ابوبکر جعابی: تفاوت میان نسخه‌ها

۹ بایت اضافه‌شده ،  ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == ابوبکر محمدبن عمر بن محمدبن سالم بن براءبن سبره بن سیار تمیمی بغدادی، مشهور به جعابی و ابن جعابی از دانشمندان نام‌آور شیعه و از محدثان و حاف...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۵: خط ۲۵:
همچنین [[ابن شاهین]] و [[ابن مظفر]] که در [[روز]] آخر به همراه [[دارقطنی]] از او عیادت کرده بودند، روز پس از درگذشت او به خانه‌اش رفتند و با تلی از کتاب‌های سوخته روبرو شدند. <ref>تذکره الحفّاظ ، ج ۳ ، ص ۹۲۸.</ref> این کار او از سوی برخی [[اهل سنّت]] [[ناپسند]] دانسته شده است. <ref>البدایة والنهایه، ج ۱۱ ، ص ۲۶۱؛ تذکره الحفّاظ ، ج ۳ ، ص ۹۲۸.</ref> اما گویا ابن جعابی [[هدف]] خاصی از سوزاندن آثار داشته است؛ چراکه به [[یقین]] شماری از آثار او در سده‌های پسین، با دست خط خود او وجود داشته و کسانی از جمله [[ابوالعباس نجاشی]] <ref>رجال ( النجاشی ) ، ج ۱ ، ص ۲۸۹.</ref> و [[خطیب بغدادی]] از آنها بهره برده‌اند. <ref>تاریخ بغداد، ج ۸ ، ص ۴۲۹، ۱۲ ، ص ۱۹۱ و ۱۴ ، ص ۱۵۹.</ref> [[ذهبی]] نیز از برخی آثار او استفاده کرده؛ از جمله [[تاریخ]] ولادت [[امام صادق]]{{ع}} را به گفته وی ارجاع داده است. <ref>سیر اعلام النبلاء، ج ۶ ، ص ۲۶۹.</ref>
همچنین [[ابن شاهین]] و [[ابن مظفر]] که در [[روز]] آخر به همراه [[دارقطنی]] از او عیادت کرده بودند، روز پس از درگذشت او به خانه‌اش رفتند و با تلی از کتاب‌های سوخته روبرو شدند. <ref>تذکره الحفّاظ ، ج ۳ ، ص ۹۲۸.</ref> این کار او از سوی برخی [[اهل سنّت]] [[ناپسند]] دانسته شده است. <ref>البدایة والنهایه، ج ۱۱ ، ص ۲۶۱؛ تذکره الحفّاظ ، ج ۳ ، ص ۹۲۸.</ref> اما گویا ابن جعابی [[هدف]] خاصی از سوزاندن آثار داشته است؛ چراکه به [[یقین]] شماری از آثار او در سده‌های پسین، با دست خط خود او وجود داشته و کسانی از جمله [[ابوالعباس نجاشی]] <ref>رجال ( النجاشی ) ، ج ۱ ، ص ۲۸۹.</ref> و [[خطیب بغدادی]] از آنها بهره برده‌اند. <ref>تاریخ بغداد، ج ۸ ، ص ۴۲۹، ۱۲ ، ص ۱۹۱ و ۱۴ ، ص ۱۵۹.</ref> [[ذهبی]] نیز از برخی آثار او استفاده کرده؛ از جمله [[تاریخ]] ولادت [[امام صادق]]{{ع}} را به گفته وی ارجاع داده است. <ref>سیر اعلام النبلاء، ج ۶ ، ص ۲۶۹.</ref>


