[حضرت صادق]]{{ع}} [[نقل]] شده که فرمود: در [[حکمت]] [[آل داوود]] آمده که بر [[خردمند]] است که به زمان خویش آشنا و به وظائفش پایبند بوده و زبانش را مواظب باشد <ref>معارف و معاریف، ج۱، ص۳۷-۳۸.</ref>.
-*در [[روایات]] متعددی از [[اهل بیت]]{{عم}} از [[داوری]] [[آل داوود]] یاد شده است. بر اساس این [[روایات امام حسین]]، [[حضرت سجاد]] و [[امام صادق]]{{ع}} می‌گویند: ما مانند [[آل داوود]]، [[قضاوت]] می‌کنیم. [[امام صادق]]{{ع}} در روایتی خبر می‌دهد: هنگامی که [[امام مهدی]]{{ع}} [[ظهور]] کند، [[آل داوود]] میان [[مردم]] [[داوری]] خواهند کرد. در چگونگی [[داوری]] [[آل داوود]] [[روایت]] شده که از [[مردم]] [[گواه]] نمی‌خواستند. در احادیثی، از [[حکمت]] [[آل داوود]] نیز، یاد شده است. [[امام صادق]]{{ع}} نیز از [[پدر]] بزرگوارش [[نقل]] می‌کند که در [[حکمت]] [[آل داوود]] آمده: ای [[پسر آدم]] که عالِم و به عظمتش عارفی! پیوسته. چگونه است که [[قبر]] و [[تنهایی]] آن را یاد نمی‌کنی؟
-یکی از وجوه معنایی [[آل داوود]] از دیدگاه [[مفسران]] این است که [[داود]] [[نماز]] را بر [[خانواده]]، [[فرزندان]] و زنانش تقسیم کرد و پس از آن، هر ساعتی از شبانه روز، یکی از آنان در [[محراب]] [[عبادت]] به [[نماز]] می‌ایستاد و این عمل بنابر [[دستور خداوند]] به [[آل داوود]] است {{متن قرآن|يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ}}<ref>«هر چه می‌خواست از محراب‌ها و تندیس‌ها  و کاسه‌های بزرگ حوض‌مانند و دیگ‌های استوار (جابه‌جا ناشدنی) برای او می‌ساختند؛ ای خاندان داوود! سپاس گزارید! و اندکی از بندگان من سپاسگزارند» سوره سبأ، آیه ۱۳.</ref>. طبق [[روایت]] [[امام صادق]]{{ع}} نیز که آن را [[تأیید]] می‌کند این [[خاندان]] غیر از [[اطاعت]] و [[بندگی]] [[خداوند]] هیچ‌گونه [[وابستگی]] نداشته‌اند.
-*این عنوان فقط یک بار در [[قرآن]] آمده است و در آن به [[آل داوود]] [[امر]] شده که برای [[شکرگزاری]] [[خداوند]] او را [[اطاعت]] و [[عبادت]] کنند {{متن قرآن|يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ}}<ref>«هر چه می‌خواست از محراب‌ها و تندیس‌ها  و کاسه‌های بزرگ حوض‌مانند و دیگ‌های استوار (جابه‌جا ناشدنی) برای او می‌ساختند؛ ای خاندان داوود! سپاس گزارید! و اندکی از بندگان من سپاسگزارند» سوره سبأ، آیه ۱۳.</ref>. بنا به [[نقلی]] از [[ابن مسعود]]، [[آل داوود]] پس از این [[دستور]] به [[نماز]] مشغول شدند و در شبانه روز ساعتی نبود مگر اینکه یکی از آنها به نوبت در [[محراب]] به [[نماز]] می‌ایستاد<ref>روح المعانی، ج۱۱، ص۲۹۴.</ref>.
-[[ابوبکر]] [[عتیق]] [[نیشابوری]] ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ}}<ref>«هر چه می‌خواست از محراب‌ها و تندیس‌ها  و کاسه‌های بزرگ حوض‌مانند و دیگ‌های استوار (جابه‌جا ناشدنی) برای او می‌ساختند؛ ای خاندان داوود! سپاس گزارید! و اندکی از بندگان من سپاسگزارند» سوره سبأ، آیه ۱۳.</ref> سؤال می‌کند: چرا [[خدای تعالی]] فرمود: {{متن قرآن|اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا}}<ref>«ای خاندان داوود! سپاس گزارید!» سوره سبأ، آیه ۱۳.</ref> و جواب آن را این‌گونه بیان می‌کند: در کلمه {{متن قرآن|اعْمَلُوا}} هم [[طاعت خدا]] نهفته است و هم [[شکر]] او<ref>تفسیر سورآبادی، ج۳، ص۲۰۱۴.</ref>.
