نماز در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۲

مقدمه

"صلو" ریشه سریانی یا آرامی دارد و به معنای عبادت مخصوصی است که در عربی "صلاة" گفته می‌شود. "صلی" ریشه عربی دارد و به معنای "ثنای نیکو و جمیل" است که شامل سلام‌ کردن و تحیت هم می‌شود^[۱]. صلِّ به معنای "دعا کردن"^[۲]، "تبریک و تمجید"^[۳] و "درود فرستادن" است ^[۴]. ﴿وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلَاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ﴾^[۵].

صلات عبادت مسلمانان با رکوع و سجده و دستورهای خاصی است که بر مسلمانان واجب شده است: ﴿إِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا﴾^[۶]. هیچ یک از شرایع الهی از عبادت مخصوص خالی نبوده است؛ ولی در ظاهر با یکدیگر مختلف بوده‌اند^[۷].

"صلّی" به معنای ثنای جمیل و دعا به اقتضای موضوعات، معانی مختلفی دارد. صلوات خدا بر انبیا و صالحان به معنای "ثناگویی و یاد کرد نیکو از آنان" است و به معنای مغفرت نیز آمده است. صلوات رسول خدا (ص) بر مؤمنان به معنای دعا کردن برای آنها و یاد کردن از آنهاست.

صلات ملائکه بر مؤمنان نیز استغفار برای آنهاست^[۸]. دعا کردن و نفرین‌ کردن به معنای تقاضا و استدعای "خیر و برکت" یا "شر و هلاکت" در فرهنگ سیاسی قرآن جایگاه مهمی دارد. آیه شریفه ﴿خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلَاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ﴾^[۹] به پیامبر (ص) امر به دعا و ثنا برای مؤمنان می‌کند و آن را موجب اطمینان و آرامش خیال مؤمنان بر می‌شمارد^[۱۰].

نفرین و درخواست هلاکت و نابودی برای کفار و مشرکان نیز در فرهنگ قرآن بسیار به چشم می‌خورد: ﴿تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ﴾^[۱۱].^[۱۲]

منابع

نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم

پانویس

↑ حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج‌۶، ص۲۷۲-۲۷۳.
↑ ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۰۰.
↑ حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۹۰.
↑ بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۷۰.
↑ «برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است» سوره توبه، آیه ۱۰۳.
↑ «و چون نماز را به پایان بردید خداوند را ایستاده و نشسته و آرمیده بر پهلو یاد کنید و چون آرام یافتید نماز را برپا دارید که نماز بر مؤمنان فریضه‌ای است که زمان معیّن دارد» سوره نساء، آیه ۱۰۳.
↑ حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۹۱.
↑ خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۷، ص۱۵۴.
↑ «از دارایی‌های آنان زکاتی بردار که با آن آنها را پاک می‌داری و پاکیزه می‌گردانی و برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است و خداوند شنوایی داناست» سوره توبه، آیه ۱۰۳.
↑ وهبة بن مصطفی زحیلی، التفسیر المنیر، ج۱۱، ص۲۹.
↑ «توش و توان ابو لهب تباه و او نابود باد» سوره مسد، آیه ۱.
↑ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص ۳۹۳-۳۹۴.

[1] حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج‌۶، ص۲۷۲-۲۷۳.

[2] ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۰۰.

[3] حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۹۰.

[4] بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۷۰.

[5] «برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است» سوره توبه، آیه ۱۰۳.

[6] «و چون نماز را به پایان بردید خداوند را ایستاده و نشسته و آرمیده بر پهلو یاد کنید و چون آرام یافتید نماز را برپا دارید که نماز بر مؤمنان فریضه‌ای است که زمان معیّن دارد» سوره نساء، آیه ۱۰۳.

[7] حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۹۱.

[8] خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۷، ص۱۵۴.

