ضرورت ازدواج
این مدخل زیرشاخهٔ بحث ازدواج است. ضرورت ازدواج از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ضرورت ازدواج در قرآن - ضرورت ازدواج در معارف و سیره نبوی - پرسشهای مرتبطمقدمه
خانواده نخستین و طبیعیترین نهاد اجتماعی است که خداوند توان تشکیل آن را به شکل استعداد در نهاد و فطرت انسان قرار داده است. همه مردان و زنان طوری آفریده شدهاند که به جنس مخالف خود گرایش جدی دارند و به گونهای در پی رسیدن به اویند. این مسئله از مصادیق بارز تنوع و تفاوت در آفرینش حکیمانه انسان است: ﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا...﴾[۱].
البته جفت بودن دو انسان چون دو حیوان نیز ممکن است. از این طریق، نیازهای حیوانی موجود در انسان پاسخ داده میشود و به ظاهر عطش جنسی او سیری میپذیرد. اما این عمل چون اسکناسی بیپشتوانه است که چند صباحی بیش پوشاندنی نیست. دیری نمیپاید که انسان خود به اشتباهش پی میبرد و درمییابد که برخلاف اینگونه ارتباطات جنسی حیوانی، ارضای غریزه جنسی با ازدواج و تشکیل خانواده، عملی مشروع، با پشتوانهای الهی و انسانی است. این کار نهتنها عملی دینی و الهی است، بلکه با تجارب هزاران ساله بشر و نتایج مثبت و پذیرفتهای که برای ابنای بشر طی سالیان متمادی در پی داشته، تأیید شده است.
از دیدگاه اسلام، خانواده مجموعهای است که دستکم سه ویژگی «نظم»، «تقدس» و «احترام» دارد:
- نظم، ضامن حفظ حقوق خانواده است. نظم، انسجام و مقررات حاکم بر خانواده موجب میشود تا هر یک از اعضای خانواده هم به حق خود برسد و هم خود را به مراعات حقوق دیگران موظف بداند. حاصل چنین اندیشه و عملکردی، تضمین حقوق همه اعضای خانواده است.
- قداستِ خانواده، نشان حضور دین و توجه به رضامندی حضرت حقتعالی است. این ویژگی ضامن پیراسته ماندن خانواده از انواع آلودگیها و بیبندوباریهای آسیبزاست.
- احترام، خانواده را به حصن و حریمی مجهز میکند که آن را از هرگونه تجاوز به حیطه و حریمش در امان نگاه میدارد.
نهاد اجتماعی، خانواده گرچه مجموعهای از افراد با عناوین گوناگون (زن و شوهر، پدر و مادر، فرزندان، خویشان و بستگان و...) را دربردارد. این بنای عظیم و مستحکم بر دو ستون اصلی و بنیادی زن و شوهر استوار است. هر یک از آن دو، بنابر توان و ویژگیهای خدادادیشان، در کیفیت اداره خانواده نقش و وظایف مشخصی دارند.
نهاد خانواده با دیگر گروهها و نهادهای اجتماعی تفاوتی جوهری و اساسی دارد. به همین دلیل، اسلام ارتباط بین اعضای خانواده را چون ارتباطی عادی بین اعضای دیگر تشکلهای اجتماعی نمیداند. حقوق هر یک از اعضای خانواده بر دیگری، وظایف فرزندان در قبال والدین و به عکس، ولایت و سرپرستی پدر که شعبهای از ولایت الهی بر فرزندان است و...، از جمله امتیازهای نظام خانواده بر دیگر نظامهای اجتماعی است.
به همین دلیل، مکتب زندگیبخش اسلام، برخلاف برخی مکاتب و ادیان تحریف شده[۲]، آشکارا بر ازدواج و تشکیل خانواده تأکید میکند. ترک ازدواج را نیز دارای آثار زیانبار فردی و اجتماعی میداند و همگان را به شدت از آن بازمیدارد. رسول گرامی اسلام(ص) در تشویق جوانان به ازدواج فرمودهاند: «جوانی که در آغاز جوانیاش ازدواج کند، شیطانِ خود را از دوسوم دینش ناامید کرده است، و در یکسوم باقیمانده باید تقوای الهی پیشه کند»[۳].
