صبر در خانواده: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - 'زندگی خانوادگی' به 'زندگی خانوادگی') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = صبر | |||
| عنوان مدخل = صبر | |||
| مداخل مرتبط = [[صبر در قرآن]] - [[صبر در حدیث]] - [[صبر در نهج البلاغه]] - [[صبر در معارف دعا و زیارات]] - [[صبر در فقه اسلامی]] - [[صبر در فقه سیاسی]] - [[صبر در اخلاق اسلامی]] - [[صبر در معارف و سیره نبوی]] - [[صبر در معارف و سیره علوی]] - [[صبر در معارف و سیره فاطمی]] - [[صبر در معارف و سیره امام حسن]] - [[صبر در معارف و سیره حسینی]] - [[صبر در معارف و سیره سجادی]] - [[صبر در معارف و سیره امام باقر]] - [[صبر در معارف مهدویت]] - [[صبر در سیره معصوم]] - [[صبر در جامعهشناسی اسلامی]] - [[صبر در خانواده]] - [[صبر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
== جایگاه و اهمیت شکیبایی و بردباری در زندگی خانوادگی == | |||
از جمله ستونهای پابرجایی، دوام، استحکام و کمال زندگی خانوادگی شکیبایی و بردباری است. زندگی خانوادگی همچون دیگر عرصههای زندگی خالی از فراز و فرود، و به دور از [[سختی]] و گرفتاری، و منهای اختلافنظر و سلیقه نیست، بلکه به دلیل تنگاتنگی روابط در زندگی خانوادگی این امور بر اعضای [[خانواده]] تأثیر جدی میگذارد، و اگر [[زن]] و مرد بخواهند فارغ از شکیبایی و بردباری راه زندگی مشترک را طی کنند، به [[مشکلات]] بسیار دچار میشوند و پیوسته در تنش و کشاکش فرومیروند. ازاینرو لازم است زن و مرد در زندگی خانوادگی نسبت به هم و در رویارویی با مسائلی که پیش میآید [[شکیبا]] و بردبار باشند. البته این امر به [[معنای زندگی]] اجباری و روابط تحمیلی نیست، زیرا در این صورت آسیبدیدگی حاصل از [[اجبار]] و [[تحمیل]]، در دیدگاهها، [[احساسات]] و روابط زن و مرد شکافهای عمیق و پرناشدنی ایجاد میکند. اما شکیبایی و بردباری در موارد یادشده لازمه زندگی [[انسانی]]، و مایه پیوند و نزدیکی، و مرکب عبور از تنگناها و دشواریهاست. | |||
{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا}}<ref>«ای مؤمنان! شکیبایی ورزید و یکدیگر را به شکیب فرا خوانید» سوره آل عمران، آیه ۲۰۰.</ref>. | {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا}}<ref>«ای مؤمنان! شکیبایی ورزید و یکدیگر را به شکیب فرا خوانید» سوره آل عمران، آیه ۲۰۰.</ref>. | ||
زندگی خانوادگی [[نیازمند]] شکیبایی و بردباری مشترک است، آن هم به دور از [[بیتابی]] و [[شکایت]] و | زندگی خانوادگی [[نیازمند]] شکیبایی و بردباری مشترک است، آن هم به دور از [[بیتابی]] و [[شکایت]] و آه و ناله: {{متن قرآن|فَاصْبِرْ صَبْرًا جَمِيلًا}}<ref>«پس به نکویی شکیب کن» سوره معارج، آیه ۵.</ref>. | ||
[[امام باقر]] {{ع}} در پاسخ به این سؤال که شکیبایی [[نیکو]] چیست، فرمود: {{متن حدیث|ذَلِكَ صَبْرٌ لَيْسَ فِيهِ شَكْوَى إِلَى النَّاسِ}}<ref>«شکیبی که در آن نزد مردم شِکوه نمیکند». الکافی، ج۲، ص۹۳؛ وسائل الشیعة، ج۲، ص۶۲۸؛ بحارالانوار، ج۷۱، ص۸۳؛ مستدرک الوسائل، ج۲، ص۶۹؛ جامع أحادیث الشیعة، ج۳، ص۱۰۰.</ref>. | |||