-[[سید قطب]] ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ}}<ref>«هر چه می‌خواست از محراب‌ها و تندیس‌ها  و کاسه‌های بزرگ حوض‌مانند و دیگ‌های استوار (جابه‌جا ناشدنی) برای او می‌ساختند؛ ای خاندان داوود! سپاس گزارید! و اندکی از بندگان من سپاسگزارند» سوره سبأ، آیه ۱۳.</ref> سؤالات متعددی را در زمینه [[شکرگزاری]] [[انسان]] بیان می‌کند. از جمله اینکه با توجه به [[محدودیت]] [[توانایی]] [[بشر]] در [[شکرگزاری]] از نعمت‌های بی‌حد و مرز [[خداوند]]، [[انسان]] تا چه اندازه باید [[شکرگزار]] این [[نعمت‌ها]] باشد<ref>فی ظلال القرآن، ج۵، ص۲۸۹۹.</ref>.
-[[علامه طباطبایی]] در مورد این [[آیه]] می‌گوید: عبارت {{متن قرآن|اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا}} خطاب به [[سلیمان]] و سایر افراد [[دودمان]] [[داود]] است که با [[سلیمان]] بودند به ایشان می‌فرماید: [[خدا]] را [[بندگی]] کنید تا [[شکر]] او را به جا آورده باشید<ref>ترجمه المیزان، ج۱۶، ص۵۴۸.</ref>.
+[[مفسّران]]، علّت [[فرمان خداوند]] به [[شکرگزاری]] [[آل داوود]] را اعطای نعمت‌های بزرگی دانسته‌اند که [[خداوند]] پیش از آن یاد کرده است<ref>التبیان، ج۸، ص۳۸۳؛ مجمع‌البیان، ج۸، ص۶۰۰.</ref><ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱286-287، ص .</ref>
-با توجه به اینکه [[خداوند]] [[آل داوود]] را مورد [[فضل]] خود قرار داده مشخص می‌شود که [[خویشاوندی]] با [[پیامبران]] در [[نزدیکی به خداوند]] و برخورداری از [[رضایت]] او تأثیر دارد و امکانات مادی و [[معنوی]]، باید زمینه [[سپاسگزاری]] از [[خداوند]] باشد. [[شکر]]، تنها با زبان نیست، بلکه یک عمل است و [[برگزیدن]] [[بنده]] از جانب [[خدا]] به معنای اختصاص دادن او به [[فیض الهی]] و سرازیر شدن [[نعمت]] به سوی اوست که این ویژه [[پیامبران]] و بعضی از افرادی است که به آنها نزدیک‌اند.<ref>[[مرضیه السادات کدخدایی|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آل داوود - کدخدایی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۵۲-۵۳.</ref>
+== [[ذریه]] [[داوود]] ==
+[[خداوند]] در [[آیه]] {{متن قرآن|وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و (نیز) برخی از پدران و فرزندزادگان و برادران ایشان را؛ و آنان را برگزیدیم و به راهی راست رهنمون شدیم» سوره انعام، آیه ۸۷.</ref> پس از ذکر نام شمار فراوانی از [[پیامبران]] از جمله [[داوود]]، به بعضی از ذرّیّه آنها نیز اشاره کرده، خبر می‌دهد که آنها برگزیده و به راه راست [[هدایت]] شده‌اند. برخی، [[برگزیدگی]] در این [[آیه]] را به [[نبوّت]] [[تفسیر]] کرده‌اند<ref>کشف‌الاسرار، ج ۳، ص ۴۱۵؛ التفسیر الکبیر، ج ۱۳، ص ۶۷.</ref>.
-== پرسش‌های وابسته ==
+[[راغب]] می‌گوید: [[برگزیدن]] [[بنده]] از جانب [[خدا]]، به معنای اختصاص دادن او به [[فیض الهی]] و سرازیر شدن [[نعمت]] به سوی اوست که این، ویژه [[پیامبران]] و بعضی از [[صدّیقان]] و شهیدانی است که به آنها نزدیکند<ref>مفردات، ص ۱۸۶، «جبی».</ref>.
