امامت‌پدیا

بحث:معاد در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

نمایش تاریخچه به صورت تعاملی
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۴: خط ۴:


=== واژگان همسو <ref> مراد واژگانی است که به لحاظ معنا و مفهوم، توهم مترادف بودن با آخرت از آنها برداشت می‌شود</ref> ===
=== واژگان همسو <ref> مراد واژگانی است که به لحاظ معنا و مفهوم، توهم مترادف بودن با آخرت از آنها برداشت می‌شود</ref> ===
* [[معاد]] <ref>دو معنا از این واژه قابل فهم است: نخست: اینکه «[[معاد]]» به معنای «[[عود الروح الی الله]]» است که مشتمل بر مراحلی است و از «[[مرگ]]» تا «[[قیامت]]» را شامل می‌شود که به آن «[[معاد بالمعنی الاعم]]» گفته می‌شود. دوم: اینکه مراد از آن تنها «[[روز قیامت]]» است که خود یکی از «مراحل معاد» است. معاد - به این معنا - «[[معاد بالمعنی الأخص]]» نامیده می‌شود.</ref>
* [[معاد]] <ref>دو معنا از این واژه قابل فهم است: نخست: اینکه «معاد» به معنای «[[عود الروح الی الله]]» است که مشتمل بر مراحلی است و از «مرگ» تا «قیامت» را شامل می‌شود که به آن «معاد بالمعنی الاعم» گفته می‌شود. دوم: اینکه مراد از آن تنها «روز قیامت» است که خود یکی از «مراحل معاد» است. معاد - به این معنا - «[[معاد بالمعنی الأخص]]» نامیده می‌شود.</ref>
* [[قیامت]] <ref>توهم ترادف با «آخرت» را دارد؛ اما مراد از آن: (۱): یا مراحل پس از [[برزخ]] تا [[بهشت و جهنم]] است که به این معنا یکی از «مراحل آخرت» یا «[[معاد بالمعنی الاعم]]» است؛ نه اینکه عین آن باشد. (۲): یا به معنای «[[روز قیامت]]» است که باز هم در مباحث آخرت یا [[معاد بالمعنی الاخص]] مورد بحث قرار می‌گیرد.</ref>
* قیامت <ref>توهم ترادف با «آخرت» را دارد؛ اما مراد از آن: (۱): یا مراحل پس از [[برزخ]] تا [[بهشت و جهنم]] است که به این معنا یکی از «مراحل آخرت» یا «معاد بالمعنی الاعم» است؛ نه اینکه عین آن باشد. (۲): یا به معنای «روز قیامت» است که باز هم در مباحث آخرت یا [[معاد بالمعنی الاخص]] مورد بحث قرار می‌گیرد.</ref>
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان مدخل وابسته}}


== بخش دوم: ضرورت معاد ==
== بخش دوم: معرفت معاد ==
{{مدخل وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
=== [[ادله عقلی]] ===
*تقرير معرفة المعاد
# [[دلیل تجرد روح]]
*أحكام معرفة المعاد
# [[دلیل تکامل انسان]]
*طرق معرفة المعاد
# [[دلیل حرکت]]
# [[دلیل حقیقت]]
# [[دلیل حکمت]]
# [[دلیل عدالت]]
# [[فطرت جاودان‌طلبی]]
# [[برهان ربوبیت]]
# [[برهان جزاء]]
# [[برهان رحمت]]
=== [[ادله نقلی]] ===
#[[آیات قرآن کریم]]
#[[روایات اهل بیت]]{{عم}}
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان مدخل وابسته}}


== بخش سوم: فواید و آثار [[معاد]] ==
== بخش سوم: امکان معاد ==
{{مدخل وابسته}}
*تقرير إمكان المعاد
*الأدلة حول إمكان المعاد
**الأدلة العقلية حول إمكان المعاد
***[[الخلق]] السابق
***إحياء [[الأموات]]
**الأدلة النقلية حول إمكان المعاد
***الآيات حول إمكان المعاد
*** الروایات حول إمكان المعاد
{{پایان مدخل وابسته}}
 
== بخش چهارم: [[ضرورت]] معاد ==
{{مدخل وابسته}}
=== تقریر ضرورت معاد ===
=== ادله ضرورت معاد ===
==== [[ادله عقلی]] ====
*[[دلیل تجرد روح]]
*[[دلیل تکامل انسان]]
*[[دلیل حرکت]]
*[[دلیل حقیقت]]
*[[دلیل حکمت]]
*[[دلیل عدالت]]
*[[فطرت جاودان‌طلبی]]
*[[برهان ربوبیت]]
*[[برهان جزاء]]
*[[برهان رحمت]]
==== [[ادله نقلی]] ====
*[[آیات قرآن کریم]]
*[[روایات اهل بیت]]{{عم}}
{{پایان مدخل وابسته}}
 
