مدیران رابط کاربری، مدیران، templateeditor
۲۶٬۵۱۵
ویرایش
جز
Ali صفحهٔ ثویر بن یزید را به ثور بن یزید منتقل کرد
(صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == ثویر بن یزید<ref>ر.ک: أ. منابع شیعی: رجال الطوسی، ص۱۱۱، ش۱۰۸۶؛ الإکمال فی أسماء الرجال، ص۲۲۷، ش۴۳؛ إکلیل المنهج، ص۵۷۸، ش۲۸۱؛ منهج المقال، ج۳، ص۱۴۲، ش۹۵۰؛ نقد...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
جز (Ali صفحهٔ ثویر بن یزید را به ثور بن یزید منتقل کرد) |
||
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
ثویر بن یزید<ref>ر.ک: أ. منابع شیعی: رجال الطوسی، ص۱۱۱، ش۱۰۸۶؛ الإکمال فی أسماء الرجال، ص۲۲۷، ش۴۳؛ إکلیل المنهج، ص۵۷۸، ش۲۸۱؛ منهج المقال، ج۳، ص۱۴۲، ش۹۵۰؛ نقد الرجال، ج۱، ص۳۲۱، ش۸۷۵؛ مجمع الرجال، ج۱، ص۳۰۴؛ جامع الرواه، ج۱، ص۱۴۲، ش۱۱۱۳؛ تنقیح المقال، ج۱۳، ص۴۳۱، ش۳۵۲۷؛ أعیان الشیعه، ج۴، ص۲۸؛ معجم رجال الحدیث، ج۴، ص، ۳۲۴، ش۲۰۱۱؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۹۴، ش۲۳۷۸؛ قاموس الرجال، ج۲، ص۴۹۷، (ش ۱۳۱۶) و ص۵۰۲، (ش۱۳۲۰). | ثویر بن یزید<ref>ر.ک: أ. منابع شیعی: رجال الطوسی، ص۱۱۱، ش۱۰۸۶؛ الإکمال فی أسماء الرجال، ص۲۲۷، ش۴۳؛ إکلیل المنهج، ص۵۷۸، ش۲۸۱؛ منهج المقال، ج۳، ص۱۴۲، ش۹۵۰؛ نقد الرجال، ج۱، ص۳۲۱، ش۸۷۵؛ مجمع الرجال، ج۱، ص۳۰۴؛ جامع الرواه، ج۱، ص۱۴۲، ش۱۱۱۳؛ تنقیح المقال، ج۱۳، ص۴۳۱، ش۳۵۲۷؛ أعیان الشیعه، ج۴، ص۲۸؛ معجم رجال الحدیث، ج۴، ص، ۳۲۴، ش۲۰۱۱؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۹۴، ش۲۳۷۸؛ قاموس الرجال، ج۲، ص۴۹۷، (ش ۱۳۱۶) و ص۵۰۲، (ش۱۳۲۰). | ||
ب منابع سنی: المعارف (ابن قتیبة الدینوری)، ص۵۰۵؛ الطبقات الکبری، ج۷، ص۴۶۷؛ تاریخ ابن معین (الدوری)، ج۱، ص۱۴۳، ش۸۷۶؛ العلل، ج۲، ص۵۶۴، ش۳۶۶۶؛ التاریخ الصغیر، ج۲، ص۹۳؛ التاریخ الکبیر، ج۲، ص۱۸۱، ش۲۱۲۶؛ معرفة الثقات، ج۱، ص۲۶۲، ش۲۰۰؛ ضعفاء العقیلی، ج۱، ص۱۷۸، ش۲۲۵؛ الجرح و التعدیل، ج۲، ص۴۶۸، ش۱۹۰۴؛ الثقات، ج۶، ص۱۲۹؛ تاریخ أسماء الثقات، ص۵۳، ش۱۵۴؛ مشاهیر علماء الأمصار، ص۲۸۸، ش۱۴۳۸؛ الکامل (ابن عدی)، ج۲، ص۱۰۲، ش۳۲۰؛ التعدیل و التجریح، ج۱، ص۴۴۵، ش۱۸۳؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۱۱، ص۱۸۳، ش۱۰۵۸؛ الأنساب (سمعانی)، ج۳، ص۵۰؛ تهذیب الکمال، ج۴، ص۴۱۸، ش۸۶۲؛ الوافی بالوفیات، ج۱۱، ص۲۰؛ الکاشف، ج۱، ص۲۸۵، ش۷۲۴؛ المغنی فی الضعفاء، ج۱، ص۱۹۳، ش۱۰۶۷؛ تذکرة الحفاظ، ج۱، ص۱۷۵، ش۱۷۱؛ سیر أعلام النبلاء، ج۶، ص۳۴۴، ش۱۴۶؛ میزان الاعتدال، ج۱، ص۳۷۴، ش۱۴۰۶؛ لسان المیزان، ج۷، ص۱۸۸، ش۲۴۹۳؛ تقریب التهذیب، ج۱، ص۱۵۱، ش۸۶۳؛ تهذیب التهذیب، ج۲، ص۳۰، ش۵۷؛ بحر الدم، ص۳۲، ش۱۳۹؛ الأعلام، ج۲، ص۱۰۲. </ref>، یک بار در [[سند روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] و به نقل از کتاب [[تأویل الآیات الظاهرة]] واقع شده است: | ب منابع سنی: المعارف (ابن قتیبة الدینوری)، ص۵۰۵؛ الطبقات الکبری، ج۷، ص۴۶۷؛ تاریخ ابن معین (الدوری)، ج۱، ص۱۴۳، ش۸۷۶؛ العلل، ج۲، ص۵۶۴، ش۳۶۶۶؛ التاریخ الصغیر، ج۲، ص۹۳؛ التاریخ الکبیر، ج۲، ص۱۸۱، ش۲۱۲۶؛ معرفة الثقات، ج۱، ص۲۶۲، ش۲۰۰؛ ضعفاء العقیلی، ج۱، ص۱۷۸، ش۲۲۵؛ الجرح و