نوبختیان (کتاب): تفاوت میان نسخهها
جز (←جستارهای وابسته) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات کتاب | {{جعبه اطلاعات کتاب | ||
| عنوان پیشین = | |||
| عنوان =نوبختیان | | عنوان =نوبختیان | ||
| عنوان | | عنوان پسین =ابوسهل و ابومحمد | ||
| شماره جلد = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| تصویر = 1100527.jpg | | تصویر = 1100527.jpg | ||
| اندازه تصویر = 200px | | اندازه تصویر = 200px | ||
| خط ۱۸: | خط ۲۱: | ||
| موضوع = [[متکلمان شیعه]] | | موضوع = [[متکلمان شیعه]] | ||
| مذهب = شیعه | | مذهب = شیعه | ||
| ناشر = | | ناشر = پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی | ||
| به همت = | | به همت = | ||
| وابسته به = | | وابسته به = | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۹: | ||
[[نوبختیان]] | [[نوبختیان]] | ||
*سخنی با خواننده | * سخنی با خواننده | ||
*درباره کلان طرح اندیشهنامه [[متکلمان امامیه]] | * درباره کلان طرح اندیشهنامه [[متکلمان امامیه]] | ||
*درباره کتاب پیشرو | * درباره کتاب پیشرو | ||
*مقدمه | * مقدمه | ||
'''فصل اول: [[خاندان نوبختی]]''' | '''فصل اول: [[خاندان نوبختی]]''' | ||
*نوبخت جد اعلای ابوسهل و ابومحمد | * نوبخت جد اعلای ابوسهل و ابومحمد | ||
* [[ابوسهل بن نوبخت]] | * [[ابوسهل بن نوبخت]] | ||
*آثار [[ابوسهل بن نوبخت]] | * آثار [[ابوسهل بن نوبخت]] | ||
* [[مذهب]] [[ابوسهل بن نوبخت]] | * [[مذهب]] [[ابوسهل بن نوبخت]] | ||
* [[وفات]] [[ابوسهل بن نوبخت]] | * [[وفات]] [[ابوسهل بن نوبخت]] | ||
| خط ۵۶: | خط ۵۹: | ||
# [[هارون]] و [[محمد]] | # [[هارون]] و [[محمد]] | ||
# [[سهل بن ابیسهل]] | # [[سهل بن ابیسهل]] | ||
*دیگر افراد [[خاندان نوبختی]] | * دیگر افراد [[خاندان نوبختی]] | ||
'''فصل دوم: [[ابوسهل اسماعیل بن علی]] (۲۳۷ـ۲۱۱ق)''' | '''فصل دوم: [[ابوسهل اسماعیل بن علی]] (۲۳۷ـ۲۱۱ق)''' | ||
*زندگینامه | * زندگینامه | ||
* [[حیات سیاسی]] ابوسهل | * [[حیات سیاسی]] ابوسهل | ||
* [[حیات]] [[علمی]] و [[فرهنگی]] ابوسهل | * [[حیات]] [[علمی]] و [[فرهنگی]] ابوسهل | ||
*تشکیل جلسات [[علمی]] و [[مناظره]] با [[دانشوران اسلامی]] | * تشکیل جلسات [[علمی]] و [[مناظره]] با [[دانشوران اسلامی]] | ||
*رد اتهامات [[مخالفان]] به [[امامیه]] | * رد اتهامات [[مخالفان]] به [[امامیه]] | ||
*ردیهنویسی بر آرای [[کلامی]] دیگر [[متکلمان]] در موضوعاتی غیر از [[امامت]] | * ردیهنویسی بر آرای [[کلامی]] دیگر [[متکلمان]] در موضوعاتی غیر از [[امامت]] | ||
*ارتقای [[جایگاه]] [[کلامی]] بحث [[امامت]] و [[تبیین]] [[عقلی]] آن | * ارتقای [[جایگاه]] [[کلامی]] بحث [[امامت]] و [[تبیین]] [[عقلی]] آن | ||
*مقابله با مواضع فرق [[شیعی]] غیرامامی | * مقابله با مواضع فرق [[شیعی]] غیرامامی | ||
* [[مبارزه]] با [[مدعیان دروغین نیابت]] و [[حمایت]] از [[نواب]] [[حقیقی]] [[امام زمان]]{{ع}} | * [[مبارزه]] با [[مدعیان دروغین نیابت]] و [[حمایت]] از [[نواب]] [[حقیقی]] [[امام زمان]] {{ع}} | ||