== بخش پنجم: فواید و [[آثار معاد]] ==
{{مدخل وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
# [[فناناپذیری]] و [[زندگی ابدی]]
# [[فناناپذیری]] و [[زندگی ابدی]]
#رسیدن به [[جزای اعمال]] ([[ثواب]] و [[عقاب]])
#رسیدن به [[جزای اعمال]] ([[ثواب و عقاب]])
# تحقق [[وعده‌های الهی|وعده‌ها]] و [[وعیدهای الهی]]
# تحقق وعده‌ها و [[وعیدهای الهی]]
# [[تحقق عدل الهی]]
# [[تحقق عدل الهی]]
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان مدخل وابسته}}


== بخش چهارم: [[باور به معاد]] ==
== بخش ششم: [[باور به معاد]] ==
{{مدخل وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
=== [[ضرورت]] باور به معاد ===
=== ضرورت باور به معاد ===
*لازمه دخول در [[اسلام]] <ref>معاد از اصول دین است، عدم باور به آن موجب عدم ورود در اسلام</ref>
*لازمه دخول در [[اسلام]] <ref>معاد از اصول دین است، عدم باور به آن موجب عدم ورود در اسلام</ref>
=== فواید، آثار و اسباب باور به معاد ===
=== فواید، آثار و اسباب [[باور به معاد]] ===
==== آثار عام ====
==== آثار عام ====
#جلب [[رزق و روزی]]
#جلب [[رزق و روزی]]
#[[هدایت شدن]] [[ انسان]]
#[[هدایت شدن]] [[انسان]]
#الانقطاع الی الله تعالی
 
==== آثار خاص ====
==== آثار خاص ====
===== آثار در [[دنیا]] =====
===== آثار در [[دنیا]] =====
خط ۴۹: خط ۷۲:
##[[تصدیق به قرآن]]
##[[تصدیق به قرآن]]
#آثار [[رفتاری]] ([[اخلاقی]] و [[تربیتی]]):
#آثار [[رفتاری]] ([[اخلاقی]] و [[تربیتی]]):
##[[تقوا]] <ref>حفظ انسان از وقوع در معاصی: نک: نهج البلاغه، خطبه 194، 594؛ دوری از گناهان: نک: {{متن قرآن|قَالُوا۟ لَن نُّؤْثِرَكَ عَلَىٰ مَا جَآءَنَا مِنَ ٱلْبَيِّنَـٰتِ وَٱلَّذِى فَطَرَنَا فَٱقْضِ مَآ أَنتَ قَاضٍ إِنَّمَا تَقْضِى هَـٰذِهِ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَآ}}، «گفتند هرگز تو را بر برهان‌هایی که فرا راهمان (پدید) آمده و بر آن کس که ما را آفریده است برنخواهیم گزید؛ هر چه از دستت بر می‌آید بکن! تو تنها در زندگی این جهان کاری می‌توانی کرد» سوره طه، آیه 72.</ref>
##[[تقوا]] <ref>حفظ انسان از وقوع در معاصی: نک: نهج البلاغه، خطبه 194، 594؛ دوری از گناهان: نک: {{متن قرآن|قَالُوا۟ لَن نُّؤْثِرَکَ عَلَیٰ مَا جَآءَنَا مِنَ ٱلْبَیِّنَـٰتِ وَٱلَّذِی فَطَرَنَا فَٱقْضِ مَآ أَنتَ قَاضٍ إِنَّمَا تَقْضِی هَـٰذِهِ ٱلْحَیَوٰةَ ٱلدُّنْیَآ}}، «گفتند هرگز تو را بر برهان‌هایی که فرا راهمان (پدید) آمده و بر آن کس که ما را آفریده است برنخواهیم گزید؛ هر چه از دستت بر می‌آید بکن! تو تنها در زندگی این جهان کاری می‌توانی کرد» سوره طه، آیه 72.</ref>
##[[صبر]]
##[[صبر]]
##[[عقل]]
##[[عبادت خدا]]
##[[عبادت خدا]]
##[[زهد]] در [[دنیا]] <ref>کافی، 2/131 و 8/172</ref>
##[[زهد]] در دنیا <ref>کافی، 2/131 و 8/172</ref>
##[[دل نبستن به متاع دنیا]] <ref>{{متن قرآن|وَمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَآ إِلَّا لَعِبٌۭ وَلَهْوٌۭ وَلَلدَّارُ ٱلْـَٔاخِرَةُ خَيْرٌۭ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ}}، «و زندگی دنیا جز بازیچه و سرگرمی نیست و بی‌گمان برای کسانی که پرهیزگاری می‌ورزند سرای واپسین نیکوتر است؛ آیا نمی‌اندیشید؟» سوره انعام، آیه 32.</ref>
##[[دل نبستن به متاع دنیا]] <ref>{{متن قرآن|وَمَا ٱلْحَیَوٰةُ ٱلدُّنْیَآ إِلَّا لَعِبٌۭ وَلَهْوٌۭ وَلَلدَّارُ ٱلْـَٔاخِرَةُ خَیْرٌۭ لِّلَّذِینَ یَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ}}، «و زندگی دنیا جز بازیچه و سرگرمی نیست و بی‌گمان برای کسانی که پرهیزگاری می‌ورزند سرای واپسین نیکوتر است؛ آیا نمی‌اندیشید؟» سوره انعام، آیه 32.</ref>
##[[قناعت]] در حد کفایت
##[[قناعت]] در حد کفایت
#آثار [[روحی]] [[روانی]]:
#آثار [[روحی]] روانی:
##ایجاد انگیزه به انجام [[اعمال صالح]] <ref>{{متن قرآن|قُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٌۭ مِّثْلُكُمْ يُوحَىٰٓ إِلَىَّ أَنَّمَآ إِلَـٰهُكُمْ إِلَـٰهٌۭ وَٰحِدٌۭ فَمَن كَانَ يَرْجُوا۟ لِقَآءَ رَبِّهِۦ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًۭا صَـٰلِحًۭا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِۦٓ أَحَدًۢا}}، «بگو: جز این نیست که من هم بشری چون شمایم (جز اینکه) به من وحی می‌شود که خدای شما خدایی یگانه است؛ پس هر کس به لقای پروردگارش امید دارد باید کاری شایسته کند و در پرستش پروردگارش هیچ کس را شریک نسازد» سوره کهف، آیه 110.</ref>
##ایجاد انگیزه به انجام [[اعمال صالح]] <ref>{{متن قرآن|قُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٌۭ مِّثْلُکُمْ یُوحَیٰٓ إِلَیَّ أَنَّمَآ إِلَـٰهُکُمْ إِلَـٰهٌۭ وَٰحِدٌۭ فَمَن کَانَ یَرْجُوا۟ لِقَآءَ رَبِّهِۦ فَلْیَعْمَلْ عَمَلًۭا صَـٰلِحًۭا وَلَا یُشْرِکْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِۦٓ أَحَدًۢا}}، «بگو: جز این نیست که من هم بشری چون شمایم (جز اینکه) به من وحی می‌شود که خدای شما خدایی یگانه است؛ پس هر کس به لقای پروردگارش امید دارد باید کاری شایسته کند و در پرستش پروردگارش هیچ کس را شریک نسازد» سوره کهف، آیه 110.</ref>
##[[تسلیم]] بودن در برابر [[اوامر الهی]] و [[خضوع]] و [[خشوع]] در برابر آن <ref>{{متن قرآن|وَٱسْتَعِينُوا۟ بِٱلصَّبْرِ وَٱلصَّلَوٰةِ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى ٱلْخَـٰشِعِينَ}}، «از شکیبایی و نماز یاری بجویید و بی‌گمان این کار جز بر فروتنان دشوار است» سوره بقره، آیه 45.</ref>.<ref>{{متن قرآن|ٱلَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَـٰقُوا۟ رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَيْهِ رَٰجِعُونَ}}،«همان کسان که می‌دانند به لقای پروردگارشان خواهند رسید و به سوی او باز می‌گردند» سوره بقره، آیه 46.</ref>
##[[تسلیم]] بودن در برابر [[اوامر الهی]] و [[خضوع]] و [[خشوع]] در برابر آن <ref>{{متن قرآن|وَٱسْتَعِینُوا۟ بِٱلصَّبْرِ وَٱلصَّلَوٰةِ وَإِنَّهَا لَکَبِیرَةٌ إِلَّا عَلَی ٱلْخَـٰشِعِینَ}}، «از شکیبایی و نماز یاری بجویید و بی‌گمان این کار جز بر فروتنان دشوار است» سوره بقره، آیه 45.</ref>.<ref>{{متن قرآن|ٱلَّذِینَ یَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَـٰقُوا۟ رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَیْهِ رَٰجِعُونَ}}،«همان کسان که می‌دانند به لقای پروردگارشان خواهند رسید و به سوی او باز می‌گردند» سوره بقره، آیه 46.</ref>
## [[نورانی]] شدن [[قلب]] ([[دل]])
##[[امید به خدا]]
##[[امید به خدا]]
##سبب از میان رفتن [[لذت]] ها، مکدر شدن [[شهوات]] و قطع [[آرزوها]] <ref>نهج البلاغه، خطبه 98،135</ref>
##سبب از میان رفتن [[لذت]] ها، مکدر شدن [[شهوات]] و قطع [[آرزوها]] <ref>نهج البلاغه، خطبه 98،135</ref>
##نورانی شدن دل <ref>تنور القلب</ref>
##[[نورانی]] شدن [[دل]] <ref>تنور القلب</ref>
 
===== آثار [[اجتماعی]] =====
===== آثار [[اجتماعی]] =====
#[[حمایت از محرومان]] و [[کمک به دیگران]] <ref>{{متن قرآن|أَرَءَيْتَ ٱلَّذِى يُكَذِّبُ بِٱلدِّينِ}}«آیا آن کس را که (روز) پاداش و کیفر را دروغ می‌شمارد دیده‌ای؟» سوره ماعون، آیه 1.</ref>.<ref>{{متن قرآن|فَذَٰلِكَ ٱلَّذِى يَدُعُّ ٱلْيَتِيمَ}}«او همان کسی است که یتیم را می‌راند» سوره ماعون، آیه 2.</ref>.<ref>{{متن قرآن|وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلْمِسْكِينِ}}«و (مردم را) به سیر کردن مستمند برنمی‌انگیزد» سوره ماعون، آیه 3.</ref>
#[[حمایت از محرومان]] و [[کمک به دیگران]] <ref>{{متن قرآن|أَرَءَیْتَ ٱلَّذِی یُکَذِّبُ بِٱلدِّینِ}}«آیا آن کس را که (روز) پاداش و کیفر را دروغ می‌شمارد دیده‌ای؟» سوره ماعون، آیه 1.</ref>.<ref>{{متن قرآن|فَذَٰلِکَ ٱلَّذِی یَدُعُّ ٱلْیَتِیمَ}}«او همان کسی است که یتیم را می‌راند» سوره ماعون، آیه 2.</ref>.<ref>{{متن قرآن|وَلَا یَحُضُّ عَلَیٰ طَعَامِ ٱلْمِسْکِینِ}}«و (مردم را) به سیر کردن مستمند برنمی‌انگیزد» سوره ماعون، آیه 3.</ref>
#پرهیز از [[اذیت و آزار]] دیگران
#[[پرهیز]] از [[اذیت و آزار]] دیگران
===== آثار در [[آخرت]] =====
===== آثار در [[آخرت]] =====
*جلب [[غفران الهی]]
*جلب [[غفران الهی]]
خط ۷۰: خط ۹۶:
*کسب [[ثواب]]
*کسب [[ثواب]]
*[[نجات]] یافتن [[انسان]]
*[[نجات]] یافتن [[انسان]]
*[[مصاحبت]] و [[همراهی با پیامبر]]{{صل}}
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان مدخل وابسته}}


== بخش پنجم: [[انکار معاد]] <ref>[[شبهات]] [[منکران معاد]]</ref> ==
== بخش هفتم: [[انکار معاد]] <ref>[[شبهات]] [[منکران معاد]]</ref> ==
{{مدخل وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
#[[شبهه]] عدم [[علم خدا]]
#[[شبهه]] عدم [[علم خدا]]
خط ۸۴: خط ۱۱۱:
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان مدخل وابسته}}


== بخش ششم: [[التزام به معاد]] ==
== بخش هشتم: [[اهتمام به معاد]] ==
{{مدخل وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
# ضرورت التزام به معاد
* [[ضرورت]] اهتمام به [[معاد]]
# آثار التزام به معاد
* آثار اهتمام به معاد
** ترک الأعمال السیئة
** التقوی
** التهجد
**[[ حزن]] القلب
** الحلم (العقل)
** خفة الحوائج
** [[رجاء]] [[الله تعالی]]
** الزهد
** الصبر
** [[عبادة]] الله تعالی
** عدم إیذاء الغیر
** عدم الرجاء فی متاع الدنیا
** عدم الوثوق بمتاع الدنیا
** عفة النفس
** القناعة بالکفاف
** القوة علی إظهار الکرامة
** مصافحة الملائکة [[أهل]] الیقین
** نحافة الجسم
** [[النیل]] إلی [[البر]]
** الوثوق بالله تعالی
** جلب الرزق
** جلب [[غفران]] الله تعالی
** دخول الجنة
** سهولة الموت
** [[الغنی]]
** [[قوة]] الإنسان
** کسب الثواب
** کفایة الله تعالی العبد
** [[نجاة]] الإنسان
** هدایة الإنسان
** [[وقار]] القلب
* آثار عدم اهتمام به معاد
**[[ خسران]] الانسان
** العذاب
** کراهة الموت
* اسباب اهتمام به معاد
** الاعتبار
** الإیمان
** التفقه
** التفکر
** تقدیم [[رضی]] الله تعالی علی رضی النفس
** التقوی
** [[تنور]] القلب
** حضور الجنائز
** ذکر الموت
** الزهد
** العقل
** [[مصاحبة]] النبی{{صل}}
** الیقین بالآخرة
* اسباب عدم الاهتمام بالمعاد
** الاشتغال بالدنیا
** الاغترار بالأمانی
** طول الأمل
** وسوسة الشیطان
* الحث علی الاهتمام بالآخرة
* أعوان الإنسان فی الاهتمام بالآخرة
** التوقیت
** الدنیا
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان مدخل وابسته}}