رسول خدا(ص) در بیانی دیگر، خطاب به جوانانی که در سن ازدواجاند، فرمودهاند: «ای گروه جوانان، هر یک از شما که میتوانید ازدواج کنید؛ زیرا ازدواج موجب عفت چشم و پاکدامنی میشود، و هر کس امکان ازدواج ندارد، برای فرو نشاندن آتش شهوت خود روزه بگیرد»[۴].
منابع روایی ما مملو از سخنان حکیمانه اهلبیت(ع) در ترغیب و تشویق به ازدواج و نکوهش عزوبت و ترک ازدواج است. این مقام را مجال پرداختن به درصدی از آن نیست[۵]. اینهمه، از اهمیت والای این کار عظیم حکایت دارد[۶].
اهمیت ازدواج و تشکیل خانواده
با توجه به اهمیت و جایگاه ویژه خانواده، پیشوایان معصوم در تشکیل آن بسیار تأکید کردهاند. امیر مؤمنان علی(ع) فرموده است: «تَزَوَّجُوا فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ(ص) كَثِيراً مَا كَانَ يَقُولُ مَنْ كَانَ يُحِبُّ أَنْ يَتَّبِعَ سُنَّتِي فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّ مِنْ سُنَّتِيَ التَّزْوِيجَ»[۷].
پیامبر اکرم(ص) ـ پارساترین و پرهیزگارترین بندگان خدا ـ تأکید داشت که پیروانش بدو تأسی کنند و تشکیل خانواده دهند و مسیر او را طی کنند. در خبری از انس بن مالک آمده است که عدهای از اصحاب پیامبر پس از آنکه از احوال پیامبر - و بندگی و پارسایی و پرهیزگاری او - باخبر شدند، گمان کردند که لازمه بندگی و پارسایی و پرهیزگاریدست شستن از زندگی معمولی و رهبانیتپیشگی است؛ برخی گفتند: «هرگز ازدواج نخواهیم کرد». و بعضی گفتند:»هرگز گوشت نخواهیم خورد». و برخی دیگر گفتند: «هرگز در بستر نخواهیم خفت». و دیگرانی گفتند: «پیوسته روزهدار خواهیم بود و افطار نخواهیم کرد». چون این سخنان به گوشپیامبر رسید، خطبهای خواند و پس از حمد و ثنای الهی فرمود: «مَا بَالُ أَقْوَامٍ قَالُوا كَذَا وَكَذَا، لَكِنِّي أُصَلِّي وَأَنَامُ، وَأَصُومُ وَأُفْطِرُ، وَأَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ، فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي»[۸].
همچنین نقل شده است که آن حضرت پس از شنیدن چنین سخنانی از اصحاب خود خطاب به ایشان فرمود: «أَنْتُمْ الَّذِينَ قُلْتُمْ كَذَا وَكَذَا أَمَا وَاللَّهِ إِنِّي لَأَخْشَاكُمْ لِلَّهِ وَأَتْقَاكُمْ لَهُ لَكِنِّي أَصُومُ وَأُفْطِرُ وَأُصَلِّي وَأَرْقُدُ وَأَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي»[۹].
راه و رسم پیامبر اکرم(ص) اینگونه بود و وی با آن پارسایی و پرهیزگاری بیبدیل، تشکیل خانواده داد و بر پیروی از این سنت خود تأکیدی شگفت داشت؛ و این تصور نادرست را که تشکیل خانواده مانع بندگی و پارسایی و پرهیزگاری است در سخن و عمل خود کاملاً نفی و طرد میکرد.
