بنی راسب بن خزرج
نسب راسب
این طایفه را از عربهای قحطانی[۱] و از شاخههای قبیله بزرگ قضاعه گفتهاند که نسب از «راسِب بن خزرج بن جدّة بن جرم بن ربّان بن حلوان بن عمران بن الحاف(الحافی) بن قضاعه» میبرند[۲]. از راسب فرزندانی به اسامی جشم، حارث و اوس بر جای ماند[۳] که نسل او را در زمین تداوم بخشیدند. این طایفه، از شعب و شاخههای متعددی شکل یافته بود که از مهمترین آنها میتوان از بنی خمام بن لخوة بن جشم یاد کرد[۴].
علاوه بر این طایفه قضاعی، برخی منابع، از وجود طایفه همنام دیگری به نام بنی راسب بن مالک خبر دادهاند. این قبیله که از فروعات قبیله بزرگ ازد و از فرزندان «راسِب بن مالک بن مَیدعان بن مالک بن نصر (شنوءه) بن ازد» میشدند[۵]، همچون طایفه مورد بحث ما (بنی راسب بن خزرج)، در بصره ساکن بودند[۶]. از اینرو، عدم خلط مباحث آنها، دقت دو چندان محققین محترم را میطلبد.[۷]
مساکن و منازل بنی راسب
مردم این قوم، در نواحی فی ما بین بغداد و مناطق شمالی بصره[۸]، و نیز شهر بصره[۹] و خراسان[۱۰]منزل داشتند. تیره بنی خمام بن لخوة بن جشم از جمله ساکنان راسبی بصره بودند. آنان در این شهر، خطهای را به خود اختصاص داده بودند و در آن، مسجدی بزرگ با دو مناره برای خود داشتند[۱۱]. علاوه بر این مناطق، از «السَّهل» هم به عنوان مسکن مشترک مردم راسب و مردمانی از قبیله ازد نام برده شده است[۱۲].[۱۳]
منابع
حسینی ایمنی، سید علی اکبر، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت
پانویس
- ↑ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۵۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۴۱۱.
- ↑ ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۶۹۹؛ ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۴۲؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۲۴؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۷. نیز ر.ک: مبرد، نسب عدنان و قحطان، ص۲۴؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۱۰۴. برخی منابع نسب بنی راسب را «راسب بن جدیر بن جرم بن ربّان بن تغلب بن حلوان بن عمران» گفتهاند، که به نظر اشتباه است. (ر.ک: عوتبی صحاری، الانساب، ج۱، ص۲۶۰.)
- ↑ هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۶۹۹. بسیاری از منابع از «ربیعه» به عنوان یکی از فرزندان راسب نام بردهاند و جشمی را که ابن کلبی به عنوان یکی از فرزندان راسب بن خزرج نام برده، فرزند وی یاد کردند. (دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۲، ص۷۷۱-۷۷۲؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۵۳۰-۵۳۱؛ سمعانی، الانساب، ج۵، ص۱۹۱)
- ↑ دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۲، ص۷۷۱-۷۷۲؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۵۳۰-۵۳۱؛ سمعانی، الانساب، ج۵، ص۱۹۱.
- ↑ ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۰۷؛ ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۴۲؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۸۶.
- ↑ بامطرف، الجامع (جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۲، ص۴۴۴. نیز ر.ک: بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۲۲؛ ج۵، ص۱۷۶؛ ج۸، ص۲۸۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۲۳۷-۲۳۸؛ ج۷، ص۵۲۱ و ۶۲۸؛ خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۳۶.
- ↑ حسینی ایمنی، سید علی اکبر، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت.
- ↑ ابن حائک، صفة جزیرة العرب، ص۱۳۳.
- ↑ ابن درید، الاشتقاق، ص۵۴۵؛ ابن حائک، صفة جزیرة العرب، ص۱۳۳؛ سمعانی، الانساب، ج۵، ص۱۹۱.
- ↑ ابن حائک، صفة جزیرة العرب، ص۱۳۳.
- ↑ دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۲، ص۷۷۲؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۵۳۰؛ سمعانی، الانساب، ج۵، ص۱۹۱.
- ↑ عوتبی صحاری، الانساب، ج۲، ص۷۰۸. یاقوت حموی «السَّهل» را از مناطق باجه اندلس و یا موضعی در اشبیلیه اندلس برشمرده است. (یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۲۹۰) این احتمال هم وجود دارد که مراد «عوتبی صحاری» از این واژه، معنای لغوی این کلمه یعنی «دشت» و «سرزمین هموار» باشد. در این صورت، این دشت وسیع که «صحاری» برای آن نامی ذکر نکرده، احتمال دارد همانگونه که ابن حائک گفته مناطق پست و کمارتفاع مابین بصره و بغداد باشد.
- ↑ حسینی ایمنی، سید علی اکبر، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت.