جز
جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع'
بدون خلاصۀ ویرایش |
جز (جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع') |
||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
دربارۀ وقف و [[احکام]] و آثار و [[برکات]] آن، [[روایات]] بسیاری در منابع روایی وجود دارد که باب خاصی را به خود اختصاص دادهاند<ref> کلینی، الکافی، ۷/۳۰–۳۹؛ حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعة، ۱۹/۱۷۱–۲۱۵.</ref>. در برخی از روایات ازجمله کارکردهای وقف، [[حفظ]] رابطه [[انسان]] با [[دنیا]] پس از [[مرگ]] شمرده شده است؛ زیرا وقف صدقهای [[جاریه]] است و پس از مرگ نیز جریان دارد و شخص مرده از [[ثواب]] آن بهرهمند میشود<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعة، ۱۹/۱۷۱.</ref>. نخستین موقوفه در اسلام وقف نخلستانهای هفتگانه (حوائط سبعه) بود که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} انجام داد. این اموال مربوط به مخیرق [[یهودی]] بود که [[وصیت]] کرده بود همه اموالش در [[اختیار]] [[پیامبر]]{{صل}} قرار داده شود<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۲۲/۲۹۸؛ عسکری، معالم المدرستین، ۲/۱۳۱.</ref>. وقفهای [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} نیز در برخی روایات گزارش شده است که ازجمله آنها وقف چشمهها<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۴۱/۳۲.</ref>، نخلستانها<ref>نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴/۶۲.</ref> و [[خانه]] آن حضرت<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعة، ۱۹/۱۸۷.</ref> است. همچنین از [[حضرت زهرا]]{{س}} وقفهایی گزارش شده است<ref>کلینی، الکافی، ۷/۴۸؛ مجلسی، بحار الانوار، ۴۳/۲۳۵.</ref>. | دربارۀ وقف و [[احکام]] و آثار و [[برکات]] آن، [[روایات]] بسیاری در منابع روایی وجود دارد که باب خاصی را به خود اختصاص دادهاند<ref> کلینی، الکافی، ۷/۳۰–۳۹؛ حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعة، ۱۹/۱۷۱–۲۱۵.</ref>. در برخی از روایات ازجمله کارکردهای وقف، [[حفظ]] رابطه [[انسان]] با [[دنیا]] پس از [[مرگ]] شمرده شده است؛ زیرا وقف صدقهای [[جاریه]] است و پس از مرگ نیز جریان دارد و شخص مرده از [[ثواب]] آن بهرهمند میشود<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعة، ۱۹/۱۷۱.</ref>. نخستین موقوفه در اسلام وقف نخلستانهای هفتگانه (حوائط سبعه) بود که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} انجام داد. این اموال مربوط به مخیرق [[یهودی]] بود که [[وصیت]] کرده بود همه اموالش در [[اختیار]] [[پیامبر]]{{صل}} قرار داده شود<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۲۲/۲۹۸؛ عسکری، معالم المدرستین، ۲/۱۳۱.</ref>. وقفهای [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} نیز در برخی روایات گزارش شده است که ازجمله آنها وقف چشمهها<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۴۱/۳۲.</ref>، نخلستانها<ref>نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴/۶۲.</ref> و [[خانه]] آن حضرت<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعة، ۱۹/۱۸۷.</ref> است. همچنین از [[حضرت زهرا]]{{س}} وقفهایی گزارش شده است<ref>کلینی، الکافی، ۷/۴۸؛ مجلسی، بحار الانوار، ۴۳/۲۳۵.</ref>. | ||
[[فقها]] از آغاز عصر تدوین [[فقه]] در کتابهای فتوایی و استدلالی خود به بحث از وقف پرداختهاند. [[شیخ صدوق]] با تقسیم وقف، به وقف برای [[حج]] و برای [[امام]]{{ع}} و وقف تا ابد، از نخستین کسانی است که بحث وقف را مطرح کرده است<ref>صدوق، الهدایة، ۳۲۳.</ref>. پس از وی تا [[زمان]] [[محقق حلی]]، بحث از وقف با عنوان «وقوف و [[صدقات]]» یا «صدقات» به صورت فشرده و مختصر میآمد و در آن به نقل متن [[روایات]] و | [[فقها]] از آغاز عصر تدوین [[فقه]] در کتابهای فتوایی و استدلالی خود به بحث از وقف پرداختهاند. [[شیخ صدوق]] با تقسیم وقف، به وقف برای [[حج]] و برای [[امام]]{{ع}} و وقف تا ابد، از نخستین کسانی است که بحث وقف را مطرح کرده است<ref>صدوق، الهدایة، ۳۲۳.</ref>. پس از وی تا [[زمان]] [[محقق حلی]]، بحث از وقف با عنوان «وقوف و [[صدقات]]» یا «صدقات» به صورت فشرده و مختصر میآمد و در آن به نقل متن [[روایات]] و فروعِ مطرح در آنها بسنده میشد؛ امّا محقق حلی با طرحی نو، به بحثهای وقف، [[نظم]] منطقی داد و با ذکر مسائل و فروع جدید، به آن غنا بخشید<ref>امام خمینی، صحیفه، ۲/۱۶۵–۱۷۵.</ref>. به نظر میرسد بحث از [[خرید و فروش]] [[موقوفات]] در [[بیع]] از زمان محقق حلی آغاز شده باشد؛ زیرا وی نخستین بار شرط طلقبودن (آزادبودن) مبیع را مطرح کرده است.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۲/۱۱.</ref> در دوران معاصر، فقها در آثار فتوایی و استدلالی، در عرصه وقف به مسائل جدید نیز توجه کردهاند<ref>[[مصطفی امینی|امینی]]، [[وقف (مقاله)|مقاله «وقف»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱۰ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۱۰]]، ص۳۰۱–۳۰۷؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۴۲۳-۴۲۵.</ref>. | ||
== [[پیامبر]]{{صل}} و [[تشویق]] [[اصحاب]] به انجام وقف == | == [[پیامبر]]{{صل}} و [[تشویق]] [[اصحاب]] به انجام وقف == | ||