سنت رسول خدا(ص) بیانگر این حقیقت است که سلوک و بندگی، و رشد و کمال نه تنها با تشکیل خانواده و زندگی خانوادگی منافاتی ندارد، بلکه تشکیل خانواده مهمترین عامل یاریکننده آدمیان در سیر به سوی کمالات است. شیخ طوسی به اسناد خود از حضرت رضا(ع) روایت کرده است که فرمود: زنی در مقام پرسش به امام باقر(ع) گفت: «من مُتبتّلام». حضرت فرمود: «مقصودت از تَبَتُّل چیست؟ » گفت: «تصمیم دارم هرگز ازدواج نکنم». فرمود: «برای چه؟ » گفت: «برای دستیابی به فضل و کمال». امام(ع) فرمود: «انْصَرِفِي، فَلَوْ كَانَ فِي ذَلِكَ فَضْلٌ لَكَانَتْ فَاطِمَةُ(س) أَحَقَّ بِهِ مِنْكِ، إِنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ يَسْبِقُهَا إِلَى الْفَضْلِ»[۱۰].
انسان با تشکیل خانواده در مجموعهای قرار میگیرد که اگر سامانی صحیح داشته باشد، محکمترین دژ در نگهداری آدمی از بسیاری از لغزشها و بهترین یاور در کمالیابی و رشد عمل ایمانی است. از امیرمؤمنان علی(ع) روایت شده است که فرمود: «لَمْ يَكُنْ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ يَتَزَوَّجُ إِلَّا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) كَمَلَ دِينُهُ»[۱۱].
مؤثرترین زمینه کسب سعادت آدمی خانواده است و ازاینرو تشکیل خانواده محکمترین گام در راه رسیدن به سعادت حقیقی است. پیامبر اکرم(ص) فرموده است: «مَنْ تَزَوَّجَ فَقَدْ أُعْطِيَ نِصْفَ السَّعَادَةِ»[۱۲].
در چنین زمینهای است که انسان میتواند اساسیترین گامها را در مسیر بهروزی و کمال بردارد و به سوی غایت تربیت سیر نماید و به لقاء الله نایل آید. از امام صادق(ع) از پدران گرامیاش روایت شده است که رسول خدا(ص) فرمود: «مَنْ احبَّ انْ يلقي الله مطهراً فليُلْقِهِ بزوجهِ»[۱۳].
بدین ترتیب تعالی انسان در خانواده میسر میشود و تشکیل خانواده نه تنها مانع رشد و کمال آدمیان نیست، بلکه بهترین مرکب سیر به سوی کمال و وسیله حفظ ایمان آنان است. از پیامبر اکرم(ص) چنین روایت شده است: «مَنْ تَزَوَّجَ فَقَدْ أَحْرَزَ نِصْفَ دِينِهِ، فَلْيَتَّقِ اللَّهَ فِي النِّصْفِ الْبَاقِي»[۱۴].
این همه تأکید بر تشکیل خانواده فقط برای بقای نسل نیست، بلکه حقیقتی بالاتر و والاتر از آن نیز مطرح است، و آن اینکه با تشکیل خانواده است که بسیاری از کمالات انسان عرصه ظهور مییابد تا جایی که عبادت و بندگی انسان متأهل به هیچ وجه با عبادت و بندگی انسان مجرد قابل قیاس نیست. رسول خدا(ص) فرموده است: «لَرَكْعَتَانِ يُصَلِّيهِمَا مُتَزَوِّجٌ أَفْضَلُ مِنْ رَجُلٍ عَزَبٍ يَقُومُ لَيْلَهُ وَ يَصُومُ نَهَارَهُ»[۱۵].
همچنین امام صادق(ع) فرموده است: «رَكْعَتَانِ يُصَلِّيهِمَا الْمُتَزَوِّجُ أَفْضَلُ مِنْ سَبْعِينَ رَكْعَةً يُصَلِّيهَا أَعْزَبُ»[۱۶].
این تأکید تا آنجاست که رسول خدا(ص) فرموده است: «الْمُتَزَوِّجُ النَّائِمُ أَفْضَلُ عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الصَّائِمِ الْقَائِمِ الْعَزَبِ»[۱۷].
تأکید پیامبر اکرم(ص) بر تشکیل خانواده چنان است که آن حضرت بدترین افراد امت خود و بیشترین اهل آتش را از مجردان معرفی کرده و فرموده است: «شِرَارُ أُمَّتِي عُزَّابُهَا»[۱۸]. «أَكْثَرُ أَهْلِ النَّارِ الْعُزَّابُ»[۱۹].