* [[دفاع]] از مبانی [[شیعه]] در [[علم اصول]] | * [[دفاع]] از مبانی [[شیعه]] در [[علم اصول]] | ||
* [[مبارزه]] با [[اعتقادات]] [[یهود]] و [[ملحدان]] و [[منکران]] [[رسالت]] | * [[مبارزه]] با [[اعتقادات]] [[یهود]] و [[ملحدان]] و [[منکران]] [[رسالت]] | ||
| خط ۷۲: | خط ۷۵: | ||
* [[شاگردان]] [[ابوسهل نوبختی]] در [[علم کلام]] | * [[شاگردان]] [[ابوسهل نوبختی]] در [[علم کلام]] | ||
* [[شاگردان]] ابوسهل در غیر [[علم کلام]] | * [[شاگردان]] ابوسهل در غیر [[علم کلام]] | ||
*تألیفات [[ابوسهل نوبختی]] | * تألیفات [[ابوسهل نوبختی]] | ||
*تألیفات ابوسهل در موضوع [[امامت]] | * تألیفات ابوسهل در موضوع [[امامت]] | ||
*ردیه بر فرق غیر [[اثناعشری]] | * ردیه بر فرق غیر [[اثناعشری]] | ||
*تألیفات در [[اصول فقه]] | * تألیفات در [[اصول فقه]] | ||
*تألیفات و ردیهها در مسائل خاص [[کلامی]] | * تألیفات و ردیهها در مسائل خاص [[کلامی]] | ||
*ردیه بر [[یهود]] و [[منکران]] [[رسالت]] | * ردیه بر [[یهود]] و [[منکران]] [[رسالت]] | ||
*جمعبندی | * جمعبندی | ||
'''فصل سوم: ابومحمد [[حسن]] بن [[موسی]]''' | '''فصل سوم: ابومحمد [[حسن]] بن [[موسی]]''' | ||
*زندگینامه | * زندگینامه | ||
* [[نسب]] [[حسن]] بن [[موسی]] | * [[نسب]] [[حسن]] بن [[موسی]] | ||
*زمان [[تولد]] | * زمان [[تولد]] | ||
*زمان [[وفات]] | * زمان [[وفات]] | ||
*اساتید ابومحمد | * اساتید ابومحمد | ||
* [[شاگردان]] [[ابومحمد نوبختی]] | * [[شاگردان]] [[ابومحمد نوبختی]] | ||
* [[زندگی سیاسی]] ابومحمد | * [[زندگی سیاسی]] ابومحمد | ||
*تألیفات ابومحمد | * تألیفات ابومحمد | ||
*کتب [[حسن]] بن [[موسی]] در موضوع [[امامت]] | * کتب [[حسن]] بن [[موسی]] در موضوع [[امامت]] | ||
*کتب ابومحمد در موضوعات [[کلامی]] و [[فلسفی]] | * کتب ابومحمد در موضوعات [[کلامی]] و [[فلسفی]] | ||
*کتب ابومحمد در فِرَق و آرا | * کتب ابومحمد در فِرَق و آرا | ||
'''فصل چهارم: آرا و اندیشههای ابوسهل و [[ابومحمد نوبختی]]''' | '''فصل چهارم: آرا و اندیشههای ابوسهل و [[ابومحمد نوبختی]]''' | ||
*مقدمه | * مقدمه | ||
*منابع و ابزارهای [[معرفت]] | * منابع و ابزارهای [[معرفت]] | ||
* [[عقل]] و [[جایگاه]] آن | * [[عقل]] و [[جایگاه]] آن | ||
* [[نص]] و [[نقل]] ([[روایات]]) و [[جایگاه]] آن دو | * [[نص]] و [[نقل]] ([[روایات]]) و [[جایگاه]] آن دو | ||
* [[خداشناسی]] | * [[خداشناسی]] | ||
*اکتسابی یا [[اضطراری]] بودن [[معرفت]] | * اکتسابی یا [[اضطراری]] بودن [[معرفت]] | ||
* [[توحید]] | * [[توحید]] | ||
*تجسیم | * تجسیم | ||
* [[رؤیت]] [[باری تعالی]] | * [[رؤیت]] [[باری تعالی]] | ||
* [[صفات خبری]] | * [[صفات خبری]] | ||
| خط ۱۰۵: | خط ۱۰۸: | ||
* [[جهانشناسی]] | * [[جهانشناسی]] | ||
* [[حدوث و قدم]] عالم | * [[حدوث و قدم]] عالم | ||
*رد [[ناطق]] و [[حی]] بودن [[آسمان]] | * رد [[ناطق]] و [[حی]] بودن [[آسمان]] | ||
*جزء لایتجزی | * جزء لایتجزی | ||
*بقای جواهر | * بقای جواهر | ||
*مکان | * مکان | ||
* [[انسانشناسی]] | * [[انسانشناسی]] | ||
* [[حقیقت انسان]] | * [[حقیقت انسان]] | ||
* [[استطاعت]] | * [[استطاعت]] | ||
*آجال و [[ارزاق]] و [[اسعار]] | * آجال و [[ارزاق]] و [[اسعار]] | ||
* [[پیامبرشناسی]] | * [[پیامبرشناسی]] | ||
* [[نبوت]] [[تفضل]] است یا [[استحقاق]] | * [[نبوت]] [[تفضل]] است یا [[استحقاق]] | ||
| خط ۱۱۸: | خط ۱۲۱: | ||
* [[عصمت انبیا]] | * [[عصمت انبیا]] | ||
* [[امامشناسی]] | * [[امامشناسی]] | ||
*استحقاقی بودن [[امامت]] | * استحقاقی بودن [[امامت]] | ||
* [[عصمت]] | * [[عصمت]] | ||
* [[شناخت]] مصداق [[امام]] | * [[شناخت]] مصداق [[امام]] | ||
| خط ۱۲۶: | خط ۱۲۹: | ||
* [[ارتباط]] [[امام]] با [[فرشتگان]] | * [[ارتباط]] [[امام]] با [[فرشتگان]] | ||
* [[انبیا]] و [[امامان]] پس از [[رحلت]] | * [[انبیا]] و [[امامان]] پس از [[رحلت]] | ||
*پیشوای دوازدهم | * پیشوای دوازدهم | ||
* [[معادشناسی]] | * [[معادشناسی]] | ||
*اِحباط [[اعمال]] | * اِحباط [[اعمال]] | ||
* [[معرفت]] [[کفار]] | * [[معرفت]] [[کفار]] | ||
*قول در موافات | * قول در موافات | ||
* [[گناهان]] صغیره | * [[گناهان]] صغیره | ||
* [[اسما و احکام]] | * [[اسما و احکام]] | ||
* [[وعید]] | * [[وعید]] | ||
*سکون در [[آخرت]] | * سکون در [[آخرت]] | ||
*عموم و خصوص | * عموم و خصوص | ||
'''فصل پنجم: رویکرد [[نوبختیان]] در مواجهه با اندیشههای [[متکلمان معتزلی]] و امامی''' | '''فصل پنجم: رویکرد [[نوبختیان]] در مواجهه با اندیشههای [[متکلمان معتزلی]] و امامی''' | ||
*تأثیرپذیری [[نوبختیان]] از [[معتزله]] | * تأثیرپذیری [[نوبختیان]] از [[معتزله]] | ||
* [[اتهام]] اعتزال به [[نوبختیان]] | * [[اتهام]] اعتزال به [[نوبختیان]] | ||
*معتزلی کیست؟ | * معتزلی کیست؟ | ||
*چرا [[نوبختیان]] معتزلی خوانده شدهاند؟ | * چرا [[نوبختیان]] معتزلی خوانده شدهاند؟ | ||
*سُنی معتزلی | * سُنی معتزلی | ||
* [[شیعیان]] [[معتقد]] به اصول خمسه معتزلی | * [[شیعیان]] [[معتقد]] به اصول خمسه معتزلی | ||
*معتزلی به معنای [[أهل]] العدل و التوحید | * معتزلی به معنای [[أهل]] العدل و التوحید | ||
*عقلگرایی افراطی و [[بیاعتنایی]] به [[روایات]] | * عقلگرایی افراطی و [[بیاعتنایی]] به [[روایات]] | ||
*تأثیرپذیری بنونوبخت از [[هشام بن حکم]] | * تأثیرپذیری بنونوبخت از [[هشام بن حکم]] | ||
*چیستی [[انسان]] | * چیستی [[انسان]] | ||
* [[استطاعت]] | * [[استطاعت]] | ||
*رد [[امکان معجزه]] برای غیر [[انبیا]] | * رد [[امکان معجزه]] برای غیر [[انبیا]] | ||
*رد سماع [[کلام]] [[ملائکه]] برای [[ائمه]] | * رد سماع [[کلام]] [[ملائکه]] برای [[ائمه]] | ||
* [[تحریف قرآن]] | * [[تحریف قرآن]] | ||
* [[معرفت]] | * [[معرفت]] | ||
*تأثیر بنونوبخت بر [[متکلمان امامیه]] | * تأثیر بنونوبخت بر [[متکلمان امامیه]] | ||