== بخش هفتم: ویژگی‌های [[معاد]] ==
== بخش نهم: ویژگی‌های معاد ==
{{مدخل وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
=== [[فناء]] ===
=== [[فناء]] ===
خط ۹۷: خط ۱۸۲:
*اضداد فناء
*اضداد فناء
*مصادیق فناء
*مصادیق فناء
#[[فناء]] اجسام
#فناء [[اجسام]]
#فناء [[اعراض]]
#فناء [[اعراض]]
#فناء جواهر
#فناء جواهر
#فناء عالم
#فناء عالم
#فناء مقدورات [[الهی]]
#فناء مقدورات [[الهی]]
=== [[بقاء]] ===
=== [[بقاء]] ===
*مفهوم‌شناسی بقاء
**واژگان همسو
***[[خلود]]
***وجود
***[[حیات]]
*حقیقت بقاء
*حقیقت بقاء
*[[احکام]] بقاء
*[[ احکام]] بقاء
 
=== خلود <ref>جاودانگی</ref> ===
==== معناشناسی ====
==== ضرورت یا عدم ضرورت [[اعتقاد]] یا [[باور]] به خلود ====
==== ادله خلود ====
==== کیفیت خلود ====
*[[ذبح]] [[الموت ]]
**معناشناسی
**کیفیت
**مکان
**[[زمان]]
**[[حکمت]] یا علت
**اثر و نتیجه
==== اقسام خلود ====
*به لحاظ مخلَد (در آخرت)
**[[خلود انسان]] <ref>خلود روح و خلود جسم</ref>
**[[خلود جنت]] <ref>خلود مکان بهشت، خلود تنعیم و تنعم و خلود نعم بهشتی</ref>
**خلود [[جهنم]]
**خلود [[ملائکه]]
**خلود [[حور العین]] و ولدان
**خلود [[اجنه]] و [[شیاطین]]
**خلود [[آسمانها]] و [[زمین]]
**خلود وحوش و بهائم
**خلود [[اعمال]] و نیات
*به لحاظ مکان خلود
**خلود در [[جنت]]
***مفهوم و کیفیت
***مخلدین
**خلود در [[نار]]
***مفهوم <ref>«ذکر اقوال»: نفی مطلق خلود، خلود در نار و نفی خلود در عذاب، خلود در نار و عذاب</ref>
***کیفیت
***مخلدین فی النار و العذاب <ref>بنابر قول صحیح در خلود</ref>
****[[خلود]] [[فاسق]]
****خلود [[کافر]]
*****خلود کافر [[اعتقادی]]
*****خلود کافر حکمی
*****خلود کافر عنادی
*****خلود [[منافق]]
****خلود [[مرتکب کبیره]]
****تخلید مذنب
***خلود [[عقاب]]
****خلود عقاب [[حسی]]
****خلود عقاب [[عقلی]]
 
=== [[سقوط تکلیف]] ===
=== [[سقوط تکلیف]] ===
=== [[روحانی]] یا [[جسمانی]] بودن ===
 
==== [[معاد روحانی]] محض ====
=== [[روحاني]] يا [[جسماني]] بودن ===
*کیفیت معاد روحانی
==== [[معاد روحاني]] محض ====
*ادله معاد روحانی
*[[حقيقة]] [[المعاد]] الروحاني
==== [[معاد جسمانی]] محض ====
*[[أدلة المعاد]] الروحاني
*کیفیت معاد روحانی
**[[الأدلة العقلية]] حول المعاد الروحاني
*ادله معاد روحانی
**[[الأدلة النقلية]] حول المعاد الروحاني
==== معاد روحانی جسمانی ====
***[[الآيات]] حول المعاد الروحاني
*کیفیت معاد روحانی
***[[الروايات]] حول المعاد الروحاني
*ادله معاد روحانی
*كيفية المعاد الروحاني
* [[شبهه]] آکل و مأکول
==== [[معاد جسماني]] محض ====
*حقيقة [[المعاد الجسماني]]
*[[أدلة]] المعاد الجسماني
**الأدلة العقلية حول المعاد الجسماني
**الأدلة النقلية حول المعاد الجسماني
***الآيات حول المعاد الجسماني
***الروايات حول المعاد الجسماني
*كيفية المعاد الجسماني
==== [[معاد]] روحاني جسماني ====
*حقيقة المعاد الروحاني والجسماني
*أدلة المعاد الروحاني والجسماني
**الأدلة العقلية حول المعاد الروحاني والجسماني
**الأدلة النقلية حول المعاد الروحاني والجسماني
***الآيات حول المعاد الروحاني
***الروايات حول المعاد الروحاني والجسماني
*كيفية المعاد الروحاني والجسماني
*[[شبهه]] آكل ومأكول
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان مدخل وابسته}}