بنابراین می‌‌توان احتمال داد که او همه نوشته‌های خود را نسوزانده؛ بلکه بخشی از آنها و نیز کتاب‌هایی دیگری که مطابق عقیده‌اش نبوده‌اند را سوزانده است. ابن جعابی که در [[فنون]] گوناگون متخصص بود، کتاب‌های بسیاری در این زمینه‌ها تألیف کرد. <ref>میزان الاعتدال، ج ۳ ، ص ۶۷۰.</ref> برخی از آنها که در منابع یاد شده‌اند، عبارت‌اند از: «الشیعة من اصحاب الحدیث وطبقاتهم» که کتاب بزرگی بوده و [[نجاشی]] آن را از [[قاضی]] [[ابوالحسین محمد بن عثمان نصیبی]] آموخته است، {{عربی|"طُرُق من روى عن اميرالمؤمنين{{ع}} انه لعهد النبي الامي الیّ انه لايحبني الا مؤمن ولا يبغضني الا منافق، ذكر من روى مؤاخاه النبي لاميرالمؤمنين{{ع}}، موالى الاشراف وطبقاتهم، من روى الحديث من بن‌هاشم ومواليهم، من روى حديث غدير خم"}} که این [[حدیث]] را از ۱۲۵ طریق گزارش کرده است، {{"اختلاف اُبَيّ وابن مسعود في ليله القدر وطرق ذلك، اخبار آل ابي طالب (أخبار الطالبيين)، اخبار بغداد وطبقات اصحاب الحديث بها، مسند عمر بن علي بن ابي طالب{{ع}}، أخبار علي بن الحسين{{ع}}"}}، <ref>رجال ( النجاشی ) ، ج ۲ ، ص ۳۲۰.</ref> {{عربی|"من روى عن النبي{{صل}}، من حدث هو وابوه عن النبي{{صل}}"}}، <ref>الاصابه، ج ۱ ، ص ۵۹۱ و ۴ ، ص ۱۰۲.</ref> {{عربی|"تاريخ الموصل"}}، <ref>تهذیب التهذیب، ج ۷ ، ص ۳۲۱ و ۹ ، ص ۱۳۶.</ref> {{عربی|"ذكر من كان يتدين بمحبة اميرالمؤمنين من اهل العلم والفضل والدلالة على ذلك وذكر شيئ من اخباره"}}، <ref>الفهرست ( الندیم )، ص ۲۴۷.</ref> {{عربی|"الموالى وتسمية من روى الحديث وغيره من العلوم ومن كانت له صناعة ومذهب ونحله"}}، <ref>الفهرست ( الطوسی )، ص ۱۵۱.</ref> والمسند. <ref>معالم العلماء، ص ۱۴۲؛ تذکره الحفاظ، ج ۳ ، ص ۹۱۱.</ref> احتمال دارد این کتاب همان مسند [[عمر بن علی]]{{ع}} باشد.
بنابراین می‌‌توان احتمال داد که او همه نوشته‌های خود را نسوزانده؛ بلکه بخشی از آنها و نیز کتاب‌هایی دیگری که مطابق عقیده‌اش نبوده‌اند را سوزانده است. ابن جعابی که در [[فنون]] گوناگون متخصص بود، کتاب‌های بسیاری در این زمینه‌ها تألیف کرد. <ref>میزان الاعتدال، ج ۳ ، ص ۶۷۰.</ref> برخی از آنها که در منابع یاد شده‌اند، عبارت‌اند از: «الشیعة من اصحاب الحدیث وطبقاتهم» که کتاب بزرگی بوده و [[نجاشی]] آن را از [[قاضی]] [[ابوالحسین محمد بن عثمان نصیبی]] آموخته است، {{عربی|"طُرُق من روى عن اميرالمؤمنين{{ع}} انه لعهد النبي الامي الیّ انه لايحبني الا مؤمن ولا يبغضني الا منافق، ذكر من روى مؤاخاه النبي لاميرالمؤمنين{{ع}}، موالى الاشراف وطبقاتهم، من روى الحديث من بن‌هاشم ومواليهم، من روى حديث غدير خم"}} که این [[حدیث]] را از ۱۲۵ طریق گزارش کرده است، {{عربی|"اختلاف اُبَيّ وابن مسعود في ليله القدر وطرق ذلك، اخبار آل ابي طالب (أخبار الطالبيين)، اخبار بغداد وطبقات اصحاب الحديث بها، مسند عمر بن علي بن ابي طالب{{ع}}، أخبار علي بن الحسين{{ع}}"}}، <ref>رجال ( النجاشی ) ، ج ۲ ، ص ۳۲۰.</ref> {{عربی|"من روى عن النبي{{صل}}، من حدث هو وابوه عن النبي{{صل}}"}}، <ref>الاصابه، ج ۱ ، ص ۵۹۱ و ۴ ، ص ۱۰۲.</ref> {{عربی|"تاريخ الموصل"}}، <ref>تهذیب التهذیب، ج ۷ ، ص ۳۲۱ و ۹ ، ص ۱۳۶.</ref> {{عربی|"ذكر من كان يتدين بمحبة اميرالمؤمنين من اهل العلم والفضل والدلالة على ذلك وذكر شيئ من اخباره"}}، <ref>الفهرست ( الندیم )، ص ۲۴۷.</ref> {{عربی|"الموالى وتسمية من روى الحديث وغيره من العلوم ومن كانت له صناعة ومذهب ونحله"}}، <ref>الفهرست ( الطوسی )، ص ۱۵۱.</ref> والمسند. <ref>معالم العلماء، ص ۱۴۲؛ تذکره الحفاظ، ج ۳ ، ص ۹۱۱.</ref> احتمال دارد این کتاب همان مسند [[عمر بن علی]]{{ع}} باشد.


همچنین [[روایات]] [[عیسی بن عبدالله بن محمد بن عمر بن علی بن ابی طالب]]{{ع}} از پدرانش را گردآوری کرده بود. <ref>رجال ( النجاشی ) ، ج ۲ ، ص ۱۴۶.</ref> شماری از [[احادیث]] [[عبیس  بن هشام ناشری]] در باب [[فضایل اهل بیت]]{{عم}} را نیز گرد آورده بود. <ref>الاکمال، ج ۶ ، ص ۸۰.</ref> [[عمر بن حفص بصری]] خطاها و اشتباهای [[حدیثی]] بسیاری داشته و محدثانی چون ابن جعابی [[اشتباهات]] او را گرد آورده بودند. اگرچه [[خطیب بغدادی]] بیشتر ایرادات ابن جعابی را قبول ندارد. <ref>تاریخ بغداد، ج ۱۱ ، ص ۲۴۴؛ لسان المیزان، ج ۴ ، ص ۲۸۸.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۳۶۷ - ۳۷۰.</ref>
همچنین [[روایات]] [[عیسی بن عبدالله بن محمد بن عمر بن علی بن ابی طالب]]{{ع}} از پدرانش را گردآوری کرده بود. <ref>رجال ( النجاشی ) ، ج ۲ ، ص ۱۴۶.</ref> شماری از [[احادیث]] [[عبیس  بن هشام ناشری]] در باب [[فضایل اهل بیت]]{{عم}} را نیز گرد آورده بود. <ref>الاکمال، ج ۶ ، ص ۸۰.</ref> [[عمر بن حفص بصری]] خطاها و اشتباهای [[حدیثی]] بسیاری داشته و محدثانی چون ابن جعابی [[اشتباهات]] او را گرد آورده بودند. اگرچه [[خطیب بغدادی]] بیشتر ایرادات ابن جعابی را قبول ندارد. <ref>تاریخ بغداد، ج ۱۱ ، ص ۲۴۴؛ لسان المیزان، ج ۴ ، ص ۲۸۸.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۳۶۷ - ۳۷۰.</ref>
۱۱۵٬۲۷۹

ویرایش