علم عادی معصوم: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
==چیستی علم عادی معصوم== | ==چیستی علم عادی معصوم== | ||
*امامان | *[[امامان]] {{عم}} دارای دو گونه علم هستند: علم عادی و علم غیرعادی(علم غیب)<ref>ر.ک. [[داود افقی|افقی، داود]]، [[بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات (پایاننامه)|بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات]]، ص ۲۳ ـ ۲۵؛ [[محمد حسن نادم|نادم، محمد حسن]]، [[علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه (مقاله)|علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه]]، صفحه؟؟؟</ref> | ||
*علم عادی و اکتسابی که از طریق حواس ظاهری و راههای اکتسابی برایشان حاصل میشود. پیامبر و | *علم عادی و اکتسابی که از طریق حواس ظاهری و راههای اکتسابی برایشان حاصل میشود. [[پیامبر]] و [[امام]]، بشری هستند مانند سایر افراد:<ref>سورۀ کهف، آیۀ ۱۱۰</ref> {{عربی|اندازه=155%|﴿{{متن قرآن|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكمُْ}}﴾}}<ref>ر.ک. [[سید علی موسوی|موسوی، سید علی]]، [[تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی (پایاننامه)|تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی]]، ص ۶۹</ref> و اعمالی که در مسیر زندگی انجام میدهد، مانند سایر افراد بشر در مجرای اختیار و بر اساس علم عادی است؛<ref>ر.ک. [[سید محمد حسین طباطبایی|طباطبایی، سید محمد حسین]]، [[معنویت و تشیع و چند مقاله دیگر (کتاب)|معنویت و تشیع و چند مقاله دیگر]]، ص ۲۰۴ . ۲۰۷؛ [[داود افقی|افقی، داود]]، [[بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات (پایاننامه)|بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات]]، ص ۲۳ ـ ۲۵</ref> امام مانند دیگران خیر و شر و نفع و ضرر کارها را از روی علم عادی تشخیص داده و آنچه را شایسته اقدام میبیند اراده کرده، در انجام آن به تلاش و کوشش میپردازد.<ref>ر.ک. [[سید محمد حسین طباطبایی|طباطبایی، سید محمد حسین]]، [[معنویت و تشیع و چند مقاله دیگر (کتاب)|معنویت و تشیع و چند مقاله دیگر]]، ص ۲۰۴ . ۲۰۷؛ [[سید علی موسوی|موسوی، سید علی]]، [[تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی (پایاننامه)|تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی]]، ص ۶۹</ref> بنابراین سیرۀ [[اهل بیت]] {{عم}} در گفتار و رفتار معمولاً مبتنی بر علم عادی ایشان بوده است. البته این بدان معنا نیست که ایشان از علم غیبی استفاده نمی کردند، بلکه موارد بسیاری گزارش شده است که بر طبق علوم غیبی عمل میکردند.<ref>ر.ک. [[داود افقی|افقی، داود]]، [[بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات (پایاننامه)|بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات]]، ص ۲۳ ـ ۲۵</ref> حتی [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} نحوۀ دریافت علم از [[پیامبر]] {{صل}} را به دو صورت میداند، عادی و غیر عادی. فراگیری علم به صورت عادی، امری است همگانی که هرکس به اندازۀ استعداد، تلاش و کوشش خود میتواند از علم و معلّم بهره برد و [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} در این مسیر نیز از ممتازترین اصحاب [[پیامبر]] بودهاند.<ref>ر.ک. [[محمد حسن نادم|نادم، محمد حسن]]، [[علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه (مقاله)|علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه]]، صفحه؟؟؟</ref> | ||
==روایات و | ==روایات و نمونههایی از علم عادی معصوم== | ||
