←ادله اثبات جامعیت اسلام
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
*هر آنچه در [[سعادت]] [[حقیقی]] [[انسان]] مؤثر است از طریق منابع مطلوب "عادی و فرا عادی" آن بیان شده است. برخی باورها و [[ارزشها]] از طریق [[عقل]] [[کشف]] میشود و برخی از طریق [[آیات محکم]] و [[روایات معتبر]] [[کشف]] میشود. علاوه بر [[حجیت]] ذاتی [[عقل]]، که حتی اعتبار خود [[کتاب و سنت]] از طریق آن حاصل میشود، [[عقل]] از منابع [[حجت]] در کنار [[قرآن]] و [[سنت]] است<ref>[[صفدر الهی راد|الهی راد، صفدر]]، [[ انسانشناسی (کتاب)|انسانشناسی]]، ص۱۷۱.</ref> | *هر آنچه در [[سعادت]] [[حقیقی]] [[انسان]] مؤثر است از طریق منابع مطلوب "عادی و فرا عادی" آن بیان شده است. برخی باورها و [[ارزشها]] از طریق [[عقل]] [[کشف]] میشود و برخی از طریق [[آیات محکم]] و [[روایات معتبر]] [[کشف]] میشود. علاوه بر [[حجیت]] ذاتی [[عقل]]، که حتی اعتبار خود [[کتاب و سنت]] از طریق آن حاصل میشود، [[عقل]] از منابع [[حجت]] در کنار [[قرآن]] و [[سنت]] است<ref>[[صفدر الهی راد|الهی راد، صفدر]]، [[ انسانشناسی (کتاب)|انسانشناسی]]، ص۱۷۱.</ref> | ||
===ادله اثبات جامعیت اسلام=== | ===[[ادله]] اثبات [[جامعیت اسلام]]=== | ||
#'''دلیل عقلی:''' از طریق ملازمه خاتمیت و جامعیت: خداوند | #'''[[دلیل عقلی]]:''' از طریق ملازمه [[خاتمیت]] و [[جامعیت]]: [[خداوند]] [[حکیم]]، [[انسان]] را برای [[سعادت]] [[حقیقی]] آفریده و باید هر آنچه برای [[هدایت]] او لازم است برایش بفرستد. از سوی دیگر، [[دین اسلام]]، [[دین خاتم]] است، در صورتی که [[دین اسلام]] جامع همه امور مربوط به [[هدایت]] [[انسان]] نباشد یعنی [[هدایت]] لازم، در [[اختیار انسان]]، قرار نگرفته و این [[نقص]] غرض [[الهی]] و خلاف [[حکمت]] است. | ||
#'''ادله نقلی:''' آیه ۸۹ سوره نحل میفرماید: قرآن | #'''[[ادله]] [[نقلی]]:''' [[آیه]] ۸۹ سوره نحل میفرماید: [[قرآن کریم]]، "تبیان" نسبت به همه امور است و ازآنجاکه [[قرآن کریم]]، کتاب [[هدایت]] است، منظور از {{متن قرآن|لِّكُلِّ شَيْءٍ}} هر امری است که به [[هدایت مردم]] مربوط میشود. [[آیه]] ۳۸ سوره انعام نیز چنین میفرماید که: [[قرآن]] برای [[هدایت مردم]] از بیان هیچچیز فروگذار نکرده است. [[پیامبر اکرم]] در [[خطابه]] [[حجةالوداع]] به [[مردم]] فرمودند: هر آنچه که شما را به [[خدا]] نزدیک میکند و از [[جهنم]] دور، شما را به آن امر کردم. [[امام صادق]] فرمود: [[خداوند]] در قرآنهمه امور موردنیاز [[بشر]] را بیان کرده است... [[آیات]] متعددی در [[قرآن]] با استفاده از واژگانی چون {{متن قرآن|النَّاسِ}}، {{متن قرآن|الْعَالَمِينَ}}، {{متن قرآن|كَافَّةً}} و {{متن قرآن|جَمِيعً}}، بر [[عمومیت]] [[دعوت]] [[پیامبر اکرم|پیامبر اسلام]] تصریح دارد<ref>[[صفدر الهی راد|الهی راد، صفدر]]، [[ انسانشناسی (کتاب)|انسانشناسی]]، ص۱۷۳.</ref> | ||
*'''نکته نخست:''' مراد از جامعیت اسلام این نیست که همه امور باید مستقیماً از طریق قرآن کشف شود بلکه راههایی که قرآن معرفی میکند مثل کلام و سنت [[پیامبر]] و [[امامان]] [[معصوم]]، بخشی از همین "تبیان" است. چنانکه در آیه ۵۹ سوره نساء آمده است. | *'''نکته نخست:''' مراد از [[جامعیت اسلام]] این نیست که همه امور باید مستقیماً از طریق [[قرآن]] [[کشف]] شود بلکه راههایی که [[قرآن]] معرفی میکند مثل [[کلام]] و [[سنت]] [[پیامبر]] و [[امامان]] [[معصوم]]، بخشی از همین "تبیان" است. چنانکه در [[آیه]] ۵۹ سوره نساء آمده است. [[قرآن]]، همه امور مربوط به [[دین]] را بیان کرده، که یا [[نص]] به آنها شده و یا به [[سنت]] احاله کرده است. | ||
*'''نکته دوم:''' لازم نیست همه امور مربوط به سعادت انسان در متون دینی موجود باشد بلکه ممکن است به عقل بشر واگذار شده باشد مانند نظام سازی در حوزه سیاست و اقتصاد و... که عقل میتواند با اصول کلی دین به تبیین آنها بپردازد . | *'''نکته دوم:''' لازم نیست همه امور مربوط به [[سعادت انسان]] در متون [[دینی]] موجود باشد بلکه ممکن است به [[عقل]] [[بشر]] واگذار شده باشد مانند [[نظام]] سازی در [[حوزه]] [[سیاست]] و [[اقتصاد]] و... که [[عقل]] میتواند با اصول کلی [[دین]] به [[تبیین]] آنها بپردازد . | ||
===دیدگاه حداکثری=== | ===دیدگاه حداکثری=== | ||
*برخی، جامعیت دین اسلام را به معنای آمدن همه علوم "طبیعی و..." در قرآن میدانند یعنی دسته کم، ریشههای دستاوردهای علمی و فنی در قرآن وجود دارد. یکی از مهمترین مستمسکهای این دیدگاه آیه ۸۹ سوره نحل است. | *برخی، جامعیت دین اسلام را به معنای آمدن همه علوم "طبیعی و..." در قرآن میدانند یعنی دسته کم، ریشههای دستاوردهای علمی و فنی در قرآن وجود دارد. یکی از مهمترین مستمسکهای این دیدگاه آیه ۸۹ سوره نحل است. | ||