و [[ | و [[امام صادق]] {{ع}} نیز شکیبایی نیکو را چنین معرفی فرمود: {{متن حدیث|بِلَا شَكْوَى}}<ref>«شکیبی بدون شکوه» امالی الطوسی، ص۲۹۴؛ بحارالانوار، ج۱۲، ص۲۶۸؛ ج۷۱، ص۸۷؛ تفسیر نور الثقلین، ج۲، ص۴۵۲.</ref>. اینگونه است که [[همسران]] میتوانند گردنههای [[زندگی]] مشترک را بیخطر بگذرانند و از تنگناها به [[سلامت]] عبور کنند، چنانکه [[رسول خدا]] {{صل}} فرموده است: {{متن حدیث|الصَّبْرُ سِتْرٌ مِنَ الْكُرُوبِ وَ عَوْنٌ عَلَى الْخُطُوبِ}}<ref>«شکیبایی، سرپناهی در برابر گرفتاریها و یاوری در برابر مشکلات است». کنزالفوائد، ج۱، ص۱۳۹؛ بحارالانوار، ج۸۲، ص۱۳۶؛ مستدرک الوسائل، ج۲، ص۴۲۱.</ref>. | ||
و [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} فرموده است: {{متن حدیث|الصَّبْرُ أَعْوَنُ شَيْءٍ عَلَى الدَّهْرِ}}<ref>«شکیبایی، بهترین یاور در برابر روزگار است». شرح غررالحکم، ج۱، ص۳۲۷؛ عیون الحکم و المواعظ، ص۴۶.</ref>. | |||
[[ | بیگمان هیچ زندگی مشترک بدون این یار و [[یاور]] قابل دوام و بقا، و رفتن به سوی [[اهداف]] [[تشکیل خانواده]] نیست؛ و [[زن]] و شوهری که از [[شکیبایی]] و [[بردباری]] بهرهمندند، از گنجینهای گرانبها برای [[توفیق]] در زندگی مشترک برخوردارند. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} در ارزشمندی این گنجینه گرانبها فرموده است: {{متن حدیث|الصَّبْرُ خَيْرُ مَرْكَبٍ مَا رَزَقَ اللَّهُ عَبْداً خَيْراً لَهُ وَ لَا أَوْسَعَ مِنَ الصَّبْرِ}}<ref>«شکیبایی بهترین مرکب است؛ خداوند به هیچ بندهای روزییی بهتر و فراختر از شکیبایی نداده است». زین الدین بن علی بن احمد العاملی (الشهید الثانی)، مسکن الفؤاد، الطبعة الاولی، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، قم، ۱۴۰۷ ق. ص۵۰؛ بحارالانوار، ج۸۲، ص۱۳۹.</ref>. | ||
[[بهترین]] وسیله رویارویی با [[مشکلات]] و [[ناملایمات]]، شکیبایی و بردباری است، و نمیتوان بدون آن به [[خوشی]] و [[شادمانی]] دست یافت. در خبری از [[عیسی مسیح]] {{ع}} آمده است: {{متن حدیث|إِنَّكُمْ لَا تُدْرِكُونَ مَا تُحِبُّونَ إِلَّا بِصَبْرِكُمْ عَلَى مَا تَكْرَهُونَ}}<ref>«شما به آنچه دوست دارید نخواهید رسید، مگر با شکیبایی در برابر آنچه ناخوش میدارید». مسکن الفؤاد، ص۴۸؛ بحارالانوار، ج۸۲، ص۱۳۷؛ مستدرک الوسائل، ج۲، ص۴۲۵.</ref>. | |||
[[ | در زندگی [[خانوادگی]] مسائلی پیش میآید که در صورت بیشکیبایی و نابردباری به معضلهای بزرگ تبدیل میشود و همه در آن آسیب میبینند، ولی اگر شکیبایی و بردباری شود، همه از آسیبهای بزرگ در [[امان]] میمانند. [[خداوند]] درباره مشکلات خانوادگی میان زن و شوهر، و ناخوشایندیهایی که ممکن است پیش بیاید فرموده است: {{متن قرآن|وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسَى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَيَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْرًا كَثِيرًا}}<ref>«و با آنان شایسته رفتار کنید و اگر ایشان را نمیپسندید (بدانید) بسا چیزی را ناپسند میدارید و خداوند در آن خیری بسیار نهاده است» سوره نساء، آیه ۱۹.</ref>. | ||
