احیاگری در قرآن

این مدخل زیرشاخهٔ بحث احیاگری است. احیاگری از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: احیاگری در قرآن - احیاگری در معارف و سیره حسینی - احیاگری در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - پرسش مرتبط ندارد

احیای دین

احیای سنت محمدی

مقالهٔ اصلی: احیای سنت محمدی

احیای سنت محمدی اشاره به زمان ظهور امام زمان (ع) دارد و از روایات فهمیده می‌شود امام زمان، دین جدیدی را به جهان عرضه نمی‌کند، بلکه چون مردم از اسلام واقعی منحرف شده‌اند، حضرت دوباره به آن دین دعوت می‌کند؛ چنان‌که پیامبر(ص) به آن دعوت کرد و در حقیقت حضرت مهدی(ع) سنّت محمدی را احیا می‌کند. از این روایات استفاده می‌شود:

1. برخی از احکام الهی، هرچند از سوی خداوند پایه‌ریزی شده است، ولی شرایط‍‌ اعلام و اجرای آن در زمان ظهور حضرت مهدی(ع) فراهم می‌شود و اوست که آن احکام را اعلام و اجرا می‌کند.
2. با گذشت زمان، به وسیله زورمندان و تحریف‌گران، دگرگونی‌ها و تحریفاتی در احکام الهی پدید آمده است و حضرت قائم(ع) پس از ظهور، آنها را تصحیح و تعدیل می‌کند.
3. چون فقها در استنباط‍‌ حکم شرعی، از یک سلسله قواعد و اصول بهره می‌جویند، گاهی حکمی را که استنباط‍‌ کرده‌اند با حکم واقع مطابقت ندارد؛ هرچند نتیجه آن استنباط‍‌، برای مجتهد و مقلّدینش حجّت شرعی است؛ ولی در حکومت امام زمان(ع) حضرت، احکام واقعی را بیان می‌فرماید.
4. برخی از احکام شرعی در شرایطی خاص و اضطراری و برای تقیه به صورت غیر واقعی اعلام شده است که در روزگار حضرت، تقیه برداشته می‌شود و حکم واقعی بیان می‌گردد.

احیای قلب

مقالهٔ اصلی: احیای قلب

«احیا» به معنای «زنده کردن»، اختصاص به مسأله بازگرداندن نفس به جسم و روان به تن ندارد، بلکه همان طوری که در فرهنگ احیای شب‌های قدر ماه رمضان روشن است، بیشترین تاثیر را در زنده کردن مردگانی دارد که به ظاهر زنده و در باطن گرفتار مرگ حقیقی هستند؛ زیرا زنده بودن آثاری دارد که در این به ظاهر زندگان دیده نمی‌شود. از نظر آموزه‌های قرآن، پیامبر(ص) احیاگر انسان است؛ هرچند که ایشان به سبب اذن الهی توانایی احیا و اماته به مفهوم اعاده نفس به بدن و اخراج آن را دارد، ولی مهمترین و اصلی‌ترین کار آن حضرت(ص) احیای دل‌مردگی نفس انسانی است.

براساس آموزه‌های قرآن، حیات معنوی همان حیات حقیقی است که مدنظر خدا در زندگی انسان است؛ چراکه انسان برای زندگی ابدی نیازمند حیات معنوی است که با ایمان حقیقی تحقق می‌یابد و نورانیتی را در دل انسان بر می‌افروزد که می‌تواند نه تنها حقایق هستی را ببیند و بشناسد و بدان گرایش یابد، بلکه می‌تواند در جایگاه خلافت الهی در مظهریت ربوبیت و پروردگاری به احیای قلوب دیگران بپردازد.

عواملی که حیات معنوی و حقیقی انسان را موجب می‌شود و نورانیت الهی را در دل انسان برمی‌افروزد، اموری است که از جمله مهمترین آنها داشتن قلب سلیم است؛ داشتن قلب سلیم موجب می‌شود که خدا او را به عنوان زنده در برابر مرده بشناسد. احیای حقیقی قلب و زنده کردن انسان به آن است که قلب از نور توحید سرشار شود. هر چند که ذات انسان به سبب نرم افزار فطرت و الهامات الهی، از هدایت و نورانیت روحی و باطنی بهره‌مند است؛ اما این دل زمانی به تمام و کمال زنده می‌شود که از هدایت‌های تشریعی الهی نیز بهره‌مند شود.

منابع

1. منصوری، خلیل، احیاگری پیامبر از نظر قرآن