التعدیل، ج۲، ص۴۶۸، ش۱۹۰۴؛ الثقات، ج۶، ص۱۲۹؛ تاریخ أسماء الثقات، ص۵۳، ش۱۵۴؛ مشاهیر علماء الأمصار، ص۲۸۸، ش۱۴۳۸؛ الکامل (ابن عدی)، ج۲، ص۱۰۲، ش۳۲۰؛ التعدیل و التجریح، ج۱، ص۴۴۵، ش۱۸۳؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۱۱، ص۱۸۳، ش۱۰۵۸؛ الأنساب (سمعانی)، ج۳، ص۵۰؛ تهذیب الکمال، ج۴، ص۴۱۸، ش۸۶۲؛ الوافی بالوفیات، ج۱۱، ص۲۰؛ الکاشف، ج۱، ص۲۸۵، ش۷۲۴؛ المغنی فی الضعفاء، ج۱، ص۱۹۳، ش۱۰۶۷؛ تذکرة الحفاظ، ج۱، ص۱۷۵، ش۱۷۱؛ سیر أعلام النبلاء، ج۶، ص۳۴۴، ش۱۴۶؛ میزان الاعتدال، ج۱، ص۳۷۴، ش۱۴۰۶؛ لسان المیزان، ج۷، ص۱۸۸، ش۲۴۹۳؛ تقریب التهذیب، ج۱، ص۱۵۱، ش۸۶۳؛ تهذیب التهذیب، ج۲، ص۳۰، ش۵۷؛ بحر الدم، ص۳۲، ش۱۳۹؛ الأعلام، ج۲، ص۱۰۲. </ref>، یک بار در [[سند روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] و به نقل از کتاب [[تأویل الآیات الظاهرة]] واقع شده است: | ||
{{متن حدیث|قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ حُسَيْنِ بْنِ حَسَنٍ الْمَرْوَزِيِّ عَنِ الْأَحْوَلِ<ref>الأحوص (خ ل).</ref> بْنِ جَوَّابِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ رُزَيْقٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ كَعْبِ بْنِ عِيَاضٍ قَالَ: طَعَنْتُ عَلَى عَلِيٍّ{{ع}} بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} فَوَكَزَنِي فِي صَدْرِي ثُمَّ قَالَ يَا كَعْبُ إِنَّ لِعَلِيٍّ نُورَيْنِ نُوراً فِي السَّمَاءِ وَ نُوراً فِي الْأَرْضِ فَمَنْ تَمَسَّكَ بِنُورِهِ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ وَ مَنْ أَخْطَأَهُ أَدْخَلَهُ اللَّهُ النَّارَ فَبَشِّرِ النَّاسَ عَنِّي بِذَلِكَ}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۱۱۵ به گزارش از تأویل الآیات الظاهرة، ص۶۴۳.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 210-211.</ref> | {{متن حدیث|قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ حُسَيْنِ بْنِ حَسَنٍ الْمَرْوَزِيِّ عَنِ الْأَحْوَلِ<ref>الأحوص (خ ل).</ref> بْنِ جَوَّابِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ رُزَيْقٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ كَعْبِ بْنِ عِيَاضٍ قَالَ: طَعَنْتُ عَلَى عَلِيٍّ{{ع}} بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} فَوَكَزَنِي فِي صَدْرِي ثُمَّ قَالَ يَا كَعْبُ إِنَّ لِعَلِيٍّ نُورَيْنِ نُوراً فِي السَّمَاءِ وَ نُوراً فِي الْأَرْضِ فَمَنْ تَمَسَّكَ بِنُورِهِ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ وَ مَنْ أَخْطَأَهُ أَدْخَلَهُ اللَّهُ النَّارَ فَبَشِّرِ النَّاسَ عَنِّي بِذَلِكَ}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۱۱۵ به گزارش از تأویل الآیات الظاهرة، ص۶۴۳.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 210-211.</ref> | ||
==شرح حال [[راوی]]== | ==شرح حال [[راوی]]== | ||