# [[شاگردان]] بنونوبخت | # [[شاگردان]] بنونوبخت | ||
# [[ابن قبه رازی]] | # [[ابن قبه رازی]] | ||
# [[شیخ صدوق]] | # [[شیخ صدوق]] | ||
# [[شیخ مفید]] | # [[شیخ مفید]] | ||
#دیگر [[عالمان]] [[شیعی]] | # دیگر [[عالمان]] [[شیعی]] | ||
*خلاصه و جمعبندی | * خلاصه و جمعبندی | ||
*کتابنامه | * کتابنامه | ||
*نمایه | * نمایه | ||
*اعلام | * اعلام | ||
*اصطلاحات | * اصطلاحات | ||
*کتابها | * کتابها | ||
* [[شهرها]] | * [[شهرها]] | ||
*قبیلهها و [[فرقهها]] | * قبیلهها و [[فرقهها]] | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
| خط ۱۷۴: | خط ۱۷۷: | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:کتاب]] | [[رده:کتاب]] | ||
[[رده:کتابهای سید علی حسینیزاده خضرآباد]] | [[رده:کتابهای سید علی حسینیزاده خضرآباد]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۳ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۵۰
| نوبختیان ابوسهل و ابومحمد | |
|---|---|
 | |
| زبان | فارسی |
| نویسنده | سید علی حسینیزاده خضرآباد |
| موضوع | متکلمان شیعه |
| مذهب | شیعه |
| ناشر | انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی |
| محل نشر | قم، ایران |
| سال نشر | ۱۳۹۳ ش |
| تعداد صفحه | ۳۰۳ |
| شابک | ۹۷۸-۶۰۰-۱۹۵-۱۵۷-۲ |
| شماره ملی | ۳۶۱۵۳۷۰ |
نوبختیان، کتابی است که با زبان فارسی به بررسی مباحثی پیرامون نوبختیان (خاندانی از متکلمان شیعه عصر غیب صغرا) میپردازد. پدیدآورندهٔ این اثر سید علی حسینیزاده خضرآباد است و انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی انتشار آن را به عهده داشته است.
دربارهٔ کتاب
در معرفی این کتاب آمده است: «معرفی ابوسهل و ابومحمد نوبختی به عنوان برجستهترین متکلمان امامیه در عصر غیبت صغرا است. در این پژوهش با رویکردی تاریخی به معرفی این دو شخصیت علمی شیعه و آثار آنان و نیز نقش آنها در پایهگذاری کلام امامیه در مقابل کلام معتزله و اشاعره پرداخته شده و ابعاد مختلف حیات سیاسی و علمی آنان در مواجهه با اندیشههای متکلمان معتزلی، توصیف شده است. نویسنده در ابتدا به معرفی خاندان نوبختی به ویژه ابوسهل و ابومحمد نوبختی و فرزندان آنان و نیز مذهب و آیین این خاندان پرداخته و گزارشی از زندگانی آنان، معرفی اساتید و شاگردان ایشان، مواضع سیاسی آنان در قبال حکومت عباسی، مبارزه آنان با مدعیان مهدویت و نیابت آن امام، دفاع آنان از مبانی فکری عقاید شیعه، تألیفات آنان در فقه و کلام اسلامی به ویژه مبحث امامت و نیز ردّیههای نگاشته شده توسط آنان علیه یهودیان و مخالفان فکری شیعه به ویژه معتزلیان، ارایه نموده است. آنگاه به تبیین آراء و اندیشههای ابوسهل و ابومحمد نوبختی در زمینه مسایلی مانند: شناخت، عقل، خداشناسی، توحید، جهانشناسی، انسانشناسی، پیامبرشناسی، امامشناسی، معادشناسی و برخی دیگر از آرای کلامی آنان پرداخته و رویکرد آنان در مواجهه با آرای معتزلیان در موضوعات نام برده شده را توصیف نموده است».