زندگی خانوادگی در پرتو [[شکیبایی]] و [[بردباری]] به ثمر مینشیند و بروبار میدهد، وگرنه پیوسته همراه رنجکشی و تلخکامی خواهد بود. [[رسول خدا]] {{صل}} دراینباره چنین نوید داده است: {{متن حدیث|فَإِنَّ فِي الصَّبْرِ عَلَى مَا تَكْرَهُ خَيْراً كَثِيراً وَ اعْلَمْ أَنَّ النَّصْرَ مَعَ الصَّبْرِ وَ أَنَّ الْفَرَجَ مَعَ الْكَرْبِ وَ أَنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً}} {{متن قرآن|إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا}}<ref>«بیگمان در شکیبایی بر آنچه ناخوش میداری خیری بسیار نهفته است، و بدان که پیروزی با شکیبایی همراه است، و گشایش با گرفتاری. و بیگمان با هر دشواری، آسانی هست، با هر دشواری، آسانی هست». کتاب من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۴۱۳؛ امالی الطوسی، ص۵۳۶ [بدون تکرار {{متن قرآن|إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا}}]؛ مکارم الاخلاق، ص۴۶۹ [بدون تکرار {{متن قرآن|إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا}}]؛ وسائل الشیعة، ج۱۱، ص۲۰۹؛ بحار الانوار، ج۷۷، ص۸۸، ج۸۲، ص۱۳۸ [بدون تکرار {{متن قرآن|إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا}}]؛ مستدرک الوسائل، ج۲، ص۴۲۶.</ref>.<ref>[[مصطفی دلشاد تهرانی|دلشاد تهرانی، مصطفی]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)|سیره نبوی ج۴]]، ص ۴۶۱.</ref> | |||
==پرسش مستقیم== | == پرسش مستقیم == | ||
#[[جایگاه و اهمیت صبر و بردباری در زندگی خانوادگی چیست؟ (پرسش)]] | # [[جایگاه و اهمیت صبر و بردباری در زندگی خانوادگی چیست؟ (پرسش)]] | ||
==منابع== | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده: 1100685.jpg|22px]] [[مصطفی دلشاد تهرانی|دلشاد تهرانی، مصطفی]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)|'''سیره نبوی ج۴''']] | # [[پرونده: 1100685.jpg|22px]] [[مصطفی دلشاد تهرانی|دلشاد تهرانی، مصطفی]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)|'''سیره نبوی ج۴''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
==پانویس== | == پانویس == | ||
{{ | {{پانویس}} | ||
[[رده:صبر]] | [[رده:صبر]] | ||
[[رده: | [[رده:خانواده]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۶
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صبر است. صبر از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: صبر در قرآن - صبر در حدیث - صبر در نهج البلاغه - صبر در معارف دعا و زیارات - صبر در فقه اسلامی - صبر در فقه سیاسی - صبر در اخلاق اسلامی - صبر در معارف و سیره نبوی - صبر در معارف و سیره علوی - صبر در معارف و سیره فاطمی - صبر در معارف و سیره امام حسن - صبر در معارف و سیره حسینی - صبر در معارف و سیره سجادی - صبر در معارف و سیره امام باقر - صبر در معارف مهدویت - صبر در سیره معصوم - صبر در جامعهشناسی اسلامی - صبر در خانواده - صبر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - پرسش مرتبط نداردجایگاه و اهمیت شکیبایی و بردباری در زندگی خانوادگی