عنوان | عنوان ثویر بن یزید که در [[رجال شیخ طوسی]] نیز در بعضی [[اسناد روایات]]، از جمله [[سند روایت]] مذکور، وجود دارد، مصحّف [[ثور بن یزید]] است، چنانکه در منبع اصلی ([[تأویل الآیات الظاهرة]])<ref>تأویل الآیات الظاهره، ص۶۴۳.</ref>و [[بحار الأنوار]]<ref>بحار الأنوار، ج۲۳، ص۳۱۹، ح۳۴.</ref> این گونه است و مطابق با عنوانی است که در [[رجال اهل سنت]] ذکر شده است<ref>علامه شوشتری: {{عربی|و مما نقلنا من عنوانه بلفظ ثور - و مثله ابن حجر - یظهر أن ثویر فی رجال الشیخ و فی الخبر مصحف}}. (قاموس الرجال، ج۲، ص۵۰۳، ش۱۳۲۰).</ref>. | ||
از [[رجالیان]] قدمای [[شیعه]]، تنها [[شیخ طوسی]] از راوی در [[کتاب الرجال]] با عنوان [[ثویر بن یزید الشامی]] در [[اصحاب]] [[ | از [[رجالیان]] قدمای [[شیعه]]، تنها [[شیخ طوسی]] از راوی در [[کتاب الرجال]] با عنوان [[ثویر بن یزید الشامی]] در [[اصحاب]] [[ابو محمد علی بن حسین]] ([[امام سجاد]]{{ع}}) یاد کرده است<ref>رجال الطوسی، ص۱۱۱، ش۱۰۸۶.</ref> و سپس در کتب پسین [[رجال شیعه]] عنوان شده؛ ولی [[رجالیان سنی]] نام ثور بن یزید را در [[کتب رجالی]] خود عنوان، و شرح حال وی را گزارش کردند. | ||
[[کنیه]] وی «أبو خالد» و ملقب به «الشامی»<ref>الکامل (ابن عدی)، ج۲، ص۱۰۲، ش۳۲۰: {{عربی|ثور بن یزید الکلاعی الشامی حمصی یکنی أبا خالد}}.</ref>، «الکلاعی»، «الحمصی» و «الرحبی»<ref>الأنساب (سمعانی)، ج۳، ص۵۰: {{عربی|و أبوخالد ثور بن یزید الرحبی الحمصی}}؛ تهذیب الکمال، ج۴، ص۴۱۸: {{عربی|ثور بن یزید بن زیاد الکلاعی، و یقال: الرحبی، أبو خالد الشامی الحمصی}}.</ref>.<ref>رحبی و [[حمصی]] به جهت انتساب به [[بلد]]راوی و کلاعی به جهت انتساب به [[قبیله]] وی است. | [[کنیه]] وی «أبو خالد» و ملقب به «الشامی»<ref>الکامل (ابن عدی)، ج۲، ص۱۰۲، ش۳۲۰: {{عربی|ثور بن یزید الکلاعی الشامی حمصی یکنی أبا خالد}}.</ref>، «الکلاعی»، «الحمصی» و «الرحبی»<ref>الأنساب (سمعانی)، ج۳، ص۵۰: {{عربی|و أبوخالد ثور بن یزید الرحبی الحمصی}}؛ تهذیب الکمال، ج۴، ص۴۱۸: {{عربی|ثور بن یزید بن زیاد الکلاعی، و یقال: الرحبی، أبو خالد الشامی الحمصی}}.</ref>.<ref>رحبی و [[حمصی]] به جهت انتساب به [[بلد]]راوی و کلاعی به جهت انتساب به [[قبیله]] وی است. | ||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
==[[طبقه راوی]]== | ==[[طبقه راوی]]== | ||
[[تاریخ]] ولادت راوی پیدا نیست؛ ولی تاریخ [[وفات]] وی را سال ۱۵۰، ۱۵۳ و ۱۵۵<ref>تهذیب التهذیب، ج۲، ص۳۱ ش۵۷: {{عربی|قال أبو عیسی الترمذی مات سنة (۵۰) و قال ابن سعد و خلیفة و جماعة مات سنة (۵۳) ببیت المقدس و قال یحیی بن بکیر سنة (۵۵)}}؛ الطبقات الکبری، ج۷، ص۴۶۷: {{عربی|مات ببیت المقدس سنة ثلاث و خمسین و مائة فی خلافة أبی جعفر و هو بن بضع و ستین سنة}}؛ {{عربی|البضع من العدد و هو بین الثلاثة إلی العشرة. و یقال: البضع سبعة قالوا: و ذلک تفسیر قوله - تعالی -: {{متن قرآن|بِضْعَ سِنِينَ}} (سوره یوسف، آیه ۴۲). (معجم مقاییس اللغه، ج۱، ص۲۵۷)</ref> | [[تاریخ]] ولادت راوی پیدا نیست؛ ولی تاریخ [[وفات]] وی را سال ۱۵۰، ۱۵۳ و ۱۵۵<ref>تهذیب التهذیب، ج۲، ص۳۱ ش۵۷: {{عربی|قال أبو عیسی الترمذی مات سنة (۵۰) و قال ابن سعد و خلیفة و جماعة مات سنة (۵۳) ببیت المقدس و قال یحیی بن بکیر سنة (۵۵)}}؛ الطبقات الکبری، ج۷، ص۴۶۷: {{عربی|مات ببیت المقدس سنة ثلاث و خمسین و مائة فی خلافة أبی جعفر و هو بن بضع و ستین سنة}}؛ {{عربی|البضع من العدد و هو بین الثلاثة إلی العشرة. و یقال: البضع سبعة قالوا: و ذلک تفسیر قوله - تعالی -: {{متن قرآن|بِضْعَ سِنِينَ}} (سوره یوسف، آیه ۴۲). (معجم مقاییس اللغه، ج۱، ص۲۵۷)</ref> هجری قمری در ۷۰ سالگی<ref>الثقات، ج۶، ص۱۲۹: {{عربی|مات سنة خمس و خمسین و مائة ببیت المقدس و کان قدریاً کان له یوم مات سبعون سنة}}.