-== جستارهای وابسته ==
+[[خداوند]] در [[آیه]] {{متن قرآن|أُولَئِكَ الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ فَإِنْ يَكْفُرْ بِهَا هَؤُلَاءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَيْسُوا بِهَا بِكَافِرِينَ}}<ref>«آنان کسانی هستند که به آنها کتاب و داوری و پیامبری دادیم؛ اگر اینان به آن کفر ورزند، گروهی را بر آن گمارده‌ایم که بدان کفر نمی‌ورزند» سوره انعام، آیه ۸۹.</ref> خبر می‌دهد که به آنها کتاب، [[حکم]] و [[نبوت]] داده است. {{متن قرآن| الْكِتَابَ}} در این [[آیه]]، به کتاب‌های [[پیامبران]] گذشته<ref>جامع‌البیان، مج ۵، ج ۷، ص ۳۴۳؛ الکشّاف، ج ۲، ص ۴۳؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۵۱۳.</ref> یا به [[علم]] کثیر<ref>التفسیر الکبیر، ج ۱۳، ص ۶۸.</ref> و {{متن قرآن|الْحُكْمَ}} نیز به [[فهم]]<ref>قرطبی، ج ۷، ص ۲۴.</ref> یا [[فهم]] کتاب و [[شناخت]] [[احکام]] آن، [[خِرد]] <ref>جامع‌البیان، مج ۵، ج ۷، ص ۳۴۳.</ref>، [[داوری]] میان [[مردم]]<ref>مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۵۱۳؛ التفسیر الکبیر، ج ۱۳، ص ۶۸.</ref> یا [[حکمت]]<ref>روح‌البیان، ج ۳، ص ۶۲.</ref> [[تفسیر]] شده است.
-==منابع==
+[[علامه طباطبایی]]، به قرینه آمدن [[حکم]] در کنار کتاب، آن را به معنای [[داوری]] دانسته است. در [[روایات]] متعدّدی از [[اهل‌بیت]] {{عم}} از [[داوری]] [[آل داوود]] یاد شده است. براساس این [[روایات امام حسین]]، [[حضرت سجاد]] و [[امام صادق]] {{عم}} می‌گویند: ما مانند [[آل داوود]]، [[قضاوت]] می‌کنیم<ref>بحارالانوار، ج۲۵، ص۵۶ و۵۷ و ج۵۲، ص۳۲۰.</ref>.
-* [[پرونده:10524027.jpg|22px]] [[مرضیه السادات کدخدایی|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آل داوود - کدخدایی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]
-* [[پرونده:000052.jpg|22px]]  [[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱''']]
-==پانویس==
+[[امام صادق]] {{ع}} در روایتی خبر می‌دهد: هنگامی که [[امام مهدی]] ظهور کند، میان [[مردم]] مانند [[آل داوود]] [[داوری]] خواهد کرد<ref>بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۲۰.</ref>. در چگونگی [[داوری]] [[آل داوود]] [[روایت]] شده که از [[مردم]] [[گواه]] نمی‌خواستند<ref>الکافی، ج ۱، ص ۴۶۲.</ref>. در احادیثی، از [[حکمت]] [[آل داوود]] نیز یاد شده است. [[امام صادق]] {{ع}} نیز از [[پدر]] بزگوارش [[نقل]] می‌کند که در [[حکمت]] [[آل داوود]] آمده: ای [[پسر آدم]] که به [[خداوند]]، عالِم، و به عظمتش عارفی! پیوسته باید از او بیمناک و به وعده‌اش [[امیدوار]] باشی. چگونه است که [[قبر]] و [[تنهایی]] آن را یاد نمی‌کنی؟<ref> الامالی، طوسی، ص ۲۰۳.</ref><ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱، ص 287-288؛ [[مرضیه السادات کدخدایی|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آل داوود - کدخدایی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۵۲-۵۳.</ref>
-{{پانویس2}}
+== منابع ==
+{{منابع}}
+#[[پرونده:10524027.jpg|22px]] [[مرضیه السادات کدخدایی|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آل داوود - کدخدایی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]
+#[[پرونده:000052.jpg|22px]] [[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱''']]
+{{پایان منابع}}
-[[رده:آل داوود]]
+== پانویس ==
-[[رده:مدخل]]
+{{پانویس}}