[9] «از دارایی‌های آنان زکاتی بردار که با آن آنها را پاک می‌داری و پاکیزه می‌گردانی و برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است و خداوند شنوایی داناست» سوره توبه، آیه ۱۰۳.

[10] وهبة بن مصطفی زحیلی، التفسیر المنیر، ج۱۱، ص۲۹.

[11] «توش و توان ابو لهب تباه و او نابود باد» سوره مسد، آیه ۱.

[12] نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص ۳۹۳-۳۹۴.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 {{مدخل مرتبط
 | موضوع مرتبط = نماز
 | عنوان مدخل  = نماز
-| مداخل مرتبط = [[نماز در قرآن]] - [[نماز در فقه سیاسی]] - [[نماز در معارف دعا و زیارات]] - [[نماز در معارف و سیره نبوی]] - [[نماز در معارف و سیره حسینی]] - [[نماز در معارف و سیره سجادی]] - [[نماز در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
+| مداخل مرتبط = [[نماز در قرآن]] - [[نماز در کلام اسلامی]] - [[نماز در فقه سیاسی]] - [[نماز در معارف دعا و زیارات]] - [[نماز در معارف و سیره معصوم]] - [[نماز در معارف و سیره نبوی]] - [[نماز در معارف و سیره علوی]] - [[نماز در معارف و سیره حسینی]] - [[نماز در معارف و سیره سجادی]] - [[نماز در معارف و سیره رضوی]] - [[نماز در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[نماز در تربیت اسلامی]] - [[نماز در سبک زندگی اسلامی]]
 | پرسش مرتبط  =
 }}
 == مقدمه ==
-"صلو" ریشه [[سریانی]] یا آرامی دارد و به معنای [[عبادت]] مخصوصی است که در [[عربی]] "صلاة" گفته می‌شود.
+"صلو" ریشه سریانی یا آرامی دارد و به معنای [[عبادت]] مخصوصی است که در عربی "صلاة" گفته می‌شود. "صلی" ریشه عربی دارد و به معنای "ثنای [[نیکو]] و جمیل" است که شامل سلام‌ کردن و تحیت هم می‌شود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج‌۶، ص۲۷۲-۲۷۳.</ref>. صلِّ به معنای "دعا کردن"<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۰۰.</ref>، "تبریک و تمجید"<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۹۰.</ref> و "درود فرستادن" است <ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۷۰.</ref>. {{متن قرآن|وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلَاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ}}<ref>«برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است» سوره توبه، آیه ۱۰۳.</ref>.
-"صلی" ریشه [[عربی]] دارد و به معنای "ثنای [[نیکو]] و جمیل" است که شامل سلام‌ کردن و تحیت هم می‌شود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج‌۶، ص۲۷۲-۲۷۳.</ref>. صلِّ به معنای "دعا کردن"<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۰۰.</ref>، "تبریک و تمجید"<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۹۰.</ref> و "درود فرستادن" است <ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۷۰.</ref>.
-{{متن قرآن|وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلَاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ}}<ref>«برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است» سوره توبه، آیه ۱۰۳.</ref>.
 [[صلات]] [[عبادت]] [[مسلمانان]] با [[رکوع]] و [[سجده]] و دستورهای خاصی است که بر [[مسلمانان]] [[واجب]] شده است: {{متن قرآن|إِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا}}<ref>«و چون نماز را به پایان بردید خداوند را ایستاده و نشسته و آرمیده بر پهلو یاد کنید و چون آرام یافتید نماز را برپا دارید که نماز بر مؤمنان فریضه‌ای است که زمان معیّن دارد» سوره نساء، آیه ۱۰۳.</ref>. هیچ یک از [[شرایع الهی]] از [[عبادت]] مخصوص خالی نبوده است؛ ولی در ظاهر با یکدیگر مختلف بوده‌اند<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۹۱.</ref>.
-"صلّی" به معنای ثنای جمیل و [[دعا]] به اقتضای موضوعات، معانی مختلفی دارد. [[صلوات خدا]] بر [[انبیا]] و [[صالحان]] به معنای "ثناگویی و یاد کرد [[نیکو]] از آنان" است و به معنای [[مغفرت]] نیز آمده است. [[صلوات]] [[رسول خدا]] {{صل}} بر [[مؤمنان]] به معنای [[دعا کردن]] برای آنها و یاد کردن از آنهاست.
+"صلّی" به معنای ثنای جمیل و [[دعا]] به اقتضای موضوعات، معانی مختلفی دارد. صلوات خدا بر [[انبیا]] و [[صالحان]] به معنای "ثناگویی و یاد کرد [[نیکو]] از آنان" است و به معنای [[مغفرت]] نیز آمده است. [[صلوات]] [[رسول خدا]] {{صل}} بر [[مؤمنان]] به معنای [[دعا کردن]] برای آنها و یاد کردن از آنهاست.
-[[صلات]] [[ملائکه]] بر [[مؤمنان]] نیز [[استغفار]] برای آنهاست<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۷، ص۱۵۴.</ref>. دعا کردن و نفرین‌ کردن به معنای تقاضا و استدعای "[[خیر]] و [[برکت]]" یا "[[شر]] و [[هلاکت]]" در [[فرهنگ]] [[سیاسی]] [[قرآن]] [[جایگاه]] مهمی دارد. [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلَاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ}}<ref>«از دارایی‌های آنان زکاتی بردار که با آن آنها را پاک می‌داری و پاکیزه می‌گردانی و برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است و خداوند شنوایی داناست» سوره توبه، آیه ۱۰۳.</ref> به [[پیامبر]] {{صل}} [[امر]] به [[دعا]] و ثنا برای [[مؤمنان]] می‌کند و آن را موجب [[اطمینان]] و [[آرامش خیال]] [[مؤمنان]] بر می‌شمارد<ref>وهبة بن مصطفی زحیلی، التفسیر المنیر، ج۱۱، ص۲۹.</ref>.
+[[صلات]] [[ملائکه]] بر [[مؤمنان]] نیز [[استغفار]] برای آنهاست<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۷، ص۱۵۴.</ref>. دعا کردن و نفرین‌ کردن به معنای تقاضا و استدعای "[[خیر]] و [[برکت]]" یا "[[شر]] و هلاکت" در [[فرهنگ]] [[سیاسی]] [[قرآن]] جایگاه مهمی دارد. [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلَاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ}}<ref>«از دارایی‌های آنان زکاتی بردار که با آن آنها را پاک می‌داری و پاکیزه می‌گردانی و برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است و خداوند شنوایی داناست» سوره توبه، آیه ۱۰۳.</ref> به [[پیامبر]] {{صل}} [[امر]] به [[دعا]] و ثنا برای [[مؤمنان]] می‌کند و آن را موجب [[اطمینان]] و آرامش خیال [[مؤمنان]] بر می‌شمارد<ref>وهبة بن مصطفی زحیلی، التفسیر المنیر، ج۱۱، ص۲۹.</ref>.
-[[نفرین]] و درخواست [[هلاکت]] و نابودی برای [[کفار]] و [[مشرکان]] نیز در [[فرهنگ قرآن]] بسیار به چشم می‌خورد: {{متن قرآن|تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ}}<ref>«توش و توان ابو لهب تباه و او نابود باد» سوره مسد، آیه ۱.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۳۹۳-۳۹۴.</ref>
+[[نفرین]] و درخواست هلاکت و نابودی برای [[کفار]] و [[مشرکان]] نیز در فرهنگ قرآن بسیار به چشم می‌خورد: {{متن قرآن|تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ}}<ref>«توش و توان ابو لهب تباه و او نابود باد» سوره مسد، آیه ۱.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص ۳۹۳-۳۹۴.</ref>
 == منابع ==
@@ خط ۲۹: / خط ۲۵: @@
 {{پانویس}}
-[[رده:صلوة]]
+[[رده:نماز]]