</ref> یا کمی بیشتر از ۶۰ سال<ref>تهذیب الکمال، ج۴، ص۴۲۸، ش۴۱۸.</ref>، ثبت کردهاند. بر این اساس و با فرض [[عمر]] ۷۰ سال برای وی، [[تاریخ]] ولادت [[راوی]] در سال ۸۰، ۸۳ یا ۸۵ هجری قمری خواهد بود. | ||
[[شیخ طوسی]] نام راوی را در [[اصحاب امام سجاد]]{{ع}} ذکر کرده<ref>رجال الطوسی، ص۱۱۱، ش۱۰۸۶. </ref>؛ ولی در [[کتب حدیثی]] روایتی از وی از آن حضرت یافت نشده است، بلکه از اصحاب امام سجاد{{ع}} بودن وی نیز جای تردید است؛ زیرا آن حضرت در سال ۹۵ هجری قمری به [[شهادت]] رسیده است و بیشترین [[سنی]] که میتوان برای [[ثور بن یزید]] در این [[زمان]] در نظر گرفت، ۱۵ سال است، با این فرض که هفتاد سال عمر کرده و در سال ۸۰ نیز به [[دنیا]] آمده باشد. | [[شیخ طوسی]] نام راوی را در [[اصحاب امام سجاد]]{{ع}} ذکر کرده<ref>رجال الطوسی، ص۱۱۱، ش۱۰۸۶. </ref>؛ ولی در [[کتب حدیثی]] روایتی از وی از آن حضرت یافت نشده است، بلکه از اصحاب امام سجاد{{ع}} بودن وی نیز جای تردید است؛ زیرا آن حضرت در سال ۹۵ هجری قمری به [[شهادت]] رسیده است و بیشترین [[سنی]] که میتوان برای [[ثور بن یزید]] در این [[زمان]] در نظر گرفت، ۱۵ سال است، با این فرض که هفتاد سال عمر کرده و در سال ۸۰ نیز به [[دنیا]] آمده باشد. | ||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
==[[استادان]] و [[شاگردان راوی]]== | ==[[استادان]] و [[شاگردان راوی]]== | ||
ثور (ثویر) بن یزید از بسیاری مانند [[خالد بن معدان]]، [[مکحول]]، [[رجاء بن حیاة]]، [[حصین الحمیری]]، [[ابن جریج]]، [[صالح بن یحیی بن المقدام]]، [[محمد بن عبید بن أبی صالح]]، [[عبدالرحمن بن عائذ]] و [[راشد بن سعد]]<ref>کتاب الأم، ج۱، ص۲۶۴؛ المحلی، ج۸، ص۳۰۱؛ نیل الأوطار، ج۱، ص٢٣٢؛ سنن الدارمی، ج۲، ص۱۱۰؛ سنن ابن ماجه، ج۲، ص۷۴۷ و ۱۰۶۶؛ سنن أبی داود، ج۱، ص۴۸۸؛ المستدرک (حاکم نیشابوری)، ج۲، ص۸۰؛ السنن الکبری، ج۵، ص۲۴۱. </ref> [[روایت]] کرده است که از [[مشایخ حدیثی]] وی محسوب میگردند و گروهی چون [[عبدالرحمن بن محمد العرزمی]]، [[محمد بن عمر]]، [[محمد بن معدان العبدی]]، [[محمد بن الفضیل]]، [[اسماعیل بن أبی زیاد الشعیری]]، [[بشر بن ابراهیم الأنصاری]]، [[سلیمان بن حکیم]]، [[فضیل بن عیاض]]، [[نقبة بن الولید]]، [[عیسی بن یونس]]، [[سفیان بن حبیب]]، [[صفوان بن عیسی]]، [[ولید بن مسلم]]، [[عبدالله بن مبارک]]، [[محمد بن اسحاق]]، [[یحیی بن حمزه]] و [[حسین بن علوان]]<ref>تهذیب الأحکام، ج۱، ص۳۱۶، ح۹۱۸؛ الأمالی (طوسی)، ص۳، (ح۲) و ص۳۰۶، (ح۶۱۵)؛ مختصر البصائر، ص۳۱۸، ح۳۴۰؛ التوحید، ص۳۴۳، ح۱۳؛ الخصال، ج۲، ص۳۶۳، (ح ۵۴) و ص۵۷۲، (ح ۱)؛ عمدة عیون صحاح الأخبار، ص۸۹، ح۱۰۷؛ الأربعون حدیثاً (رازی)، ص۴۴؛ سنن ابن ماجه، ج۱، ص۴۵۱، (ش۱۴۰۷) و ص۵۵۰، (ش۱۷۲۶)؛ مسند احمد، ج۴، ص۹۹ و ۱۲۶؛ ج۶، ص۱۸۵ و ۲۷۶؛ السنن الکبری، ج۱، ص۳۷۳؛ الکامل، ج۲، ص۳۶۰.</ref> از وی [[روایت]] کردند، که از شاگردانش به شمار میآیند.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 214-215.</ref> | |||