فهرست کتاب
- سخنی با خواننده
- درباره کلان طرح اندیشهنامه متکلمان امامیه
- درباره کتاب پیشرو
- مقدمه
فصل اول: خاندان نوبختی
- نوبخت جد اعلای ابوسهل و ابومحمد
- ابوسهل بن نوبخت
- آثار ابوسهل بن نوبخت
- مذهب ابوسهل بن نوبخت
- وفات ابوسهل بن نوبخت
- فرزندان ابوسهل بن نوبخت
- اسماعیل بن ابوسهل بن نوبخت
- ابوایوب سلیمان بن ابیسهل
- ابوالحسین علی بن ابیسهل
- عبدالله بن ابیسهل
- اسحاق بن ابیسهل
- فضل بن ابیسهل
- داوود بن ابیسهل
- هارون و محمد
- سهل بن ابیسهل
- دیگر افراد خاندان نوبختی
فصل دوم: ابوسهل اسماعیل بن علی (۲۳۷ـ۲۱۱ق)
- زندگینامه
- حیات سیاسی ابوسهل
- حیات علمی و فرهنگی ابوسهل
- تشکیل جلسات علمی و مناظره با دانشوران اسلامی
- رد اتهامات مخالفان به امامیه
- ردیهنویسی بر آرای کلامی دیگر متکلمان در موضوعاتی غیر از امامت
- ارتقای جایگاه کلامی بحث امامت و تبیین عقلی آن
- مقابله با مواضع فرق شیعی غیرامامی
- مبارزه با مدعیان دروغین نیابت و حمایت از نواب حقیقی امام زمان (ع)
- دفاع از مبانی شیعه در علم اصول
- مبارزه با اعتقادات یهود و ملحدان و منکران رسالت
- تربیت شاگردان
- شاگردان ابوسهل نوبختی در علم کلام
- شاگردان ابوسهل در غیر علم کلام
- تألیفات ابوسهل نوبختی
- تألیفات ابوسهل در موضوع امامت
- ردیه بر فرق غیر اثناعشری
- تألیفات در اصول فقه
- تألیفات و ردیهها در مسائل خاص کلامی
- ردیه بر یهود و منکران رسالت
- جمعبندی
- زندگینامه
- نسب حسن بن موسی
- زمان تولد
- زمان وفات
- اساتید ابومحمد
- شاگردان ابومحمد نوبختی
- زندگی سیاسی ابومحمد
- تألیفات ابومحمد
- کتب حسن بن موسی در موضوع امامت
- کتب ابومحمد در موضوعات کلامی و فلسفی
- کتب ابومحمد در فِرَق و آرا
فصل چهارم: آرا و اندیشههای ابوسهل و ابومحمد نوبختی
- مقدمه
- منابع و ابزارهای معرفت
- عقل و جایگاه آن
- نص و نقل (روایات) و جایگاه آن دو
- خداشناسی
- اکتسابی یا اضطراری بودن معرفت
- توحید
- تجسیم
- رؤیت باری تعالی
- صفات خبری
- قدرت خدا
- جهانشناسی
- حدوث و قدم عالم
- رد ناطق و حی بودن آسمان
- جزء لایتجزی
- بقای جواهر
- مکان
- انسانشناسی
- حقیقت انسان
- استطاعت
- آجال و ارزاق و اسعار
- پیامبرشناسی
- نبوت تفضل است یا استحقاق
- قرآن
- عصمت انبیا
- امامشناسی
- استحقاقی بودن امامت
- عصمت
- شناخت مصداق امام
- انتخاب کارگزاران امام با نص
- علم امام
- اعجاز امام
- ارتباط امام با فرشتگان
- انبیا و امامان پس از رحلت
- پیشوای دوازدهم
- معادشناسی
- اِحباط اعمال
- معرفت کفار
- قول در موافات
- گناهان صغیره
- اسما و احکام
- وعید
- سکون در آخرت
- عموم و خصوص
فصل پنجم: رویکرد نوبختیان در مواجهه با اندیشههای متکلمان معتزلی و امامی
- تأثیرپذیری نوبختیان از معتزله
- اتهام اعتزال به نوبختیان
- معتزلی کیست؟
- چرا نوبختیان معتزلی خوانده شدهاند؟
- سُنی معتزلی
- شیعیان معتقد به اصول خمسه معتزلی
- معتزلی به معنای أهل العدل و التوحید
- عقلگرایی افراطی و بیاعتنایی به روایات
- تأثیرپذیری بنونوبخت از هشام بن حکم
- چیستی انسان
- استطاعت
- رد امکان معجزه برای غیر انبیا
- رد سماع کلام ملائکه برای ائمه
- تحریف قرآن
- معرفت
- تأثیر بنونوبخت بر متکلمان امامیه
دربارهٔ پدیدآورنده
در مورد پدیدآورنده اطلاعاتی در دست نیست.