در منطق دین برای تشویق و ترغیب مجردان به تشکیل خانواده و زدودن ترس و بیم آنان از ناداری و تنگدستی، حقیقتی جاری در نظام هستی بیان شده است، و آن اینکه تشکیل خانواده موجب گشایش و زیادتی در رزق و روزی است که خدای رحمان فرموده است: ﴿وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ﴾[۲۰].
گشایش الهی و گسترش روزی، طبق مشیت الهی[۲۱] و قانونمندی حاکم بر عالم است: ﴿اللَّهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ﴾[۲۲]؛ و فطرت آدمی چنین است که با ازدواج و پذیرش مسئولیت تشکیل خانواده، شخصی فعال میشود، و نیرو و استعداد خود را بیش از پیش در جهت کسب درآمد مشروع و اداره زندگی جدید به کار میگیرد؛ و این امر نه تنها مایه قوام و استواری خانواده میشود، بلکه موجب تحرک اجتماعی و اقتصادی میگردد. هر انسان مسئولیتپذیری میتواند به این وعده الهی تکیه کند و زمینه کمال خود را در نیکوترین مجموعه انسانی فراهم سازد. پیامبر اکرم(ص) همچنان که بر تشکیل خانواده تأکید میکرد، این حقیقت را نیز یادآور میشد که تشکیل خانواده مایه تحرک و گشایش روزی است: «اتَّخِذُوا الْأَهْلَ فَإِنَّهُ أَرْزَقُ لَكُمْ»[۲۳].
این تأکیدهای شگفت برای تشکیل خانواده به خاطر هدف والایی است که در این پیوند مقدس و در این مجموعه گرانبها وجود دارد و جز بدینوسیله نمیتوان بدان هدف دست یافت[۲۴].
پرسش مستقیم
منابع
پانویس
- ↑ «ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروهها و قبیلهها کردیم تا یکدیگر را بازشناسید.».. سوره حجرات، آیه ۱۳.
- ↑ بسیاری از مکاتب مبلغ رهبانیت و ترک دنیا، مانند مسیحیت رهبانی، زناشویی و ازدواج را ناپسند و زشت میشمارند؛ تا آنجا که انسان تنها از سر ضرورت و اکراه به آن تن میدهد. از نظر آنان، تنها راه پاکدامنی و طهارت نفس، ترک چنین اموری است. از دیدگاه این گروهها همه انسانها برای رسیدن به تعالی باید مجرد بمانند؛ چراکه ازدواج موجب مشغول ساختن انسان به مادیات، رضایت همسر، خانهداری و... است. در نتیجه، مانع خدمت انسان به خداوند خواهد بود و او را از فیض خشنود ساختن پروردگار محروم خواهد ساخت. به نظر میرسد ریشه اصلی انحراف در مسیحیت و وضع قانون لزوم تجرد و ترک تأهل برای کشیشها و روحانیت مسیحی و رواج اندیشه نادرست رهبانیت، ترک زندگی اجتماعی و پناهندگی در دیرها و صومعهها، همین اندیشه افراطی بوده است. حاصل این دیدگاه افراطی و عملکرد غلط، فساد اخلاقی گستردهای است که هماکنون دامن نظام کلیسا را آلوده کرده و چهرهای زشت از آن در برابر چشم جهانیان برجای گذاشته است.
- ↑ «عَنْ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ آبَائِهِ عَنِ النَّبِيِّ(ص) قَالَ: مَا مِنْ شَابٍّ تَزَوَّجَ فِي حَدَاثَةِ سِنِّهِ إِلَّا عَجَّ شَيْطَانُهُ يَا وَيْلَهُ يَا وَيْلَهُ عَصَمَ مِنِّي ثُلُثَيْ دِينِهِ فَلْيَتَّقِ اللَّهَ الْعَبْدُ فِي الثُّلُثِ الْبَاقِي» (محمد بن محمد بن اشعث الکوفی، جعفریات، ص۸۹؛ سید فضل الله راوندی، النوادر، ص۱۲؛ محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۱۰۰، ابواب النکاح، باب ۱، ص۲۲۱).