==[[مذهب]] [[راوی]]== | ==[[مذهب]] [[راوی]]== | ||
[[علامه مامقانی]] به قرینه ذکر نام راوی در [[رجال شیخ طوسی]] از وی به عنوان راوی امامی یاد کرده؛ ولی [[علامه شوشتری]] او را از [[راویان]] عامی دانسته و در نقد دیدگاه مامقانی نوشته است: {{عربی|قد عرفت غير مرة أنّ عناوينه أعم، بل أقول: وقوعه في أخبارنا أيضاً أعم... و يشهد لعاميته أيضاً سكوت ابن حجر و الذهبي عن نسبة تشيع إليه}}<ref>قاموس الرجال، ج۲، ص۵۰۲، ش۱۳۲۰. </ref>. | [[علامه مامقانی]] به قرینه ذکر نام راوی در [[رجال شیخ طوسی]] از وی به عنوان راوی امامی یاد کرده؛ ولی [[علامه شوشتری]] او را از [[راویان]] عامی دانسته و در نقد دیدگاه مامقانی نوشته است: {{عربی|قد عرفت غير مرة أنّ عناوينه أعم، بل أقول: وقوعه في أخبارنا أيضاً أعم... و يشهد لعاميته أيضاً سكوت ابن حجر و الذهبي عن نسبة تشيع إليه}}<ref>قاموس الرجال، ج۲، ص۵۰۲، ش۱۳۲۰. </ref>. | ||
بعضی از [[محققان]] | بعضی از [[محققان]] ثور بن یزید را از [[راویان ناصبی]] دانستند و او را [[ناصبی]] قلمداد کردند<ref>ر.ک: الإکمال فی أسماء الرجال، ص۱۵۳؛ معجم الرجال و الحدیث، ج۱، ص۲۳؛ الرسائل العشر فی الأحادیث الموضوعه، ص۲۶؛ نفحات الأزهار، ج۲، ص۳۱۶.</ref> و برای [[اثبات]] مدعایشان به اموری [[استدلال]] کردند: | ||
#او از راویان شامی و از اهالی [[حمص]] بوده و [[مردم]] این [[دیار]] از [[دشمنان]] [[حضرت علی]]{{ع}} و از [[محبان]] و [[دوستداران]] [[معاویه]] و پسرش یزید به شمار میآیند. [[یاقوت حموی]] نوشته است: {{عربی|إن أشد الناس علي علي بصفين مع معاوية كان أهل حمص و أكثرهم تحريضاً عليه و جدا في حربه}}<ref>معجم البلدان، ج۲، ص۳۰۴.</ref>. | #او از راویان شامی و از اهالی [[حمص]] بوده و [[مردم]] این [[دیار]] از [[دشمنان]] [[حضرت علی]]{{ع}} و از [[محبان]] و [[دوستداران]] [[معاویه]] و پسرش یزید به شمار میآیند. [[یاقوت حموی]] نوشته است: {{عربی|إن أشد الناس علي علي بصفين مع معاوية كان أهل حمص و أكثرهم تحريضاً عليه و جدا في حربه}}<ref>معجم البلدان، ج۲، ص۳۰۴.</ref>. | ||
#[[همنشینی]] با سبّکنندگان حضرت علی{{ع}}. [[مزی]] و عقیلی دو تن از [[رجالیان سنی]] به نقل از [[عباس الدوری]] نوشتند: {{عربی|أزهر الحرازي و أسد بن وداعة<ref>أبو داوود سجستاني: {{عربي|بلغني عن يحيي بن سعيد قال: كان أسد بن وداعة و أزهر بن عبدالله الحرازي يقعان في علي بن أبي طالب{{ع}} حدثنا أبو داوود، نا أبو توبة، نا أبو هريرة الحمصي قال: كان أسد بن وداعة يقول: احمدوا الله ثلاثاً، و سبحوه ثلاثاً، و العنوا فلاناً ثلاثا}}. (سؤالات الآجري لأبي داود، ج۲، ص۲۲۶ - ۲۲۷، ش۱۶۷۸).