== بخش هشتم: [[مراحل معاد]] <ref>منازل آخرت</ref> ==
== بخش دهم: مراحل [[معاد]] <ref>منازل آخرت</ref>.<ref>جهت مشاهده سایر سرفصل‌ها و زیر مجموعه‌ها، نک: مدخل [[مراحل معاد در حدیث]] در دانشنامه مجازی امامت و ولایت</ref> ==
{{مدخل وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
=== [[مرگ]] ===
=== مرحله اول: [[مرگ]] ===
=== [[برزخ]] ===
=== مرحله دوم: [[برزخ]] ===
=== [[قیامت]] ===
=== مرحله سوم: [[قیامت]] ===
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان مدخل وابسته}}


== بخش نهم: [[احکام معاد]] <ref>احکام آخرت</ref> ==
== بخش یازدهم: [[دنیا]] و [[آخرت]] ==
{{مدخل وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
*[[برتری]] [[عالم آخرت]] <ref>کلیات عالم آخرت، نسبت دنیا و آخرت و...</ref>
=== التغایر بین الدنیا و الآخرة ===
*[[فناء]] و [[بقاء]]
=== التقابل بین الدنیا و الآخرة ===
*[[شفاعت]]
=== الصلة بین الدنیا و الآخرة ===
*[[رجوع]] [[نفوس]] به عالم [[علوی]]
=== فضیلت آخرت بر دنیا ===
*[[جزاء]]
*[[سعادت]] و [[شقاوت]]
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان مدخل وابسته}}
== موارد نیازمند بررسی ==
# [[دنیا]] و [[آخرت]]
# اهتمام به معاد


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۰

بخش اول: معناشناسی

آخرت [۱]

واژگان همسو [۲]

بخش دوم: معرفت معاد

  • تقرير معرفة المعاد
  • أحكام معرفة المعاد
  • طرق معرفة المعاد

بخش سوم: امکان معاد

  • تقرير إمكان المعاد
  • الأدلة حول إمكان المعاد
    • الأدلة العقلية حول إمكان المعاد
    • الأدلة النقلية حول إمكان المعاد
      • الآيات حول إمكان المعاد
      • الروایات حول إمكان المعاد

بخش چهارم: ضرورت معاد

تقریر ضرورت معاد

ادله ضرورت معاد

ادله عقلی

ادله نقلی

بخش پنجم: فواید و آثار معاد

  1. فناناپذیری و زندگی ابدی
  2. رسیدن به جزای اعمال (ثواب و عقاب)
  3. تحقق وعده‌ها و وعیدهای الهی
  4. تحقق عدل الهی

بخش ششم: باور به معاد

ضرورت باور به معاد

فواید، آثار و اسباب باور به معاد

آثار عام

  1. جلب رزق و روزی
  2. هدایت شدن انسان
  3. الانقطاع الی الله تعالی

آثار خاص

آثار در دنیا
آثار فردی
  1. آثار فکری اعتقادی:
    1. ایمان
    2. تصدیق به قرآن
  2. آثار رفتاری (اخلاقی و تربیتی):
    1. تقوا [۶]
    2. صبر
    3. عقل
    4. عبادت خدا
    5. زهد در دنیا [۷]
    6. دل نبستن به متاع دنیا [۸]
    7. قناعت در حد کفایت
  3. آثار روحی روانی:
    1. ایجاد انگیزه به انجام اعمال صالح [۹]
    2. تسلیم بودن در برابر اوامر الهی و خضوع و خشوع در برابر آن [۱۰].[۱۱]
    3. نورانی شدن قلب (دل)
    4. امید به خدا
    5. سبب از میان رفتن لذت ها، مکدر شدن شهوات و قطع آرزوها [۱۲]
    6. نورانی شدن دل [۱۳]
آثار اجتماعی
  1. حمایت از محرومان و کمک به دیگران [۱۴].[۱۵].[۱۶]
  2. پرهیز از اذیت و آزار دیگران
آثار در آخرت

بخش هفتم: انکار معاد [۱۷]

  1. شبهه عدم علم خدا
  2. شبهه عدم علم فاعل
  3. شبهه عدم قدرت خدا
  4. شبهه عدم قدرت فاعل
  5. استحاله معاد
  6. امتناع خلق عالم آخرت
  7. امکان ذاتی معاد
  8. امکان وقوعی معاد