- ↑ «عَنِ النَّبِيِّ(ص) أَنَّهُ قَالَ: يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ! مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاهَ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَ أَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَ مَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَلْيَصُمْ فَإِنَّ الصَّوْمَ لَهُ وِجَاءٌ» (رضیالدین حسن بن فضل طبرسی، مکارم الأخلاق، ص۱۹۷؛ میرزا حسین النوری الطبرسی، مستدرک الوسائل، ج١۴، ص١۵٧).
- ↑ به برخی از آن سخنان حکیمانه اشاره میکنیم: ۱. پیامبر مکرم اسلام(ص) فرمودند: «شِرَارُ مَوْتَاكُمْ الْعُزَّابُ»؛ «بدترین مردگان شما کسی است که مجرد بمیرد» (محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۲۲۱)؛ ۲. همچنین فرمودند: «خِيَارُ أُمَّتِي الْمُتَأَهِّلُونَ وَ شِرَارُ أُمَّتِي الْعُزَّابُ»؛ «بهترین افراد امت من متأهلها و بدترین افراد امت من عزبهایند» (محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۲۲۱؛ تاجالدین شعیری، جامعالأخبار، ص۱۰۲)؛ ۳. امام صادق(ع) فرمودند: «مَنْ تَرَكَ التَّزْوِيجَ مَخَافَةَ الْعَيْلَةِ فَقَدْ أَسَاءَ بِاللَّهِ الظَّنَّ»؛ «کسی که به سبب ترس از فقر ازدواج نکند، به خداوند بدگمان است» (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص٣٣٠)؛ ۴. همچنین فرمودند: «مَنْ زَوَّجَ عَزَباً كَانَ مِمَّنْ يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ»؛ «کسی که مجردی را متأهل کند خداوند روز قیامت با نظر رحمت به او مینگرد» (ابوجعفر محمد بن حسن طوسی، تهذیب الأحکام، ج۷، ص۴٠۴؛ محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۲۱۸)؛ ۵. امام علی بن موسی الرضا(ع) فرمودند: «أَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ أَبَا جَعْفَرٍ(ع) فَقَالَتْ: أَصْلَحَكَ اللَّهُ إِنِّي مُتَبَتِّلَةٌ... فَقَالَ(ع): انْصَرِفِي، فَلَوْ كَانَ فِي ذَلِكَ فَضْلٌ لَكَانَتْ فَاطِمَةُ(س) أَحَقَّ بِهِ مِنْكِ، إِنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ يَسْبِقُهَا إِلَى الْفَضْلِ»؛ «زنی خدمت امام باقر(ع) رسید و عرض کرد: «خداوند شما را جزو صالحین قرار دهد من زنی متبتله هستم». امام فرمود: «منظور تو از تبتل چیست؟»زن پاسخ داد: «هرگز قصد ازدواج ندارم و میخواهم مجرد زندگی کنم». امام باقر(ع) فرمود: «چرا؟»زن پاسخ داد: «میخواهم به معنویت و فضیلت دست یابم». امام باقر(ع) فرمود: «دست از این کارها بردار اگر تجرد فضیلت بود فاطمه زهرا(س) که هیچ کس در فضل بر او پیشی نگرفته است به این کار سزاوارتر بود»». (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص۵۰۹؛ محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۲۱۹)؛ و....
- ↑ طوسی، اسدالله، همسران شایسته، ص ۲۷ ـ ۳۰.
- ↑ «تشکیل خانواده دهید؛ زیرا رسول خدا(ص) بسیار میفرمود: هرکه دوست دارد که از سنت من پیروی کند، تشکیل خانواده دهد که از جمله سنتهای من تشکیل خانواده است». أبوجعفر محمد بن علی بن الحسین بن بابویه القمی (الصدوق)، الخصال، صححه و علق علیه علی اکبر الغفاری، مکتبة الصدوق، طهران، ۱۳۸۹ ق. ج۲، ص۶۱۴-۶۱۵؛ وسائل الشیعة، ج۱۴، ص۶-۷؛ بحار الانوار، ج۱۰۳، ص۲۱۸.