</ref> و جماعة يجلسون يسبون علي بن طالب - رضي الله تعالي عنه – و كان ثور بن يزيد في ناحية لا يسبّ فإذا لم يسب جروا برجله}}<ref>ضعفاء العقيلي، ج۱، ۲۶: {{عربي|حدثنا محمد، حدثنا عباس قال: سمعت حدثنا أزهر الحراني و أسد بن وداعة و جماعة يجلسون يسبون علي بن أبي طالب - رضي الله تعالي عنه – و كان ثور بن يزيد في ناحية لا يسب فإذا لم يسب جروا برجله}}؛ تهذيب الكمال، ج۴، ص۴۲۷، ش۸۶۱: {{عربي|و قال عباس الدوري و جماعة كانوا يجلسون و يسبون علي بن أبي طالب، و كان ثور بن يزيد لا يسب علياً؛ فإذا لم: يسب جروا برجله}}.</ref>. | #[[همنشینی]] با سبّکنندگان حضرت علی{{ع}}. [[مزی]] و عقیلی دو تن از [[رجالیان سنی]] به نقل از [[عباس الدوری]] نوشتند: {{عربی|أزهر الحرازي و أسد بن وداعة<ref>أبو داوود سجستاني: {{عربي|بلغني عن يحيي بن سعيد قال: كان أسد بن وداعة و أزهر بن عبدالله الحرازي يقعان في علي بن أبي طالب{{ع}} حدثنا أبو داوود، نا أبو توبة، نا أبو هريرة الحمصي قال: كان أسد بن وداعة يقول: احمدوا الله ثلاثاً، و سبحوه ثلاثاً، و العنوا فلاناً ثلاثا}}. (سؤالات الآجري لأبي داود، ج۲، ص۲۲۶ - ۲۲۷، ش۱۶۷۸).</ref> و جماعة يجلسون يسبون علي بن طالب - رضي الله تعالي عنه – و كان ثور بن يزيد في ناحية لا يسبّ فإذا لم يسب جروا برجله}}<ref>ضعفاء العقيلي، ج۱، ۲۶: {{عربي|حدثنا محمد، حدثنا عباس قال: سمعت حدثنا أزهر الحراني و أسد بن وداعة و جماعة يجلسون يسبون علي بن أبي طالب - رضي الله تعالي عنه – و كان ثور بن يزيد في ناحية لا يسب فإذا لم يسب جروا برجله}}؛ تهذيب الكمال، ج۴، ص۴۲۷، ش۸۶۱: {{عربي|و قال عباس الدوري و جماعة كانوا يجلسون و يسبون علي بن أبي طالب، و كان ثور بن يزيد لا يسب علياً؛ فإذا لم: يسب جروا برجله}}.</ref>. | ||
| خط ۴۸: | خط ۴۸: | ||
#محتمل است مراد ثویر ([[ثور]]) از [[قاتل]] جدش، شخص [[امیر مؤمنان]]{{ع}} نباشد؛ زیرا خبر کشته شدن جدِّ ثویر به دست آن حضرت در جایی نقل نشده و چه بسا این حادثه به دست یکی از [[سپاهیان]] آن حضرت رخ داده و مراد ثویر از عدم [[حب]] نیز نسبت به همان فرد باشد. | #محتمل است مراد ثویر ([[ثور]]) از [[قاتل]] جدش، شخص [[امیر مؤمنان]]{{ع}} نباشد؛ زیرا خبر کشته شدن جدِّ ثویر به دست آن حضرت در جایی نقل نشده و چه بسا این حادثه به دست یکی از [[سپاهیان]] آن حضرت رخ داده و مراد ثویر از عدم [[حب]] نیز نسبت به همان فرد باشد. | ||
#همه [[مردم]] [[شام]]، [[ناصبی]] و از [[دوستداران]] [[معاویه]] و یزید نبودند، بلکه گروهی از [[شامیان]]، ناصبی بودند. [[ابن عساکر]] نوشته است: {{عربی|الناس في يزيد بن معاوية أقسام فمنهم من يحبه و يتولاه و هم طائفة من أهل الشام من النواصب}}<ref>البدایة و النهایه، ج۶، ص۲۰۶.</ref>. | #همه [[مردم]] [[شام]]، [[ناصبی]] و از [[دوستداران]] [[معاویه]] و یزید نبودند، بلکه گروهی از [[شامیان]]، ناصبی بودند. [[ابن عساکر]] نوشته است: {{عربی|الناس في يزيد بن معاوية أقسام فمنهم من يحبه و يتولاه و هم طائفة من أهل الشام من النواصب}}<ref>البدایة و النهایه، ج۶، ص۲۰۶.</ref>. | ||