از جمله ستونهای پابرجایی، دوام، استحکام و کمال زندگی خانوادگی شکیبایی و بردباری است. زندگی خانوادگی همچون دیگر عرصههای زندگی خالی از فراز و فرود، و به دور از سختی و گرفتاری، و منهای اختلافنظر و سلیقه نیست، بلکه به دلیل تنگاتنگی روابط در زندگی خانوادگی این امور بر اعضای خانواده تأثیر جدی میگذارد، و اگر زن و مرد بخواهند فارغ از شکیبایی و بردباری راه زندگی مشترک را طی کنند، به مشکلات بسیار دچار میشوند و پیوسته در تنش و کشاکش فرومیروند. ازاینرو لازم است زن و مرد در زندگی خانوادگی نسبت به هم و در رویارویی با مسائلی که پیش میآید شکیبا و بردبار باشند. البته این امر به معنای زندگی اجباری و روابط تحمیلی نیست، زیرا در این صورت آسیبدیدگی حاصل از اجبار و تحمیل، در دیدگاهها، احساسات و روابط زن و مرد شکافهای عمیق و پرناشدنی ایجاد میکند. اما شکیبایی و بردباری در موارد یادشده لازمه زندگی انسانی، و مایه پیوند و نزدیکی، و مرکب عبور از تنگناها و دشواریهاست.
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا﴾[۱]. زندگی خانوادگی نیازمند شکیبایی و بردباری مشترک است، آن هم به دور از بیتابی و شکایت و آه و ناله: ﴿فَاصْبِرْ صَبْرًا جَمِيلًا﴾[۲].
امام باقر (ع) در پاسخ به این سؤال که شکیبایی نیکو چیست، فرمود: «ذَلِكَ صَبْرٌ لَيْسَ فِيهِ شَكْوَى إِلَى النَّاسِ»[۳].
و امام صادق (ع) نیز شکیبایی نیکو را چنین معرفی فرمود: «بِلَا شَكْوَى»[۴]. اینگونه است که همسران میتوانند گردنههای زندگی مشترک را بیخطر بگذرانند و از تنگناها به سلامت عبور کنند، چنانکه رسول خدا (ص) فرموده است: «الصَّبْرُ سِتْرٌ مِنَ الْكُرُوبِ وَ عَوْنٌ عَلَى الْخُطُوبِ»[۵].
و امیرمؤمنان علی (ع) فرموده است: «الصَّبْرُ أَعْوَنُ شَيْءٍ عَلَى الدَّهْرِ»[۶].
بیگمان هیچ زندگی مشترک بدون این یار و یاور قابل دوام و بقا، و رفتن به سوی اهداف تشکیل خانواده نیست؛ و زن و شوهری که از شکیبایی و بردباری بهرهمندند، از گنجینهای گرانبها برای توفیق در زندگی مشترک برخوردارند. پیامبر اکرم (ص) در ارزشمندی این گنجینه گرانبها فرموده است: «الصَّبْرُ خَيْرُ مَرْكَبٍ مَا رَزَقَ اللَّهُ عَبْداً خَيْراً لَهُ وَ لَا أَوْسَعَ مِنَ الصَّبْرِ»[۷].
بهترین وسیله رویارویی با مشکلات و ناملایمات، شکیبایی و بردباری است، و نمیتوان بدون آن به خوشی و شادمانی دست یافت. در خبری از عیسی مسیح (ع) آمده است: «إِنَّكُمْ لَا تُدْرِكُونَ مَا تُحِبُّونَ إِلَّا بِصَبْرِكُمْ عَلَى مَا تَكْرَهُونَ»[۸].
در زندگی خانوادگی مسائلی پیش میآید که در صورت بیشکیبایی و نابردباری به معضلهای بزرگ تبدیل میشود و همه در آن آسیب میبینند، ولی اگر شکیبایی و بردباری شود، همه از آسیبهای بزرگ در امان میمانند. خداوند درباره مشکلات خانوادگی میان زن و شوهر، و ناخوشایندیهایی که ممکن است پیش بیاید فرموده است: ﴿وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسَى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَيَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْرًا كَثِيرًا﴾[۹].