*دربارۀ علم عادی، حسن بن جهم | *دربارۀ علم عادی، حسن بن جهم میگوید به [[امام رضا]] {{ع}} عرض کردم:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ترجمۀ مصطفوی، ج ۱، ص ۳۸۴</ref> «همانا [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} قاتل خود را شناخته بود و میدانست در چه شبی و در چه مکانی کشته میشود، و چون نعرۀ مرغابیها را در خانه شنید، فرمود: "اینها نعره زنانی هستند که نوحهگرانی پشت سر دارند". و وقتی ام کلثوم به او عرض کرد: کاش امشب در خانه نماز بخوانی و برای نماز جماعت، دیگری را بفرستی، آن حضرت قبول نکرد و بدون اسلحه در رفت و آمد بود، در صورتی که میدانست ابن ملجم او را با شمشیر میکشد و اقدام به چنین کاری جایز نیست. [[امام رضا]] {{ع}} فرمود: "آنچه گفتی، درست است، ولی خود آن حضرت اختیار فرمود که در آن شب مقدرات خدای عزوجل اجرا شود.»<ref>ر.ک. [[اکبر اسد علیزاده|اسد علیزاده، اکبر]]، [[علم امام و استقبال از مرگ (مقاله)|علم امام و استقبال از مرگ]]، ماهنامۀ مبلغان، ش ۶۳، ص ۱۱۲</ref> | ||
==چیستی علم غیر عادی معصوم== | ==چیستی علم غیر عادی [[معصوم]]== | ||
*علم غیر عادی و علوم ویژه و | *علم غیر عادی و علوم ویژه و آگاهیهایی که از طرق خاصی برای [[اهل بیت]] {{عم}} حاصل میشود، یعنی جزء علوم موهبتی و غیبی هستند.<ref>ر.ک. [[داود افقی|افقی، داود]]، [[بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات (پایاننامه)|بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات]]، ص ۲۳ ـ ۲۵</ref> مثلاً [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} در این رابطه علوم فراوانی را دریافت نموده است.<ref>ر.ک. [[محمد حسن نادم|نادم، محمد حسن]]، [[علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه (مقاله)|علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه]]، صفحه؟؟؟</ref> | ||
==پرسشهای وابسته== | ==پرسشهای وابسته== | ||
| خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
{{پرسشهای وابسته}} | {{پرسشهای وابسته}} | ||
{{ستون-شروع|2}} | {{ستون-شروع|2}} | ||
* [[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [ | * [[پرونده:899550304.jpg|22px]] [[داود افقی|افقی، داود]]، [[بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات (پایاننامه)|'''بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات''']]؛ | ||
* [[پرونده:11815.jpg|22px]] [[محمد حسن نادم|نادم، محمد حسن]]، [[علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه (مقاله)|'''علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه''']]؛ | |||
* [[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[سید علی موسوی|موسوی، سید علی]]، [[تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی (پایاننامه)|'''تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی''']]؛ | |||
* [[پرونده:1368301.jpg|22px]] [[سید محمد حسین طباطبایی|طباطبایی، سید محمد حسین]]، [[معنویت و تشیع و چند مقاله دیگر (کتاب)|'''معنویت و تشیع و چند مقاله دیگر''']]؛ | |||
* [[پرونده:mobaleghan.jpg|22px]] [[اکبر اسد علیزاده|اسد علیزاده، اکبر]]، [[علم امام و استقبال از مرگ (مقاله)|'''علم امام و استقبال از مرگ''']]؛ | |||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||
نسخهٔ ۱۰ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۲۸
 | این یک مقالهٔ خرد است. میتوانید با گسترش آن به امامتپدیا کمک کنید. |
- اين مدخل از زیرشاخههای بحث علم عادی معصوم است. "علم عادی معصوم" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل علم عادی معصوم (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
چیستی علم عادی معصوم
- امامان (ع) دارای دو گونه علم هستند: علم عادی و علم غیرعادی(علم غیب)[۱]
