کبشه مادر سلیمان بن رزین

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
(تغییرمسیر از کبشه)

مقدمه

کبشه مکنی به ام‌سلیمان از زنان عالم و فاضل بود و به نیکوکاری و احسان شهرت داشت. وی کنیز امام حسین(ع) بود و در خانه ام‌اسحاق همسر امام خدمت می‌کرد. آن حضرت این زن را به همسری غلامش رزین درآورد و سلیمان از آنان متولد شد. سلیمان در مدینه می‌‌زیست و همراه کاروان امام از مدینه به مکه آمد. او مردی رشید، مبارز، فصیح و بلیغ، سخنور و ادیب، شیفته و محب اهل‌بیت و شمشیرزنی چابک و چالاک بود[۱]. سلیمان همان کسی است که امام در مکه به او مأموریت داد تا نامه‌های خویش را به رؤسای پنج‌گانه بصره احنف بن قیس، مالک بن مسمع، منذر بن جارود، مسعود بن عمرو، قیس بن هیثم و برخی دیگر از بزرگان شهر چون عمرو بن عبیدالله معمر و یزید بن مسعود برساند. سلیمان نیز راهی بصره شد و نامه‌های امام را به آنان رساند. در این نامه‌ها امام آنها را به بیعت و یاری خود فراخوانده بود[۲].

اشراف بصره نامه را پنهان کردند، جز منذر بن جارود که ابن زیاد داماد وی بود و منذر از او سخت می‌ترسید. از این‌رو نامه را به ابن زیاد داد. ابن زیاد که حاکم بصره بود و به عنوان حاکم کوفه نیز از سوی یزید گمارده شده بود و در حال عزیمت به آن شهر بود در خشم شد و سفیر امام را به دار آویخته به شهادت رساند. سپس به منبر رفت و به تهدید مردم پرداخت و گفت: اگر بشنوم کسی از شما قدم از جاده موافقت برگرفته و طریق مخالفت سپرده باشد، او را و هر کس را که بدو باز خوانند، با شمشیر پاره پاره کنم[۳].

عبیدالله آن گاه چند نفر از سران بصره را همراه خود ساخت و به سمت کوفه حرکت کرد[۴]. در زیارت ناحیه بر سلیمان درود فرستاده شده است[۵]. سلیمان نخستین شهید نهضت امام حسین(ع) بود و در هنگام شهادت سی و پنج سال سن داشت[۶].

کبشه به همراه کاروان امام حسین(ع) وارد کربلا شد و پس از شهادت امام همراه کاروان اسرا به کوفه و شام رفت و سپس به مدینه بازگشت. او نیز همچون دیگر زنانی که در کربلا حضور داشتند نقشی ماندگار از خود برای تاریخ به یادگار گذاشت[۷]. زنانی که در راه کربلا به کاروان امام حسین(ع) پیوستند: ام‌خلف همسر مسلم بن عوسجه، ام‌وهب همسر عبدالله بن عمیر کلبی، بحریه بنت مسعود خزرجی و مادر عبدالله بن عمیر کلبی[۸].

منابع

پانویس

  1. آینه‌داران آفتاب، ج۱، ص۲۱۱.
  2. الفتوح، ص۸۴۶؛ ابصارالعین، ص۹۵.
  3. الفتوح، ص۸۴۶.
  4. تاریخ طبری، ج۵، ص۳۵۷-۳۵۸؛ الفتوح، ج۵، ص۳۷.
  5. بحارالانوار، ج۹۷، ص۲۷۱.
  6. برای تفصیل بیشتر ر.ک: تاریخ طبری، ج۵، ص۳۵۷-۳۵۸، ۴۶۹؛ الفتوح، ج۵، ص۳۷-۳۹؛ الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۹۳، ۲۳؛ مقتل الحسین خوارزمی، ج۱، ص۱۹۹؛ ابصار العین فی انصار الحسین(ع)، ص۹۴-۹۵؛ رجال ابن داوود، ص۱۷۸؛ نقدالرجال، ص۳۷۰؛ بحارالانوار، ج۴۴، ص۳۳۹، ۳۳۷-۳۴۰؛ ج۴۵، ص۶۹؛ نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲۰، ص۴۶۲؛ وسیلة الدارین، ص۱۵۰؛ فرسان الهیجاء، ج۱، ص۱۶۱.
  7. اعیان النساء، ص۵۴۳؛ اعلام النساء المؤمنات، ص۷۰۹.
  8. محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۲۴۳؛ مزینانی، محمد صادق، نقش زنان در حماسه عاشورا، ص۲۶۸-۲۶۹.