- ↑ «چه شده است که گروههایی چنین سخنانی بر زبان میآورند، درحالیکه من نماز میگزارم و استراحت میکنم، و روزه میگیرم و افطار مینمایم، و ازدواج میکنم؛ پس هر که از سنت من روی بگرداند، از من نیست». أبوالحسین مسلم بن الحجاج القشیری، صحیح مسلم، بشرح النووی، دارالکتاب العربی، بیروت، ۱۴۰۷ ق. ج۹، ص۱۷۹؛ أبوعیسی محمد بن عیسی بن سورة الترمذی، سنن الترمذی، دارالفکر، بیروت، ج۶، ص۶۰؛ السنن الکبری، ج۷، ص۷۷؛ محیی الدین أبو زکریا یحیی بن شرف النووی، المجموع فی شرح المهذب، دارالفکر، بیروت، ج۱۶، ص۱۲۶.
- ↑ «آیا شمایید که چنین سخنانی بر زبان میآورید؟ بدانید به خدا سوگند که من خداترسترین شما و پرهیزگارترین شمایم، و لکن روزه میگیرم و افطار میکنم، و نماز میگزارم و استراحت میکنم، و ازدواج مینمایم؛ پس هرکه از سنت من روی بگرداند، از من نیست». أبوعبدالله محمد بن اسماعیل البخاری، صحیح البخاری، شرح و تحقیق قاسم الشماعی الرفاعی، الطبعة الاولی، دارالقلم، بیروت، ۱۴۰۷ ق. ج۷، ص۵؛ السنن الکبری، ج۷، ص۷۷.
- ↑ «از این تصمیم منصرف شو؛ زیرا اگر خودداری از ازدواج فضیلت و کمالی دربر میداشت، فاطمه(س) به درک این فضیلت و کمال از تو شایستهتر بود، درحالیکه هیچکس نیست که در فضیلت و کمال بر وی پیشی گیرد». أبوجعفر محمد بن الحسن الطوسی، الامالی، قدم له السید محمد صادق بحرالعلوم، المطبعة الحیدریة، النجف، ج۱، ص۳۸۰؛ بحار الانوار، ج۱۰۳، ص۲۱۹.
- ↑ «هیچیک از اصحاب رسول خدا(ص) ازدواج نمیکرد مگر اینکه رسول خدا(ص) میفرمود: دینش کامل شد». دعائم الاسلام، ج۲، ص۱۹۰؛ مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۱۵۴.
- ↑ «هر که تشکیل خانواده دهد، به نیمی از سعادت دست یافته است». مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۱۵۴؛ جامع أحادیث الشیعة، ج۲۰، ص۸.
- ↑ «هرکه دوست دارد که خدای متعال را پاک و پاکیزه ملاقات کند، پس باید او را با همسر ملاقات کند». الجعفریات، ص۸۹ [«بزوجته» آمده است]؛ أبوجعفر محمد بن علی بن الحسین بن بابویه القمی (الصدوق)، المقنع، الطبعة الاولی، مؤسسة الامام الهادی، قم، ۱۴۱۵ ق. ص۳۰۱ [«من سره» آمده است]؛ أبوعبدالله محمد بن النعمان البغدادی الملقب بالمفید، المقنعة، الطبعة الثانیة، مؤسسة النشر الاسلامی، قم، ۱۴۱۰ ق. ص۴۹۶؛ ترتیب نوادر الراوندی، ص۱۱۳ [«بزوجته» آمده است]؛ وسائل الشیعة، ج۱۴، ص۶؛ بحار الانوار، ج۱۰۳، ص۲۲۱-۲۲۲؛ مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۱۴۹.