- علم عادی و اکتسابی که از طریق حواس ظاهری و راههای اکتسابی برایشان حاصل میشود. پیامبر و امام، بشری هستند مانند سایر افراد:[۲] ﴿﴿قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكمُْ﴾﴾[۳] و اعمالی که در مسیر زندگی انجام میدهد، مانند سایر افراد بشر در مجرای اختیار و بر اساس علم عادی است؛[۴] امام مانند دیگران خیر و شر و نفع و ضرر کارها را از روی علم عادی تشخیص داده و آنچه را شایسته اقدام میبیند اراده کرده، در انجام آن به تلاش و کوشش میپردازد.[۵] بنابراین سیرۀ اهل بیت (ع) در گفتار و رفتار معمولاً مبتنی بر علم عادی ایشان بوده است. البته این بدان معنا نیست که ایشان از علم غیبی استفاده نمی کردند، بلکه موارد بسیاری گزارش شده است که بر طبق علوم غیبی عمل میکردند.[۶] حتی امیرالمؤمنین (ع) نحوۀ دریافت علم از پیامبر (ص) را به دو صورت میداند، عادی و غیر عادی. فراگیری علم به صورت عادی، امری است همگانی که هرکس به اندازۀ استعداد، تلاش و کوشش خود میتواند از علم و معلّم بهره برد و امیرالمؤمنین (ع) در این مسیر نیز از ممتازترین اصحاب پیامبر بودهاند.[۷]
روایات و نمونههایی از علم عادی معصوم
- دربارۀ علم عادی، حسن بن جهم میگوید به امام رضا (ع) عرض کردم:[۸] «همانا امیرالمؤمنین (ع) قاتل خود را شناخته بود و میدانست در چه شبی و در چه مکانی کشته میشود، و چون نعرۀ مرغابیها را در خانه شنید، فرمود: "اینها نعره زنانی هستند که نوحهگرانی پشت سر دارند". و وقتی ام کلثوم به او عرض کرد: کاش امشب در خانه نماز بخوانی و برای نماز جماعت، دیگری را بفرستی، آن حضرت قبول نکرد و بدون اسلحه در رفت و آمد بود، در صورتی که میدانست ابن ملجم او را با شمشیر میکشد و اقدام به چنین کاری جایز نیست. امام رضا (ع) فرمود: "آنچه گفتی، درست است، ولی خود آن حضرت اختیار فرمود که در آن شب مقدرات خدای عزوجل اجرا شود.»[۹]
چیستی علم غیر عادی معصوم
- علم غیر عادی و علوم ویژه و آگاهیهایی که از طرق خاصی برای اهل بیت (ع) حاصل میشود، یعنی جزء علوم موهبتی و غیبی هستند.[۱۰] مثلاً امیرالمؤمنین (ع) در این رابطه علوم فراوانی را دریافت نموده است.[۱۱]
پرسشهای وابسته
جستارهای وابسته
منبعشناسی جامع علم عادی معصوم
منابع
افقی، داود، بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات؛
نادم، محمد حسن، علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه؛
موسوی، سید علی، تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی؛
طباطبایی، سید محمد حسین، معنویت و تشیع و چند مقاله دیگر؛
اسد علیزاده، اکبر، علم امام و استقبال از مرگ؛
پانویس
با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل میشوید:
- ↑ ر.ک. افقی، داود، بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات، ص ۲۳ ـ ۲۵؛ نادم، محمد حسن، علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه، صفحه؟؟؟
- ↑ سورۀ کهف، آیۀ ۱۱۰
- ↑ ر.ک. موسوی، سید علی، تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی، ص ۶۹
- ↑ ر.ک. طباطبایی، سید محمد حسین، معنویت و تشیع و چند مقاله دیگر، ص ۲۰۴ . ۲۰۷؛ افقی، داود، بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات، ص ۲۳ ـ ۲۵
- ↑ ر.ک. طباطبایی، سید محمد حسین، معنویت و تشیع و چند مقاله دیگر، ص ۲۰۴ . ۲۰۷؛ موسوی، سید علی، تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی، ص ۶۹
- ↑ ر.ک. افقی، داود، بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات، ص ۲۳ ـ ۲۵
- ↑ ر.ک. نادم، محمد حسن، علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه، صفحه؟؟؟
- ↑ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ترجمۀ مصطفوی، ج ۱، ص ۳۸۴
- ↑ ر.ک. اسد علیزاده، اکبر، علم امام و استقبال از مرگ، ماهنامۀ مبلغان، ش ۶۳، ص ۱۱۲
- ↑ ر.ک. افقی، داود، بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات، ص ۲۳ ـ ۲۵
- ↑ ر.ک. نادم، محمد حسن، علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه، صفحه؟؟؟