زندگی خانوادگی در پرتو شکیبایی و بردباری به ثمر مینشیند و بروبار میدهد، وگرنه پیوسته همراه رنجکشی و تلخکامی خواهد بود. رسول خدا (ص) دراینباره چنین نوید داده است: «فَإِنَّ فِي الصَّبْرِ عَلَى مَا تَكْرَهُ خَيْراً كَثِيراً وَ اعْلَمْ أَنَّ النَّصْرَ مَعَ الصَّبْرِ وَ أَنَّ الْفَرَجَ مَعَ الْكَرْبِ وَ أَنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً» ﴿إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا﴾[۱۰].[۱۱]
پرسش مستقیم
منابع
پانویس
- ↑ «ای مؤمنان! شکیبایی ورزید و یکدیگر را به شکیب فرا خوانید» سوره آل عمران، آیه ۲۰۰.
- ↑ «پس به نکویی شکیب کن» سوره معارج، آیه ۵.
- ↑ «شکیبی که در آن نزد مردم شِکوه نمیکند». الکافی، ج۲، ص۹۳؛ وسائل الشیعة، ج۲، ص۶۲۸؛ بحارالانوار، ج۷۱، ص۸۳؛ مستدرک الوسائل، ج۲، ص۶۹؛ جامع أحادیث الشیعة، ج۳، ص۱۰۰.
- ↑ «شکیبی بدون شکوه» امالی الطوسی، ص۲۹۴؛ بحارالانوار، ج۱۲، ص۲۶۸؛ ج۷۱، ص۸۷؛ تفسیر نور الثقلین، ج۲، ص۴۵۲.
- ↑ «شکیبایی، سرپناهی در برابر گرفتاریها و یاوری در برابر مشکلات است». کنزالفوائد، ج۱، ص۱۳۹؛ بحارالانوار، ج۸۲، ص۱۳۶؛ مستدرک الوسائل، ج۲، ص۴۲۱.
- ↑ «شکیبایی، بهترین یاور در برابر روزگار است». شرح غررالحکم، ج۱، ص۳۲۷؛ عیون الحکم و المواعظ، ص۴۶.
- ↑ «شکیبایی بهترین مرکب است؛ خداوند به هیچ بندهای روزییی بهتر و فراختر از شکیبایی نداده است». زین الدین بن علی بن احمد العاملی (الشهید الثانی)، مسکن الفؤاد، الطبعة الاولی، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، قم، ۱۴۰۷ ق. ص۵۰؛ بحارالانوار، ج۸۲، ص۱۳۹.
- ↑ «شما به آنچه دوست دارید نخواهید رسید، مگر با شکیبایی در برابر آنچه ناخوش میدارید». مسکن الفؤاد، ص۴۸؛ بحارالانوار، ج۸۲، ص۱۳۷؛ مستدرک الوسائل، ج۲، ص۴۲۵.
- ↑ «و با آنان شایسته رفتار کنید و اگر ایشان را نمیپسندید (بدانید) بسا چیزی را ناپسند میدارید و خداوند در آن خیری بسیار نهاده است» سوره نساء، آیه ۱۹.
- ↑ «بیگمان در شکیبایی بر آنچه ناخوش میداری خیری بسیار نهفته است، و بدان که پیروزی با شکیبایی همراه است، و گشایش با گرفتاری. و بیگمان با هر دشواری، آسانی هست، با هر دشواری، آسانی هست». کتاب من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۴۱۳؛ امالی الطوسی، ص۵۳۶ [بدون تکرار ﴿إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا﴾]؛ مکارم الاخلاق، ص۴۶۹ [بدون تکرار ﴿إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا﴾]؛ وسائل الشیعة، ج۱۱، ص۲۰۹؛ بحار الانوار، ج۷۷، ص۸۸، ج۸۲، ص۱۳۸ [بدون تکرار ﴿إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا﴾]؛ مستدرک الوسائل، ج۲، ص۴۲۶.
- ↑ دلشاد تهرانی، مصطفی، سیره نبوی ج۴، ص ۴۶۱.