#[[تبعید]] | #[[تبعید]] ثویر بن یزید از [[حمص]]. [[مزی]] نوشته که ثویر بن یزید را [[أسد بن وداعه]] از حمص تبعید کرده است<ref>تهذیب الکمال، ج۴، ص۴۲۷؛ {{عربی|نفی أسد بن وداعة، ثور بن یزید من حمص}}.</ref>. [[رجالیان سنی]]، علت تبعید ثور بن یزید از حمص به دست اسد بن وداعه را قدری بودن وی دانستهاند: [[ابن عساکر]]: {{عربی|كانت حمص مسكن ثور بن يزيد فلما عرفوه بالقدر أخرجوه من بينهم فسكن بيت المقدس}}<ref>تاریخ مدینة دمشق، ج۱، ص۳۲۵.</ref>. مزی: {{عربی|وقد أخرجوا ثور و أحرقوا داره لكلامه في القدر}}<ref>تهذیب الکمال، ج۴، ص۴۲۷: {{عربی|و قال أبو مسهر، عن عبدالله بن سالم: أدركت أهل و قد أخرجوا ثور بن يزيد و أحرقوا داره، لكلامه في القدر}}.</ref>. [[واقعیت]] این است که علت تبعید ثور به جهت [[امتناع]] وی از [[سبّ امام علی]]{{ع}} بوده است؛ نه قَدَری بودنش؛ زیرا اولاً به دست اسد بن وداعه تبعید شده که از سبابین [[حضرت علی]]{{ع}} بوده است و ثانیاً [[اعتقاد]] به قدر به ثور بن یزید اختصاص نداشت، بلکه دهها نفر از [[فقهاء]] و [[محدثان]] [[سنی]] نیز چنین باوری داشتند و کسی آنها را از شهرشان [[تبعید]] نکرد و خانهشان را [[آتش]] نزد. | ||
#عبارت {{عربی|و كان ثور لا يسب علياً}} دلیل روشنی است که وی به [[سب]] آن حضرت [[خشنود]] نمیشده و موردی هم یافت نشده که آن حضرت را سب کرده باشد و کسی هم به آن اشاره نکرده است. | #عبارت {{عربی|و كان ثور لا يسب علياً}} دلیل روشنی است که وی به [[سب]] آن حضرت [[خشنود]] نمیشده و موردی هم یافت نشده که آن حضرت را سب کرده باشد و کسی هم به آن اشاره نکرده است. | ||
#مضامین [[روایات]] وی که درباره [[فضائل امام علی]]{{ع}} است؛ نمونهها: | #مضامین [[روایات]] وی که درباره [[فضائل امام علی]]{{ع}} است؛ نمونهها: | ||
##{{متن حدیث| | ##{{متن حدیث|عن ثور بن یزید، عن خالد بن معدان، عن معاذ بن جبل قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} یَقُولُ: حُبُّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ حَسَنَةٌ لَا تَضُرُّ مَعَهَا سَيِّئَةٌ وَ بُغْضُهُ سَيِّئَةٌ لَا تَنْفَعُ مَعَهَا حَسَنَةٌ}}<ref>الأربعون حدیثا (رازی)، ص۴۴ - ۴۵، ح۱۹.</ref>؛ | ||
##{{متن حدیث|أَخْبَرَنَا أَبُو غَالِبٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ سَهْلٍ النَّحْوِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ مَنْصُورٍ الْحَلَبِيُّ الْأَخْبَارِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَدَوِيُّ الشِّمْشَاطِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ زَكَرِيَّا قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ الْعِجْلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ زَاذَانَ عَنْ سَلْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ حَبِيبِي مُحَمَّداً{{صل}} يَقُولُ كُنْتُ أَنَا وَ عَلِيٌّ نُوراً بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ يُسَبِّحُ اللَّهَ ذَلِكَ النُّورُ وَ يُقَدِّسُهُ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ اللَّهُ آدَمَ بِأَلْفِ عَامٍ فَلَمَّا خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ رَكَّبَ ذَلِكَ النُّورَ فِي صُلْبِهِ فَلَمْ يَزَلْ فِي شَيْءٍ وَاحِدٍ حَتَّى افْتَرَقْنَا فِي صُلْبِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَفِيَّ النُّبُوَّةُ وَ فِي عَلِيٍّ الْخِلَافَةُ}}<ref>المناقب ابن المغازلی، ص۹۳ - ۹۴، ح۱۱۴؛ نیز ر.