- ↑ «هر که تشکیل خانواده دهد نیمی از دینش را حفظ کند، پس باید نیم دیگر را پاس دارد». الکافی، ج۵، ص۳۲۹؛ کتاب من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۳۸۳؛ امالی الطوسی، ج۲، ص۱۳۲؛ جامع الاخبار، ص۹۷؛ بحارالانوار، ج۱۰۳، ص۲۱۹. همچنین روایت شده است که پیامبر اکرم(ص) فرمود: «إِذا تَزَوَّجَ الْعَبْدُ فَقَد اسْتكْمَلَ َ نِصْفَ دِينِه فَلْيَتَّقِ اللَّهَ فِي النِّصْفِ الْبَاقِي» (چون بندهای تشکیل خانواده دهد، نیمی از دین خود را کامل نماید، سپس باید نیم دیگر را پاس دارد). کنزالعمال، ج۱۶، ص۲۷۱. اینگونه نیز روایت شده است: «مَنْ تَزَوَّجَ فَقَدِ اسْتَكْمَلَ نِصْفَ الْإِيمَانِ». مجمع الزوائد، ج۴، ص۲۵۲.
- ↑ «دو رکعت نمازی که انسان متأهل بگزارد، برتر از آن است که مجردی شب را به نماز شب و روز را به روزه بگذراند». کتاب من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۳۸۴؛ وسائل الشیعة، ج۱۴، ص۷.
- ↑ «دو رکعت نمازی که انسان متأهل بگزارد از هفتاد رکعت نمازی که مجرد بهجا آورد برتر است». الکافی، ج۵، ص۳۲۸؛ کتاب من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۳۸۴؛ أبوجعفر محمد بن الحسن الطوسی، تهذیب الاحکام، حققه و علق علیه السید حسن الخرسان، دارالکتب الاسلامیة، طهران، ۱۳۹۰ ق. ج۷، ص۲۳۹؛ وسائل الشیعة، ج۱۴، ص۶؛ [در برخی منابع یادشده «أَعْزَبُ» آمده است]. همچنین روایت شده است که پیامبر اکرم(ص) فرمود: «رَكْعَتَانِ مِنَ الْمُتَزَوِّجِ أَفْضَلُ مِنْ سَبْعِينَ رَكْعَةً مِنَ الأَعْزَبِ». کنز العمال، ج۱۶، ص۲۷۵.
- ↑ «ارزش و مرتبه فرد متأهل خفته، از فرد روزهدار و نماز شبخوان مجرد برتر است». جامع الاخبار، ص۹۷؛ بحارالانوار، ج۱۰۳، ص۲۲۱.
- ↑ «بدترین افراد امت من مجردان آنند». المهذب البارع، ج۳، ص۱۵۴؛ بحار الانوار، ج۱۰۳؛ ص۲۲۲؛ مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۱۵۵.
- ↑ «بیشترین اهل آتش مجردانند». کتاب من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۳۸۴؛ وسائل الشیعة، ج۱۴، ص۸.
- ↑ «و بیهمسران (آزاد) و بردگان و کنیزان شایستهتان را همسر دهید، اگر نادار باشند خداوند از بخشش خویش به آنان بینیازی میدهد و خداوند نعمتگستری داناست» سوره نور، آیه ۳۲.
- ↑ نک: وهبة الزحیلی، التفسیر المنیر فی العقیدة و الشریعة و المنهج، الطبعة الاولی، دارالفکر المعاصر، بیروت، دارالفکر، دمشق، ۱۴۱۱ ق. ج۱۸، ص۲۳۹.
- ↑ «خداوند روزی را برای هر که بخواهد فراخ میدارد یا تنگ میگرداند» سوره رعد، آیه ۲۶.
- ↑ «تشکیل خانواده دهید که این امر گشایشدهنده روزی بر شماست». أبوالعباس عبد الله بن جعفر الحمیری، قرب الاسناد، الطبعة الاولی، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، بیروت، ۱۴۱۳ ق. ص۲۰؛ الکافی، ج۵، ص۳۲۹؛ کتاب من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۳۸۳؛ تهذیب الاحکام، ج۷، ص۲۴۰؛ وسائل الشیعة، ج۱۴، ص۳، بحار الانوار، ج۱۰۳، ص۲۱۷.
- ↑ دلشاد تهرانی، مصطفی، سیره نبوی ج۴، ص۲۶-۳۲.