بخش هشتم: اهتمام به معاد

  • ضرورت اهتمام به معاد
  • آثار اهتمام به معاد
    • ترک الأعمال السیئة
    • التقوی
    • التهجد
    • حزن القلب
    • الحلم (العقل)
    • خفة الحوائج
    • رجاء الله تعالی
    • الزهد
    • الصبر
    • عبادة الله تعالی
    • عدم إیذاء الغیر
    • عدم الرجاء فی متاع الدنیا
    • عدم الوثوق بمتاع الدنیا
    • عفة النفس
    • القناعة بالکفاف
    • القوة علی إظهار الکرامة
    • مصافحة الملائکة أهل الیقین
    • نحافة الجسم
    • النیل إلی البر
    • الوثوق بالله تعالی
    • جلب الرزق
    • جلب غفران الله تعالی
    • دخول الجنة
    • سهولة الموت
    • الغنی
    • قوة الإنسان
    • کسب الثواب
    • کفایة الله تعالی العبد
    • نجاة الإنسان
    • هدایة الإنسان
    • وقار القلب
  • آثار عدم اهتمام به معاد
    • خسران الانسان
    • العذاب
    • کراهة الموت
  • اسباب اهتمام به معاد
    • الاعتبار
    • الإیمان
    • التفقه
    • التفکر
    • تقدیم رضی الله تعالی علی رضی النفس
    • التقوی
    • تنور القلب
    • حضور الجنائز
    • ذکر الموت
    • الزهد
    • العقل
    • مصاحبة النبی(ص)
    • الیقین بالآخرة
  • اسباب عدم الاهتمام بالمعاد
    • الاشتغال بالدنیا
    • الاغترار بالأمانی
    • طول الأمل
    • وسوسة الشیطان
  • الحث علی الاهتمام بالآخرة
  • أعوان الإنسان فی الاهتمام بالآخرة
    • التوقیت
    • الدنیا

بخش نهم: ویژگی‌های معاد

فناء

  1. فناء اجسام
  2. فناء اعراض
  3. فناء جواهر
  4. فناء عالم
  5. فناء مقدورات الهی

بقاء

خلود [۱۸]

معناشناسی

ضرورت یا عدم ضرورت اعتقاد یا باور به خلود

ادله خلود

کیفیت خلود

اقسام خلود

سقوط تکلیف

روحاني يا جسماني بودن

معاد روحاني محض

معاد جسماني محض

  • حقيقة المعاد الجسماني
  • أدلة المعاد الجسماني
    • الأدلة العقلية حول المعاد الجسماني
    • الأدلة النقلية حول المعاد الجسماني
      • الآيات حول المعاد الجسماني
      • الروايات حول المعاد الجسماني
  • كيفية المعاد الجسماني

معاد روحاني جسماني

  • حقيقة المعاد الروحاني والجسماني
  • أدلة المعاد الروحاني والجسماني
    • الأدلة العقلية حول المعاد الروحاني والجسماني
    • الأدلة النقلية حول المعاد الروحاني والجسماني
      • الآيات حول المعاد الروحاني
      • الروايات حول المعاد الروحاني والجسماني
  • كيفية المعاد الروحاني والجسماني
  • شبهه آكل ومأكول

بخش دهم: مراحل معاد [۲۳].[۲۴]

