الگو:صفحهٔ اصلی

به دانشنامهٔ امامت و ولایت (امامت‌پدیا) خوش‌ آمدید

این دانشنامه وابسته به مرکز پژوهشی و آموزشی امامت و ولایت و زیر نظر حضرت آیت الله محسن اراکی است.

با ۵۰٬۱۴۰ نوشتار به زبان فارسی

مدخل برگزیده

کربلا شهر مقدسی در سرزمین عراق است که مدفن امام حسین (ع) در آنجاست، سرزمینی در نزدیکی رود فرات. کربلا سمبل ایثار و جانبازی و شهادت‌طلبی و شوق و شور حماسی شناخته شده است و در طول تاریخ نیز، کانون عشق‌های برتر بوده و همچون مغناطیسی، دل‌های مشتاق و شیدای معرفت را به سوی خود کشیده است. در روایات آمده است که سید الشهدا (ع) نواحی اطراف قبر خویش را از اهل نینوا و غاضریّه به مبلغ شصت هزار درهم خریداری کرد و به خود آنان صدقه داد و با آنان شرط کرد که مردم را به جایگاه قبرش راهنمایی کنند و هر که را به زیارت آن حضرت آید، سه روز مهمان نمایند و پذیرایی کنند.

کربلا ترکیب «کرب» و «ال» ساخته شده است، یعنی حرم الله، یا مقدّس الله؛ بلا هم به معنای رنج و محنت و گرفتاری است، هم به معنای آزمایش و امتحان. کربلا آمیخته‌ای از عظیم‌ترین رنج‌ها و محنت‌ها بود و هم بزرگترین آزمایش تاریخی برای اهل حق و باطل، تا موضع خویش را مشخص سازند.

امام حسین (ع) وقتی در سال ۶۱ هجری به دعوت مردم کوفه و برای مبارزه با حکومت یزید، عازم این شهر بود، پیش از رسیدن به کوفه، در این سرزمین در محاصره نیروهای یزیدی قرار گرفت و خود و یاران و فرزندانش به شهادت رسیدند. از آن پس، کربلا مورد توجه و زیارت شیعیان قرار گرفت و شهری آباد گشت و به مرور زمان، بزرگان و عالمان و فقیهان از این شهر برخاستند.

برای زیارت هیچ امامی، به اندازه زیارت حسین بن علی (ع) در کربلا تأکید نشده است. حتی برای زیارت رسول خدا (ص) هم آن همه سفارش و دستور نیست. گاهی در روایات، زیارت کربلا، از زیارت کعبه هم برتر و بالاتر به حساب آمده است و برای زیارت سیدالشهدا (ع)، پاداشی برابر ده‌ها و صدها حج و عمره بیان شده است.

ادامه

پرسش برگزیده

وظیفه مسلمانان درباره محبت و مودت به امام مهدی چیست؟

از وظایف مهم مسلمانان در هر عصر و زمان، محبت و دوستی با اهل بیت پیامبر(ص) در جایگاه دوستان خداوند است. انسان وقتی به کسی علاقه داشته باشد، یاد و خاطرۀ محبوب همیشه در فکر و ذهنش حضور دارد و این موجب می‌شود زندگیش رنگ و بوی معشوق بگیرد، اگر محبوب انسان موجودی متعالی و ملکوتی باشد، این الگوپذیری زمینۀ رشد و تعالی او را فراهم می‌سازد و اگر محبوب و معشوق او موجودی پست و فرومایه باشد، این الگوپذیری موجب سقوط و هلاکت وی خواهد شد. به خاطر اهمیت محبت به اهل بیت(ع) خداوند در قرآن کریم، مزد رسالت پیامبر اکرم(ص) را مودت و دوستی خاندان او قرار داده است و می‌فرماید: ﴿ قُل لَّا أَسَلُكمُ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فىِ الْقُرْبى‏﴾. گرچه شیعیان موظف هستند تمام معصومان(ع) را دوست بدارند و به آنها عشق بورزند، اما نسبت به دوستی و محبت به آن حضرت به خصوص تأکید شده است؛ زیرا او صاحب، آقا، سرور و امام زمان ما است و شخصیتی است که همۀ ائمه(ع) دربارۀ او، به عظمت و بزرگی سخن‌ها گفته و تأکیدها کرده‌اند.

در برخی از روایات دربارۀ محبت و مودت به امام مهدی(ع) چنین آمده است:

رسول اکرم(ص)، فرمودند: «پدر و مادرم فدایش باد! که او هم نام من و شبیه من و شبیه موسی بن عمران است که بر او نورهایی احاطه دارد».
همچنین فرمودند: «به درستی که اگر من آن روز را درک می‌کردم، جانم را برای صاحب این امر نگه می‌داشتم».

با توجه به روایت‌های یاد شده، جای تردیدی نیست که محبت اهل بیت(ع) به آخرین حجت الهی در دوران غیبت، کاری بس مهم و ارزشمند است.

ادامه

اثر برگزیده

تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهدا (ع)، کتابی است دو جلدی به زبان فارسی که به شرح دوران زندگانی امام حسین (ع) و توصیف ماجرای کربلا و حوادث قبل و بعد از آن می‌پردازد. این مجموعه اثر گروهی از تاریخ‌پژوهان زیر نظر مهدی پیشوایی است و انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌ خمینی انتشار آن را به عهده داشته است.

در معرفی این کتاب آمده است: «در ابتدای کتاب به بررسی بایسته‌های مقتل‌نویسی و تاریخ‌نگاری پرداخته شده و سیری تاریخی در زمینه نگارش‌های صورت گرفته در این زمینه ارائه شده است. آنگاه به ادوار مختلف زندگانی امام حسین (ع) از زمان ولادت تا زمان شهادت اشاره شده و پیش‌گویی‌های پیامبر اسلام (ص) در مورد شهادت آن امام (ع) و کیفیت شهادت ایشان، مطرح شده است.

در ادامه نویسنده به فضیلت گریستن بر امام حسین (ع) و تحلیل فرهنگ گریه پرداخته و ریشه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی وقوع نهضت آن امام (ع) را بررسی نموده است. وی برداشت‌های گوناگون از قیام حسینی را مطرح کرده و برخی از این برداشت‌ها را مورد نقادی قرار داده و آن را بینشی سطحی و دنیاگرایانه ارزیابی نموده است.

نویسنده همچنین به علل عدم قیام امام حسین (ع) علیه حکومت معاویه اشاره نموده و مواضع ایشان در قبال حکومت او را نیز تبیین نموده است. در بخش دیگری از کتاب وی به ماجرای ولایت‌ عهدی یزید و عکس‌العمل امام حسین (ع) و عدم بیعت ایشان با یزید اشاره نموده و پایه‌های شکل‌گیری نهضت عاشورا و خروج آن امام (ع) از مدینه به سمت کوفه را شرح داده است. بخش مهمی از کتاب، به شرح تاریخی حرکت امام حسین (ع) از مدینه و اقامت اجباری ایشان در کربلا و کیفیت وقوع ماجرای روز عاشورا است که در این زمینه نگارنده به جمع‌آوری مقتل‌های گوناگون و اقوال مختلف تاریخی در این زمینه پرداخته و مجموعه‌ای از گفتارها و رفتارهای آن امام (ع) و حوادث مربوط به عاشورا را از زبان مورخان مختلف و از منظری روایی شرح داده است». تاکنون دو جلد از این کتاب به چاپ رسیده است.

ادامه

مدخل‌های تازه

مدخل‌های پیشنهادی

درختوارهٔ رده‌های دانشنامه

تصویر برگزیده

حرم امام حسین علیه السلام در کربلا