حبابه والبیه
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. حبابه والبیه از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: حبابه والبیه در رجال و تراجم - حبابه والبیه در تاریخ اسلامی - حبابه والبیه در معارف مهدویت - پرسش مرتبط ندارد| حبابه والبیه | |
|---|---|
 تصویر قدیمی از مسجد کوفه | |
| نام کامل | حبابه بنت جعفر اسدی |
| جنسیت | زن |
| کنیه |
|
| از قبیله | بنیاسد |
| از تیره | بنی والبه |
| پدر | جعفر اسدی |
| دختر | فاطمه بنت حبابه والبیه |
| درگذشت | ۱۸۳ هجری |
| طول عمر | بیش از ۲۴۰ سال |
| از اصحاب | |
مقدمه
حَبابه دختر جعفر اسدی از طایفۀ بنی والبه وابسته به قبیلۀ بنیاسد، معروف به حبابة والبیه[۱] کنیهاش ام الندی به قولی ام البراء یا ام غانم[۲] و یکی از زنان مورد وثوق و احترام قبیله خود و مورد علاقه خاندان پیامبر اسلام (ص) بوده است.
او حضرت علی، امام حسن و امام حسین (ع) را درک کرد و روایاتی نیز از آنان نقل نمود و چون عمرش بسیار طولانی بود در سن ۱۱۳ سالگی با امام سجاد (ع) ملاقات کرد و حتی به نقلی خدمت امام باقر، امام صادق و امام کاظم (ع) شرفیاب شد و نُه ماه پس از ملاقات با امام رضا (ع) از دنیا رفت[۳]. امام هشتم (ع) به سبب علاقهای که به این بانوی سالخورده و مکرمه داشت، پیراهن مبارک خود را برای کفن او داد[۴].[۵]
دعای امام (ع) و شفای حبابه
اسحاق بن عمار به نقل از حبابه میگوید: من گرفتار بیماری برص شده بودم، امیرالمؤمنین (ع) دست مبارکش را بر محل زخم گذاشت و دعا کرد و همین طور که دعا میکرد، دستش را از زحم برداشت خداوند بیماری برص را از من برطرف کرد و بهبودی یافتم. بعد امام (ع) به من فرمود: "ای حبابه، هیچ کس از این امت جز خود ما و شیعیانمان بر دین حنیف ابراهیم نیست و سایر مردم از دین حنیف ابراهیم دور هستند"[۶].[۷]
حبابه و حدیثی در امامت معصومین (ع)
حبابه والبیه میگوید: روزی امیرالمؤمنین علی (ع) را در محل شرطه الخمیس دیدم که تازیانه دو سری به دست داشت و با آن فروشندگان ماهی جری، مار ماهی و زمار (ماهیهای حرامگوشت بدون فلس) را میزد و میفرمود: "ای فروشندگان مسخ شدههای بنیاسرائیل و سپاهیان بنیمروان"
فرات بن احنف گفت: "لشکریان بنیمروان چه کسانیاند؟ آن حضرت فرمود: "مردمی بودند که ریشها را میتراشیدند و سبیلها را تاب میدادند و آنها مسخ شدند".
حبابه والبیه گوید: گویندهای خوش بیانتر از علی (ع) ندیدم؛ پس به دنبال حضرت به راه افتادم تا اینکه در جلو مسجد نشست؛ پس گفتم: خدای تو را رحمت کند!؟ دلیل امامت چیست.
فرمود: "آن سنگ ریزه را بیاور" و با دست به سنگریزهای اشاره کرد؛ آن را آوردم و آن حضرت با خاتمش آن را مُهر کرد و به من داد و فرمود: "حبابه والبیه! اگر کسی ادعای امامت کرد و توانست چنانکه دیدی، این سنگ را مهر کند، بدان که او امام است و اطاعت او واجب؛ به علاوه از او چیزی پوشیده نیست".
