نماز جمعه: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[نماز جمعه در قرآن]] - [[نماز جمعه در فقه سیاسی]] - [[نماز جمعه در معارف مهدویت]] - [[نماز جمعه در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]| پرسش مرتبط  =}}
{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[نماز جمعه در قرآن]] - [[نماز جمعه در فقه سیاسی]] - [[نماز جمعه در معارف مهدویت]] - [[نماز جمعه در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]| پرسش مرتبط  =}}
== مقدمه ==
== مقدمه ==
«نماز جمعه» یکی از عبادت‌های هفتگی [[مسلمانان]] که روزهای [[جمعه]] برگزار می‌شود و دو رکعت است و پیش از برپایی آن، [[امام]] [[جمعه]] دو [[سخنرانی]] می‌کند که "[[خطبه]]" نام دارد. اولین [[نماز]] جمعه‌ای را که [[پیامبر اسلام]] {{صل}} برگزار کرد، هنگام [[هجرت]] به [[مدینه]] و قبل از ورود به این [[شهر]] بود. در خطبه‌های این [[نماز]]، غیر از [[موعظه]] و [[دعوت]] نمازگزاران به [[تقوا]] و [[پاکی]]، مسائل [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] [[مسلمانان]] نیز مطرح می‌شود. از این رو نماز جمعه یکی از مظاهر و عوامل [[آگاهی]] [[مسلمانان]] و رمز [[همبستگی]] آنان است.
«نماز جمعه» یکی از عبادت‌های هفتگی [[مسلمانان]] که روزهای [[جمعه]] برگزار می‌شود و دو رکعت است و پیش از برپایی آن، [[امام]] [[جمعه]] دو سخنرانی می‌کند که "[[خطبه]]" نام دارد. اولین [[نماز]] جمعه‌ای را که [[پیامبر اسلام]] {{صل}} برگزار کرد، هنگام [[هجرت]] به [[مدینه]] و قبل از ورود به این [[شهر]] بود. در خطبه‌های این [[نماز]]، غیر از [[موعظه]] و [[دعوت]] نمازگزاران به [[تقوا]] و [[پاکی]]، مسائل [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] [[مسلمانان]] نیز مطرح می‌شود. از این رو نماز جمعه یکی از مظاهر و عوامل [[آگاهی]] [[مسلمانان]] و رمز [[همبستگی]] آنان است.
==حکم فقهی نماز جمعه==
 
== حکم فقهی نماز جمعه ==
{{اصلی|نماز جمعه در فقه سیاسی}}
{{اصلی|نماز جمعه در فقه سیاسی}}
نماز جمعه در زمان [[پیامبر]] و دوران [[حضور امام]] [[معصوم]]، [[واجب]] است، ولی در [[دوران غیبت]]، [[انسان]] میان [[خواندن نماز]] ظهر و [[جمعه]] مخیر است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۲۳۶.</ref>.
نماز جمعه در زمان [[پیامبر]] و دوران [[حضور امام]] [[معصوم]]، [[واجب]] است، ولی در [[دوران غیبت]]، [[انسان]] میان [[خواندن نماز]] ظهر و [[جمعه]] مخیر است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۲۳۶.</ref>.


==سوره جمعه==
== سوره جمعه ==
{{اصلی|سوره جمعه}}
{{اصلی|سوره جمعه}}
در [[قرآن]] سوره‌ای به نام "[[جمعه]]" است که در آن [[مسلمانان]] را به شرکت در این [[نماز]] [[تشویق]] می‌کند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۲۳۶.</ref>.
در [[قرآن]] سوره‌ای به نام "[[جمعه]]" است که در آن [[مسلمانان]] را به شرکت در این [[نماز]] [[تشویق]] می‌کند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۲۳۶.</ref>.
== نماز جمعه در عصر حضور [[امام زمان]] {{ع}} ==
نماز جمعه در عصر حضور [[معصوم]]، به [[اجماع]] [[شیعه]]، [[واجب]] عینی، ولی در عصر [[غیبت]]، با اجتماع شرایط‍‌، چون [[امام]] [[عادل]] و وجود نصاب حداقل پنج نفر مرد و شرایط‍‌ دیگر، برخی از [[فقها]] آن را [[واجب]] عینی و برخی تخییری ـ بین آن و نماز ظهر ـ و عده اندکی آن را [[حرام]] دانسته‌اند. در [[حکومت]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} [[مردم]] به‌طور بی‌سابقه‌ای به [[معنویت]] و [[اسلام]] روی می‌آورند و استقبال آنان از [[نماز جماعت]] و [[نماز جمعه]] چشمگیر خواهد بود، به‌طوری که مساجد آن زمان، برطرف‌کننده [[نیاز]] آنان نخواهد بود. [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرماید: "خانه‌های [[کوفه]] به رودخانه [[کربلا]] و [[حیره]] متصل می‌شود؛ به گونه‌ای که فرد [[نمازگزار]] [[روز جمعه]] برای شرکت در [[نماز جمعه]]، سوار بر مرکبی تیزرو می‌شود، ولی بدان نمی‌رسد"<ref>غیبة طوسی، ص ۲۹۵؛ وافی، ج ۲، ص ۱۱۲.</ref>. شاید این کنابه از افزایش و تراکم جمعیت باشد که مانع شرکت و حضور به هنگام او در [[نماز جمعه]] می‌گردد و این‌که همه نمازگزاران در یک جا گرد می‌آیند و بیش از یک نماز جمعه، برگزار نمی‌شود، شاید بر اثر یکی شدن این سه [[شهر]] باشد، زیرا از نظر شرعی، برگزاری بیش از یک [[نماز جمعه]] در یک [[شهر]] جایز نیست<ref>چشم‌اندازی به حکومت مهدی {{ع}}، نجم الدین طبسی، ص ۱۸۴.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۷۳۹.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
خط ۲۹: خط ۳۴:
{{منابع}}
{{منابع}}
#[[پرونده:13681040.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]
#[[پرونده:13681040.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]
# [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}



نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۱۵

مقدمه

«نماز جمعه» یکی از عبادت‌های هفتگی مسلمانان که روزهای جمعه برگزار می‌شود و دو رکعت است و پیش از برپایی آن، امام جمعه دو سخنرانی می‌کند که "خطبه" نام دارد. اولین نماز جمعه‌ای را که پیامبر اسلام (ص) برگزار کرد، هنگام هجرت به مدینه و قبل از ورود به این شهر بود. در خطبه‌های این نماز، غیر از موعظه و دعوت نمازگزاران به تقوا و پاکی، مسائل اجتماعی و سیاسی مسلمانان نیز مطرح می‌شود. از این رو نماز جمعه یکی از مظاهر و عوامل آگاهی مسلمانان و رمز همبستگی آنان است.

حکم فقهی نماز جمعه

نماز جمعه در زمان پیامبر و دوران حضور امام معصوم، واجب است، ولی در دوران غیبت، انسان میان خواندن نماز ظهر و جمعه مخیر است[۱].

سوره جمعه

در قرآن سوره‌ای به نام "جمعه" است که در آن مسلمانان را به شرکت در این نماز تشویق می‌کند[۲].

نماز جمعه در عصر حضور امام زمان (ع)

نماز جمعه در عصر حضور معصوم، به اجماع شیعه، واجب عینی، ولی در عصر غیبت، با اجتماع شرایط‍‌، چون امام عادل و وجود نصاب حداقل پنج نفر مرد و شرایط‍‌ دیگر، برخی از فقها آن را واجب عینی و برخی تخییری ـ بین آن و نماز ظهر ـ و عده اندکی آن را حرام دانسته‌اند. در حکومت حضرت مهدی (ع) مردم به‌طور بی‌سابقه‌ای به معنویت و اسلام روی می‌آورند و استقبال آنان از نماز جماعت و نماز جمعه چشمگیر خواهد بود، به‌طوری که مساجد آن زمان، برطرف‌کننده نیاز آنان نخواهد بود. امام صادق (ع) می‌فرماید: "خانه‌های کوفه به رودخانه کربلا و حیره متصل می‌شود؛ به گونه‌ای که فرد نمازگزار روز جمعه برای شرکت در نماز جمعه، سوار بر مرکبی تیزرو می‌شود، ولی بدان نمی‌رسد"[۳]. شاید این کنابه از افزایش و تراکم جمعیت باشد که مانع شرکت و حضور به هنگام او در نماز جمعه می‌گردد و این‌که همه نمازگزاران در یک جا گرد می‌آیند و بیش از یک نماز جمعه، برگزار نمی‌شود، شاید بر اثر یکی شدن این سه شهر باشد، زیرا از نظر شرعی، برگزاری بیش از یک نماز جمعه در یک شهر جایز نیست[۴].[۵]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. محدثی، جواد، فرهنگ‌نامه دینی، ص۲۳۶.
  2. محدثی، جواد، فرهنگ‌نامه دینی، ص۲۳۶.
  3. غیبة طوسی، ص ۲۹۵؛ وافی، ج ۲، ص ۱۱۲.
  4. چشم‌اندازی به حکومت مهدی (ع)، نجم الدین طبسی، ص ۱۸۴.
  5. تونه‌ای، مجتبی، موعودنامه، ص۷۳۹.