مرحله اول: مرگ

مرحله دوم: برزخ

مرحله سوم: قیامت

بخش یازدهم: دنیا و آخرت

التغایر بین الدنیا و الآخرة

التقابل بین الدنیا و الآخرة

الصلة بین الدنیا و الآخرة

فضیلت آخرت بر دنیا

موارد نیازمند بررسی

  1. دنیا و آخرت
  2. اهتمام به معاد

پانویس

  1. ↑ آخرت: (به معنای «عقبی»): دو معنا از این واژه قابل برداشت است: یکی: «عالم آخرت» که از «مرگ» شروع می‌شود و تا «قیامت» و پس از آن را شامل می‌شود که در این صورت این اصطلاح، مترادف با «معاد بالمعنی الاعم» است و دیگری: به معنای «یوم الآخرة» است که مراد یکی از اسامی «روز قیامت» است.
  2. ↑ مراد واژگانی است که به لحاظ معنا و مفهوم، توهم مترادف بودن با آخرت از آنها برداشت می‌شود
  3. ↑ دو معنا از این واژه قابل فهم است: نخست: اینکه «معاد» به معنای «عود الروح الی الله» است که مشتمل بر مراحلی است و از «مرگ» تا «قیامت» را شامل می‌شود که به آن «معاد بالمعنی الاعم» گفته می‌شود. دوم: اینکه مراد از آن تنها «روز قیامت» است که خود یکی از «مراحل معاد» است. معاد - به این معنا - «معاد بالمعنی الأخص» نامیده می‌شود.
  4. ↑ توهم ترادف با «آخرت» را دارد؛ اما مراد از آن: (۱): یا مراحل پس از برزخ تا بهشت و جهنم است که به این معنا یکی از «مراحل آخرت» یا «معاد بالمعنی الاعم» است؛ نه اینکه عین آن باشد. (۲): یا به معنای «روز قیامت» است که باز هم در مباحث آخرت یا معاد بالمعنی الاخص مورد بحث قرار می‌گیرد.
  5. ↑ معاد از اصول دین است، عدم باور به آن موجب عدم ورود در اسلام
  6. ↑ حفظ انسان از وقوع در معاصی: نک: نهج البلاغه، خطبه 194، 594؛ دوری از گناهان: نک: ﴿قَالُوا۟ لَن نُّؤْثِرَکَ عَلَیٰ مَا جَآءَنَا مِنَ ٱلْبَیِّنَـٰتِ وَٱلَّذِی فَطَرَنَا فَٱقْضِ مَآ أَنتَ قَاضٍ إِنَّمَا تَقْضِی هَـٰذِهِ ٱلْحَیَوٰةَ ٱلدُّنْیَآ﴾، «گفتند هرگز تو را بر برهان‌هایی که فرا راهمان (پدید) آمده و بر آن کس که ما را آفریده است برنخواهیم گزید؛ هر چه از دستت بر می‌آید بکن! تو تنها در زندگی این جهان کاری می‌توانی کرد» سوره طه، آیه 72.
  7. ↑ کافی، 2/131 و 8/172
  8. ↑ ﴿وَمَا ٱلْحَیَوٰةُ ٱلدُّنْیَآ إِلَّا لَعِبٌۭ وَلَهْوٌۭ وَلَلدَّارُ ٱلْـَٔاخِرَةُ خَیْرٌۭ لِّلَّذِینَ یَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ﴾، «و زندگی دنیا جز بازیچه و سرگرمی نیست و بی‌گمان برای کسانی که پرهیزگاری می‌ورزند سرای واپسین نیکوتر است؛ آیا نمی‌اندیشید؟» سوره انعام، آیه 32.
  9. ↑ ﴿قُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٌۭ مِّثْلُکُمْ یُوحَیٰٓ إِلَیَّ أَنَّمَآ إِلَـٰهُکُمْ إِلَـٰهٌۭ وَٰحِدٌۭ فَمَن کَانَ یَرْجُوا۟ لِقَآءَ رَبِّهِۦ فَلْیَعْمَلْ عَمَلًۭا صَـٰلِحًۭا وَلَا یُشْرِکْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِۦٓ أَحَدًۢا﴾، «بگو: جز این نیست که من هم بشری چون شمایم (جز اینکه) به من وحی می‌شود که خدای شما خدایی یگانه است؛ پس هر کس به لقای پروردگارش امید دارد باید کاری شایسته کند و در پرستش پروردگارش هیچ کس را شریک نسازد» سوره کهف، آیه 110.
  10. ↑ ﴿وَٱسْتَعِینُوا۟ بِٱلصَّبْرِ وَٱلصَّلَوٰةِ وَإِنَّهَا لَکَبِیرَةٌ إِلَّا عَلَی ٱلْخَـٰشِعِینَ﴾، «از شکیبایی و نماز یاری بجویید و بی‌گمان این کار جز بر فروتنان دشوار است» سوره بقره، آیه 45.
  11. ↑ ﴿ٱلَّذِینَ یَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَـٰقُوا۟ رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَیْهِ رَٰجِعُونَ﴾،«همان کسان که می‌دانند به لقای پروردگارشان خواهند رسید و به سوی او باز می‌گردند» سوره بقره، آیه 46.
  12. ↑ نهج البلاغه، خطبه 98،135
  13. ↑ تنور القلب
  14. ↑ ﴿أَرَءَیْتَ ٱلَّذِی یُکَذِّبُ بِٱلدِّینِ﴾«آیا آن کس را که (روز) پاداش و کیفر را دروغ می‌شمارد دیده‌ای؟» سوره ماعون، آیه 1.
  15. ↑ ﴿فَذَٰلِکَ ٱلَّذِی یَدُعُّ ٱلْیَتِیمَ﴾«او همان کسی است که یتیم را می‌راند» سوره ماعون، آیه 2.
  16. ↑ ﴿وَلَا یَحُضُّ عَلَیٰ طَعَامِ ٱلْمِسْکِینِ﴾«و (مردم را) به سیر کردن مستمند برنمی‌انگیزد» سوره ماعون، آیه 3.
  17. ↑ شبهات منکران معاد
  18. ↑ جاودانگی
  19. ↑ خلود روح و خلود جسم
  20. ↑ خلود مکان بهشت، خلود تنعیم و تنعم و خلود نعم بهشتی
  21. ↑ «ذکر اقوال»: نفی مطلق خلود، خلود در نار و نفی خلود در عذاب، خلود در نار و عذاب
  22. ↑ بنابر قول صحیح در خلود
  23. ↑ منازل آخرت
  24. ↑ جهت مشاهده سایر سرفصل‌ها و زیر مجموعه‌ها، نک: مدخل مراحل معاد در حدیث در دانشنامه مجازی امامت و ولایت
برگرفته از «https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=بحث:معاد_در_حدیث&oldid=1330602»
بازگشت به صفحهٔ «معاد در حدیث».