ک: عمدة عیون صحاح الأخبار، ص۸۹. </ref>؛ | ##{{متن حدیث|أَخْبَرَنَا أَبُو غَالِبٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ سَهْلٍ النَّحْوِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ مَنْصُورٍ الْحَلَبِيُّ الْأَخْبَارِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَدَوِيُّ الشِّمْشَاطِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ زَكَرِيَّا قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ الْعِجْلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ زَاذَانَ عَنْ سَلْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ حَبِيبِي مُحَمَّداً{{صل}} يَقُولُ كُنْتُ أَنَا وَ عَلِيٌّ نُوراً بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ يُسَبِّحُ اللَّهَ ذَلِكَ النُّورُ وَ يُقَدِّسُهُ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ اللَّهُ آدَمَ بِأَلْفِ عَامٍ فَلَمَّا خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ رَكَّبَ ذَلِكَ النُّورَ فِي صُلْبِهِ فَلَمْ يَزَلْ فِي شَيْءٍ وَاحِدٍ حَتَّى افْتَرَقْنَا فِي صُلْبِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَفِيَّ النُّبُوَّةُ وَ فِي عَلِيٍّ الْخِلَافَةُ}}<ref>المناقب ابن المغازلی، ص۹۳ - ۹۴، ح۱۱۴؛ نیز ر.ک: عمدة عیون صحاح الأخبار، ص۸۹. </ref>؛ | ||
##{{متن حدیث|حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّكُونِيُّ الْمُزَكِّي الْكُوفِيُّ بِالْكُوفَةِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَضْرَمِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَالِدٍ الْعَبْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ{{صل}} لِعَلِيٍّ{{ع}} أُخَاصِمُكَ بِالنُّبُوَّةِ وَ لَا نَبِيَّ بَعْدِي وَ تُخَاصِمُ النَّاسَ بِسَبْعٍ وَ لَا يُحَاجُّكَ فِيهِنَّ أَحَدٌ مِنْ قُرَيْشٍ لِأَنَّكَ أَنْتَ أَوَّلُهُمْ إِيمَاناً وَ أَوْفَاهُمْ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ أَقْوَمُهُمْ بِأَمْرِ اللَّهِ وَ أَقْسَمُهُمْ بِالسَّوِيَّةِ وَ أَعْدَلُهُمْ فِي الرَّعِيَّةِ وَ أَبْصَرُهُمْ فِي الْقَضِيَّةِ وَ أَعْظَمُهُمْ عِنْدَ اللَّهِ مَزِيَّةً}}<ref>الخصال، ج۲، ص۳۶۳، ح۵۴.</ref>. | ##{{متن حدیث|حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّكُونِيُّ الْمُزَكِّي الْكُوفِيُّ بِالْكُوفَةِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَضْرَمِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَالِدٍ الْعَبْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ{{صل}} لِعَلِيٍّ{{ع}} أُخَاصِمُكَ بِالنُّبُوَّةِ وَ لَا نَبِيَّ بَعْدِي وَ تُخَاصِمُ النَّاسَ بِسَبْعٍ وَ لَا يُحَاجُّكَ فِيهِنَّ أَحَدٌ مِنْ قُرَيْشٍ لِأَنَّكَ أَنْتَ أَوَّلُهُمْ إِيمَاناً وَ أَوْفَاهُمْ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ أَقْوَمُهُمْ بِأَمْرِ اللَّهِ وَ أَقْسَمُهُمْ بِالسَّوِيَّةِ وَ أَعْدَلُهُمْ فِي الرَّعِيَّةِ وَ أَبْصَرُهُمْ فِي الْقَضِيَّةِ وَ أَعْظَمُهُمْ عِنْدَ اللَّهِ مَزِيَّةً}}<ref>الخصال، ج۲، ص۳۶۳، ح۵۴.</ref>. | ||