حبابه والبیه گوید: من آن سنگریزه را با خود داشتم تا وقتی که امیرالمؤمنین (ع) شهید شد، پس نزد امام حسن (ع) رفتم، زمانی که بر مسند امیر المؤمنین نشسته بود و مردم از او سؤال میپرسیدند؛ پس به من فرمود: "حبابه والبیه! بیاور آنچه را که با خود داری"؛ پس من سنگریزه را به آن حضرت دادم و امام حسن (ع) بر آن مُهر کرد، چنان که امیر المؤمنین (ع) مُهر کرده بود؛ سپس در مسجد رسول اکرم (ص) نزد امام حسین (ع)[۸] رفتم و ایشان مرا پیش خواند و مرحبا گفت و فرمود: "آیا دلیل امامت را میخواهی؟" گفتم: آری، آقای من؛ فرمود: "آنچه را با خود داری بیاور! پس سنگریزه را به آن حضرت دادم و او هم بر آن مُهر نهاد؛ بعدها نزد علی بن الحسین (ع) رفتم، در حالی که به خاطر پیری رعشه مرا فرا گرفته بود؛ چون که صد و سیزده سال از عمرم گذشته بود؛ پس امام سجاد (ع) را در حال رکوع و سجود دیدم و از دریافت نشانه امامت مأیوس شدم؛ اما آن حضرت با انگشت سبابه به من اشاره کرد و جوانیم بازگشت؛ سپس فرمود: "آنچه همراه داری، بیاور!" سنگریزه را به ایشان تقدیم کردم و ایشان هم بر آن مُهر کرد؛ پس از شهادت ایشان آن سنگریزه را به امام باقر (ع) دادم و آن حضرت هم آن را مُهر کرد؛ سپس بعدها که آن را به نزد امام صادق و امام موسی بن جعفر و امام رضا (ع) بردم، آنها هم آن را مُهر کردند؛ محمد بن هشام میگوید: حبابه والبیه شش ماه پس از آن قضیه هم زنده بود[۹].[۱۰]
حبابه؛ از یاوران امام زمان (ع)
مفضل بن عمر گوید: از امام صادق (ع) شنیدم که میفرمود: "سیزده زن با قائم (ع) در هنگام ظهور هستند"؛ گفتم: چه کاری انجام خواهند داد؟ فرمود: "رسیدگی به امور مجروحان و مریضها"؛ گفتم: آنها را برایم نام میبرید؟ فرمود: "قنواء دختر رشید؛ ام ایمن؛ حبابه والبیه؛ سمیه مادر عمار بن یاسر؛ زبیده؛ ام خالد؛ احمسیه؛ ام سعید حنفیه؛ صبانه آرایشگر و ام خالد جهنیه"[۱۱].[۱۲]
پرسشهای وابسته
جستارهای وابسته
- بنیاسد (قبیله)
- جعفر اسدی (پدر)
- فاطمه بنت حبابه والبیه (فرزند)
منابع
پانویس
- ↑ الانساب، ج۵، ص۵۶۸؛ اعلام الوری باعلام الهدی، ج۲، ص۱۴۰؛ الثاقب فی المناقب، ص۵۶۲؛ تراجم اعلام النساء، ج۲، ص۶؛ اعیان الشیعه، ج۴، ص۳۸۳.
- ↑ اعلام الوری باعلام الهدی، ج۲، ص۱۴۰؛ الثاقب فی المناقب، ص۵۶۲؛ تراجم اعلام النساء، ج۲، ص۶؛ أعیان الشیعه، ج۴، ص۳۸۳.
- ↑ ر.ک: اصول کافی، ج۶، کتاب الحجة، ص۳۴۶؛ ترجم اعلام النساء، ج۲، ص۶؛ اعیان الشیعه، ج۴، ص۳۸۳؛ رجال طوسی، ص۶۷ و ۱۴۲.
- ↑ اعیان الشیعه، ج۴، ص۳۸۳.
- ↑ ناظمزاده، سید اصغر، اصحاب امام علی ج۲، ص۱۴۰۹-۱۴۹۱؛ محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۱۸۵.
- ↑ «يَا حَبَابَةُ إِنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ عَلَى مِلَّةِ إِبْرَاهِيمَ فِي هَذِهِ اَلْأُمَّةِ غَيْرُنَا وَ غَيْرُ شِيعَتِنَا وَ مَنْ سِوَاهُمْ مِنْهَا بِرَاءٌ»؛ رجال کشی، ص۱۱۵؛ تراجم اعلام النساء، ج۲، ص۶.
- ↑ ناظمزاده، سید اصغر، اصحاب امام علی ج۲، ص۱۴۹۱؛ محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۱۸۵.
- ↑ طبق حدیث حبابه والبیه، امامت سید الشهداء و امامت او بعد از برادرش، ثابت و مسلم است (اعلام الوری باعلام الهدی، طبرسی، ص۲۱۷).
- ↑ اصول کافی، کلینی، ج۱، ص۳۴۶-۳۴۷؛ کمال الدین و تمام النعمه، شیخ صدوق، ج۲، ص۵۳۵-۵۳۷؛ اعلام الوری باعلام الهدی، طبرسی، ص۲۰۹- ۲۱۰ (با تلخیص)؛ کشف الغمه فی معرفه الائمه، اربلی، ج۲، ص۵۳۵-۵۳۶؛ قاموس الرجال، شوشتری، ج۱۲، ص۲۳۱-۲۳۲.
- ↑ عسکری، عبدالرضا، مقاله «حبابه والبیه»، اصحاب امام حسن مجتبی، ص ۲۵۸-۲۶۲؛ ناظمزاده، سید اصغر، اصحاب امام علی ج۲، ص۱۴۹۰-۱۴۹۲؛ محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۱۸۵؛ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص ۲۶۶.
- ↑ دلائل الإمامة، طبری، ص۴۸۴. البته در این روایت نام بیش از ۹ نفر نیامده است. نیلی نجفی در ذیل این روایت نوشته است: ظاهرا چهار نفر دیگر، آسیة بنت مزاحم، سارة، مریم بنت عمران، و کلثوم بنت عمران، خواهر موسی بن عمران هستند که به دلیل معروفیت، نامشان نیامده است. (سرور أهل الإیمان فی علامات ظهور صاحب الزمان، ص۱۱۵).
- ↑ عسکری، عبدالرضا، مقاله «حبابه والبیه»، اصحاب امام حسن مجتبی، ص ۲۶۶-۲۶۷.